Μια δεύτερη ματιά στο "Παραμύθι της Βροχής" από την Ρούλα Μουστάκα

Στο «Παραμύθι της βροχής», το έξοχο κείμενο σε συνδυασμό με τον πλούτο της γραφής, των συναισθημάτων και των εικόνων το καθιστούν μια εξαίρετη συντροφιά. Ακόμη και μετά τη δεύτερη ανάγνωση νιώθει κάποιος την ίδια λαχτάρα, το ίδιο μούδιασμα στην καρδιά όπως όταν το διαβάζει για πρώτη φορά! Το «παραμύθι της βροχής» είναι ένα ταξίδι, μια απόδραση από την καθημερινότητα μια πλοήγηση της φαντασίας στο δίχτυ της γραφής.

H χαμηλόφωνη λυρική ματιά της συγγραφέως κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη ως την τελευταία σελίδα! Πέρα από τη στοχαστική αυτή ματιά, εκπονεί με περίτεχνο τρόπο, ένα δημιουργικό κέντημα, αναμειγνύοντας με επιτυχία την ασιατική φιλοσοφία με τον ελληνικό πολιτισμό. «Η φιλοσοφία είναι ένα μεγάλο ταξίδι!» της είπε εκείνος. «Όλα όσα σε εντυπωσιάζουν, βρίσκονται εκεί. Είναι μια θάλασσα για να ταξιδέψεις, και πάντα σε περιμένει μια διάφανη ακρογιαλιά στο τέλος του ταξιδιού. Χρειάζεσαι δυνατό σκαρί όμως, για τον πηγαιμό στην καινούργια ακτή. Στην Ελλάδα το είπατε Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Σωκράτη ή Πυθαγόρα. Εμείς εδώ το λέμε Βούδα. Στην Κίνα Κομφούκιο, κάθε λαός κάπως το ονομάζει. Και η ακτή που θα φτάσουμε μπορεί να λέγεται τελείωση, αυτογνωσία ή νιρβάνα, δεν έχει καμιά σημασία. Παντού έχει ένα διαφορετικό όνομα, το σκαρί όμως ακολουθεί τα ίδια κύματα για να φτάσει στον προορισμό του. Δεν υπάρχουν διαχωρισμοί. Το θέμα είναι να αφεθείς στο ταξίδι που σε καλεί. Να ακούσεις την άγκυρα όταν σηκώνεται από το νερό και να προλάβεις να επιβιβαστείς στο πλοίο που φεύγει».

Η ιστορία ξεκινά με πρωταγωνίστρια τη Χριστίνα. Η ίδια, βιώνοντας την απώλεια ενός αγέννητου παιδιού, επιζητά την προσωπική λύτρωση στα μάτια ενός καλού της φίλου στην Ιαπωνία. Εγκαταλείπει την οικογένεια και την εργασία της και ταξιδεύει μέχρι τη χώρα-στήριγμα για εκείνη, τη δεδομένη χρονική στιγμή. Φάρος ελπίδας ο Τοσίο, για την αντιμετώπιση των ψυχολογικών της προβλημάτων, γιατί: « Ένα βλέμμα που στέκεται για μια στιγμή στα δικά σου μάτια και σου εκμυστηρεύεται τις αλήθειες του όλες. Που σου επιτρέπει να βυθιστείς στην προσωπική του θάλασσα, κι από εκεί να γευτείς και τη σκουριά και την αλμύρα του όλη. Κι όλα αυτά τόσο απόλυτα και ειλικρινά, τόσο αυθόρμητα, σαν να υπήρχε από πάντα στη ζωή σου αυτό το βλέμμα, κι αν τυχόν σου λείψει για λίγο να φαίνεται η ζωή πιο λίγη, πιο άχρωμη και συχνά ανυπόφορη, μισή, επειδή ένα ανθισμένο λουλούδι είναι η φιλία, μια ανάσα ζωής μοιρασμένη στα δύο!» Φτάνοντας στην Ιαπωνία, ξεκινά να ανακαλύψει τις ομορφιές στα χρώματα, στις μυρωδιές, στο πράσινο τσάι, στις ανθισμένες κερασιές, στην τέχνη της γκέισας προκειμένου να ξεχαστεί και να ξεφύγει από το προσωπικό της αδιέξοδο. Εκεί συναντά και τη Χιρόκο, όπου με ευελιξία η συγγραφέας ταυτίζει τις ιστορίες τους! Πλήθος εικόνων ξετυλίγονται, υψηλής αισθητικής γεμάτες ρομαντισμό που ρέουν άλλοτε σαν νερό και άλλοτε σαν κινηματογραφική ταινία αφήνοντας θλίψη, χαρά και ανακούφιση! Κάθε λέξη, σαν πινελιά σε πίνακα, κάθε πρόταση αρμονικά δεμένη , αποτελεί μια μοναδική υφή συναισθηματικών αποχρώσεων!

«Ξεκίνησα για την Ιαπωνία ξέροντας μονάχα δύο γιαπωνέζικες λέξεις για να συνεννοηθώ μαζί της: σακουρά που θα πει άνθος κερασιάς και κοκορό που θα πει καρδιά. Ποιος ξέρει, έλεγα με το νου μου, μπορεί αυτές οι δύο απλότατες λέξεις να φτάνουν...» ήταν τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη Έτσι τόσο απλά ξεκινούν τα ομορφότερα ταξίδια. Το «παραμύθι της βροχής» είναι ένα από αυτά και χαρίζει στον αναγνώστη μοναδικές πλεύσεις και κύματα χαράς στα ήρεμα νερά της θάλασσας του!

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ/ΠΕΡΙΚΛΗ ΓΡΙΒΑ

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ, το πρώτο μυθιστόρημα του Περικλή Γρίβα αποτελεί μια προσωπική κατάθεση ψυχής αλλά ταυτόχρονα είναι κι ένα βιβλίο που έρχεται να θυμίσει στους παλιότερους και να μάθει στους νεότερους αναγνώστες, πόσο δύσκολες στιγμές πέρασε αυτός ο τόπος.

Το μυθιστόρημα αυτό είναι γραμμένο από έναν ευαίσθητο συγγραφέα, που φιλοδοξεί να καταδείξει ταυτόχρονα τη φρίκη που μπορεί να κρύβεται μέσα στον άνθρωπο αλλά και τη δύναμη που χρειάζεται, για να επιβιώσει μέσα στη δίνη μιας καταστροφικής εποχής. Ο συγγραφέας φαίνεται να συγκλονίζεται από τη δίνη της εποχής του εμφυλίου και μας καταθέτει από ψυχής ένα κείμενο που στοχεύει να δονήσει τις κοιμισμένες ευαισθησίες μας, καθώς οι ήρωες του μάχονται να σωθούν απ’ τον κατακλυσμό μιας σκληρής εποχής.

Όσοι γνωρίζουν καλά τον Περικλή Γρίβα ξέρουν ότι ο συγγραφέας τρέφει μια ιδιαίτερη αγάπη για τον τόπο καταγωγής του, την ορεινή Κανδήλα Αιτωλοακαρνανίας, δεν θα μπορούσε λοιπόν να μην τοποθετήσει το πρώτο του βιβλίο στην περιοχή αυτή, που έτσι κι αλλιώς σημαδεύτηκε από την ιστορία. Σημαντικό είναι όμως να σταθεί κανείς στην τεράστια βιβλιογραφία που ο συγγραφέας μελέτησε, κάνοντας έρευνα ετών, προκειμένου να καταπιαστεί με ένα θέμα που ταλάνισε την ελληνική, πραγματικότητα, σε μια ιστορική περίοδο, τα αποτελέσματα της οποίας σφράγισαν τη χώρα μας και σηματοδότησαν την μεταπολεμική της τύχη. Μια βιβλιογραφία, που αν και δεν είναι ορατή στον αναγνώστη, λειτουργεί ως ο αρχιτεκτονικός ιστός του έργου και αξίζει να τη δει κανείς στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, για να καταλάβει ότι το βιβλίο αυτό είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς εκ μέρους του συγγραφέα. Ο συγγραφέας φωτίζει μια σελίδα στην Ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας, ποτισμένης στο αίμα, που δίχασε οικογένειες, αδέλφια, τόπους, ελπίδες κι άφησε πίσω της έναν τραγικό απολογισμό. Ο εμφύλιος και τα δεινά του, ο αλληλοσπαραγμός, οι παράπλευρες απώλειες στη ζωή των ανθρώπων, ο διχασμός, τα σκοτεινά χρόνια, τα πέτρινα χρόνια, τα αιματηρά, τα αδυσώπητα. Χρόνια απέλπιδα, ερεβώδη, χρόνια της αντίπερα όχθης, του πλιάτσικου και του λυγμού, χρόνια του πόνου. Χρόνια της Ντροπής!

«Γιατί, Παναγία μου, αυτό το κακό; Τι στα κομμάτια θέλουν πάλι οι μεγάλοι και μας έβαλαν να φαγωθούμε; Αλλά εμείς δεν είμαστε λαός! Όταν ο κίνδυνος από τους κατακτητές ήταν μεγάλος, παλέψαμε σαν μια γροθιά. Έδωσες κι έφυγαν, βγάνουμε τα μάτια μας μόνοι μας! Τι κατάρα έχει ο τόπος μας, Θεέ μου;», σημειώνει στις σελίδες του ο Περικλής Γρίβας.

Και είναι αυτή ακριβώς η κατάρα που τσακίζει τη ζωή των ηρώων του βιβλίου του και καθιστά τον συγγραφέα μάρτυρα μιας σκληρής περιόδου, υπαγορεύοντας του να καταγράψει το μεσαιωνισμό που «τύφλωσε» τους ανθρώπους εκείνη τη σκοτεινή ιστορική στιγμή!
Ο ένας Έλληνας εναντίον του άλλου! γράφει κι η φράση αυτή γίνεται η επιτομή της ιστορίας του. Ο ένας αδελφός εναντίον του άλλο, για να γίνει τελικά ο ένας εαυτός εναντίον του άλλου, του κρυμμένου βαθιά που θα χρειαστεί να περάσει καιρός για να μπορέσει να έρθει στο φως και να διεκδικήσει πίσω τη ζωή του. Αυτή η φράση ωστόσο γίνεται το κλειδί για την αποκωδικοποίηση του βιβλίου του Περικλή Γρίβα. Μια φράση που τον έχει κυριολεκτικά σημαδέψει και γίνεται η κινητήριος δύναμη που θα πυροδοτήσει μια σειρά αντιθέσεων και ανατροπών μέσα στο βιβλίο του.
Η φωτιά του εμφυλίου, των χρόνων που η σύγχρονη ελληνική ιστορία θα θυμάται πάντα με ντροπή, θα κάψει τα πάντα στο πέρασμά της και θα αφήσει πίσω της, όχι μόνο μια αβυσσαλέα καταστροφή, αλλά των εξαγνισμό των πραγμάτων. Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου θα ξαναγεννηθούν μέσα από τις στάχτες της, καταδικασμένοι να φέρουν για πάντα στην ψυχή τους όμως τα σημάδια της, με τη βαριά συναίσθηση, ότι επέζησαν μιας καταιγίδας.

Ο συγγραφέας γνωρίζει καλά πόσο βαριά είναι η ευθύνη του και προσεγγίζει τα γεγονότα, κρατώντας ίσες αποστάσεις, με τον απόλυτο σεβασμό και τη συγκρότηση που αυτά απαιτούν. Το μυθιστόρημα, γραμμένο με την ευαισθησία και την τρυφερότητα ενός νέου δημιουργού καταθέτει ακόμη μια αλήθεια που μπορεί να συνοψιστεί σε μια και μόνη φράση:

«ήξερε καλά πως η ψυχή απλά κοιμάται. Αν κάτι την αγγίξει, ξυπνάει και θυμάται. Κι όταν γυρίζει η θύμηση, ξυπνάει το φταίξιμο. Φταίει όποιος θυμάται. Πόσω μάλλον αν η ψυχή δεν ξυπνήσει από άγγιγμα μνήμης αλλά από κόψη ξυραφιού».

Μια κόψη ξυραφιού το βιβλίο του εξελίσσεται μέσα από ανατροπές που κυριολεκτικά καθηλώνουν κι η φωτογραφική τους περιγραφή δοκιμάζει τον αναγνώστη, καθώς τον υποβάλλει στην μυσταγωγική εξέλιξη της ιστορίας και τον αναγκάζει να βιώσει την αγωνία, συμπάσχοντας μαζί με τους ήρωες.
Χαρακτηριστική είναι η γλώσσα που ο συγγραφέας διαλέγει να χρησιμοποιήσει, για να αγγίξει τη μνήμη. Οι λέξεις διαλέγονται με μαεστρία, με ακρίβεια και γίνονται η γενετική μήτρα των εκφραστικών συμβόλων που συναρμολογεί ο συγγραφέας, προκειμένου να πραγματοποιήσει την υπάρχουσα ιδέα. Άλλοτε με την απαραίτητη τρυφερότητα κι άλλοτε με σκληρές σαϊτιές που σκίζουν σαν ξυράφι το χαρτί και διαπερνούν την ψυχή του αναγνώστη. Πάντα όμως με δεδομένο ότι οι λέξεις εξυπηρετούν το σκοπό τους, όταν εισχωρούν στο μυαλό, αφού πρώτα έχουν βουτήξει την αιχμηρή τους κόψη, στη νοσταλγία της προαιώνιας χρήσης τους.

Λένε πως κάθε συγγραφέας άλλωστε έχει ένα προσωπικό του κώδικα να επικοινωνεί με ένα συγκεκριμένο θέμα, να το προσεγγίζει και χρησιμοποιώντας το να το αναδεικνύει σε λογοτεχνικό έργο. Στην περίπτωση του Περικλή Γρίβα, ο τρόπος που επιλέγει ο συγγραφέας, για να δημιουργήσει το έργο του είναι η αμεσότητα και η λιτή ευθυβολία του λόγου που χρησιμοποιεί, για να τραβήξει το ενδιαφέρον του αναγνώστη του και να τον συμπαρασύρει στις σελίδες του.

«Καταραμένη γενιά η δική μας! Καταραμένες κι οι ιδέες! Μας έπνιξε το μίσος και το αίμα. Κι όλα αυτά γιατί;» αναρωτιέται ο συγγραφέας. «Για το τίποτα. Γιατί όλα ένα τίποτα ήταν. Μόνο αθώα χυμένο αίμα. Και πόνος. Από πληγές που σάπισαν», γράφει κι αγγίζοντας τη δική μας μνήμη επαναφέρει στο νου τους στίχους του μεγάλου Έλληνα ποιητή, του Γιώργου Σεφέρη, όταν έγραφε για το ριζικό μιας γενιάς ανθρώπων που ξαστόχησε:

Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα

στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης.

τόσες ψυχές

δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.

Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα

για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη

μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου

για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη».

Το βιβλίο γίνεται όλο μια καταιγίδα, μια νύχτα βροχής, μια νύχτα που όταν θα ξημερώσει θα επανατοποθετηθούν τα πράγματα από την αρχή και η τραγωδία θα οδηγηθεί στην κάθαρση, μια και η μνήμη που ξυπνά γίνεται βροχή δυνατή, μια καταιγίδα που σαρώνει το νου! Μια νύχτα που αρκεί για να γεμίσει υγρασία την ψυχή πριν ξεχειλίσει και τα πιο λεπταίσθητα συναισθήματα βγουν στην επιφάνειά της και επαναπροσδιορίσουν το ανθρώπινο μέτρο. Ο συγγραφέας γίνεται ένα μικρό παιδί που παίζει με τις λέξεις του μέσα στα νερά αυτής της βροχής και απολαμβάνει, σαν σκανταλιάρικο πιτσιρίκι, να νοτίζει τους γύρω του, χοροπηδώντας μέσα σ’ αυτά.

Μια αρμονία διέπει ολόκληρο το κείμενο. Οι ιστορικές μαρτυρίες και πληροφορίες, τις οποίες ο συγγραφέας επιλέγει να μας δώσει, δένουν με την πλοκή κι έτσι αποτελούν ένα ακόμη πόλο ενδιαφέροντος για τον αναγνώστη που νιώθει τον εσωτερικό ρυθμό του κειμένου και τον έλεγχο που σε όλες τις σελίδες του αναγνώσματος ο Περικλής Γρίβας εξασκεί. Οι περιγραφές, ζυμωμένες με τις λεπτομέρειες που χρησιμοποιεί, δίνουν στο κείμενο τις απαραίτητες πληροφορίες και το καθιστούν ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία του σελίδα, αποσαφηνίζοντας τις συνθήκες διαβίωσης μιας πληγωμένης γενιάς, μιας γενιάς με κατακρεουργημένα όνειρα και ραγισμένες ελπίδες.

Ένας άνθρωπος επιστρέφει μετά από πολλά χρόνια στον τόπο που γεννήθηκε και ξετυλίγει το κουβάρι μιας ιστορίας για να αποκαλύψει τα πάθη, τα λάθη και τις τραγικές στιγμές που έζησε ο τόπος. ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ έχουν περάσει πια, κάποιοι όμως αναζητούν ακόμα τη δικαίωση και την υπόσχεση ότι αυτός ο τόπος δε θα ξαναζήσει βουτηγμένος στο αίμα της ντροπής.

Όσοι έχουν την ευκαιρία να γνωρίζουν προσωπικά τον συγγραφέα και διαβάσουν τώρα το έργο του θα καταλάβουν ότι ο Περικλής Γρίβας εξεικονίζει τις ιστορίες του με την ίδια καθαρότητα που τον χαρακτηρίζει και στην προσωπική του ζωή, αναμετρώντας τις δυνάμεις του απέναντι σε μια ψυχολογική ταύτιση με τους ήρωες του. Ο Περικλής καταθέτει μια ιδιαίτερη ευαισθησία στα κείμενά του, ίδια με αυτήν που δείχνει σε κάθε πλευρά της ζωής του και πετυχαίνει όχι μόνο να ανασυστήσει μια εποχή οδύνης και πάθους αλλά να καταδείξει πόσο σκληρή μπορεί να είναι η μοίρα μερικών ανθρώπων. Κι επειδή είναι σημαντική η σχέση του και με τον ποιητικό λόγο, ο ποιητής Περικλής Γρίβας, γνωρίζοντας καλά πόσο μεγάλη αξία έχει η ακρίβεια στην επιλογή μιας λέξης, αποδίδει στο έργο του έναν κόσμο ιδιαίτερης δύναμης και απαράμιλλης αλήθειας, κάνοντας όλους εμάς τους αναγνώστες του να γοητευόμαστε από μια άλλη θέαση των πραγμάτων.

Θα σταθώ σε δυο λόγια που ο Περικλής έχει γράψει στον πρόλογο της μικρής του συλλογής διηγημάτων ΔΕΡΜΑ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΟ ΑΛΑΤΙ και δείχνουν την αξία της συγγραφικής τέχνης στη ζωή του συγκεκριμένου δημιουργού:

«Η τέχνη της γραφής, γράφει, σαν μουσική τη νύχτα ξυπνάει προσδοκίες και κάποτε εφιάλτες. Ξυπνάει το άλλο μας εγώ, αυτό που κρυμμένο βαθιά πετάει κλαράκια στο φως. Με οδύνη και πάθος, συναισθήματα αταίριαστα, ανθίζει σε σελίδες λευκές αποτελώντας ίαση σε όσα μας πονούν, φανερά ή κρυφά, γλυκά ή οδυνηρά».

.

Κοινωνικά Δίκτυα

      Είναι γεγονός αναμφίβολο ότι στις μέρες μας η κοινωνική δικτύωση αποτελεί έναν νέο τρόπο επικοινωνίας ευρύτατα διαδεδομένο, μια συνδετική δυναμική η οποία παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις.

Επί δεκαετίες ο άνθρωπος αναζητούσε τρόπους να αλλάξει την προσωπική του οπτική  σε ό,τι αφορούσε στις κοινωνικές του σχέσεις και το διαδίκτυο στάθηκε το προσφορότερο έδαφος για κάτι τέτοιο, παρέχοντας τεράστιους ιστούς.

Σημαντικό είναι να δούμε κατά πόσο και σε ποιο βαθμό τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να γίνουν πόλοι έλξης μεταξύ των ανθρώπων, για ποιους λόγους κάποιος συμμετέχει σε αυτά, ποιοι δεσμοί συνεργασίας αναπτύσσονται διαδικτυακά και τέλος πόσο επηρεάζεται ο ατομικός αυτοπροσδιορισμός, όταν λειτουργεί ως μέλος ενός ευρύτερου οργανισμού που διαρκώς αλλάζει και παίρνει γιγαντιαίες διαστάσεις.

Οι δεσμοί που αναπτύσσονται στους κοινωνικούς ιστούς, δεσμοί πάντα διαφορετικής φύσης, οικογενειακής, επαγγελματικής ή φιλικής, συνδέουν ομάδες ατόμων με διαφορετικά συναισθήματα, πολιτικές πεποιθήσεις, οικονομική κατάσταση, εξέλιξη και πορεία. Μπορούν να λειτουργήσουν ως αγωγοί ιδεών, αλτρουιστικών πράξεων, σκέψεων, επιθυμιών, καθώς είναι ικανοί να προσδώσουν στον διαφορετικό ορίζοντα ενός άλλου ανάλογες αξίες και να πυροδοτήσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Οι βασικοί κανόνες λειτουργίας ενός κοινωνικού δικτύου είναι ο δεδομένος και προαπαιτούμενος δεσμός ανάμεσα στα μέλη μιας ομάδας και η μετάδοση μιας πληροφορίας, η οποία σχετίζεται κυρίως με την ταχύτητα και την αμεσότητα.

Η ανθρώπινη αλληλεπίδραση, ο γρήγορος συντονισμός συναισθημάτων, η ικανότητα της μαζικής αντίδρασης μπορούν να πάρουν επιδημικές διαστάσεις μέσα στο διαδίκτυο και να φορτίσουν ή να αποφορτίσουν ανάλογα μια συγκεκριμένη αντίδραση, είτε θετική είναι αυτή είτε αρνητική.

Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζεται από τα κοινωνικά δίκτυα είναι το προσωπικό συναίσθημα της ικανοποίησης που πηγάζει από το γεγονός ότι  υπάρχουν «δίπλα» μας άλλοι άνθρωποι, υπάρχουν «φίλοι».  Εικονικοί έστω αλλά ωστόσο φίλοι.  Είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος μοιράζεται το εγγενές γνώρισμα της επιζήτησης κοινωνικών σχέσεων, επομένως είναι δεδομένη η ευχαρίστηση που νιώθει στον εικονικό, έστω, κόσμο της φιλίας που αναπτύσσει ο ίδιος μέσα σε ένα πολυοργανικό σώμα όπως είναι κάποιο κοινωνικό δίκτυο.

Στον αντίποδα αυτής της πραγματικότητας που η εικονική διασύνδεση δημιουργεί υπάρχει πάντα το τεράστιο κοινωνικό φαινόμενο των ημερών, το φαινόμενο της μοναξιάς. Η βασική ανάγκη για οικειότητα και κοινωνία σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων και η σύγχρονη αστική κυρίως μοναξιά λειτουργούν ως προωθητική δύναμη διασύνδεσης. Τα άτομα με πολλούς εικονικούς φίλους νιώθουν μειωμένο αυτό το συναίσθημα μια και η εγγύτητα τροφοδοτείται συνεχώς και είναι σαφές ότι ο μοναχικός άνθρωπος τείνει να προσδεθεί πιο σφιχτά στα δίκτυα κοινωνικής διασύνδεσης, περιορίζοντας ταυτόχρονα και άλλες ψυχολογικές καταστάσεις όπως είναι το άγχος, η απόρριψη, ο θυμός, η θλίψη, η κατάθλιψη.

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να προσφέρουν ένα εντυπωσιακό ταξίδι στην κατανόηση μιας ύπαρξης, καθώς η κοινωνική φύση ενός ανθρώπου μπορεί να φανερώσει σημαντικές παραμέτρους γι αυτόν. Η πανοραμική οπτική των κοινωνικών σχέσεων μπορεί να γίνει η προϋποθετική αρχή της κατανόησης όλων των συμπεριφορών ενός ατόμου, μιας ομάδας, μιας κοινωνικής τάξης ή ακόμη και ενός  κινήματος και το διαδίκτυο να αποκτήσει έτσι έναν αναπάντεχο ρόλο στις πτυχές της κοινωνικής δικτυακής ανασύνδεσης.           

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι παράλληλα μπορούν να εκδηλωθούν αρνητικές πρακτικές συσπείρωσης. Οι άνθρωποι με τους οποίους μπορεί να έρθει κανείς σε επαφή μπορεί να δρουν ανταγωνιστικά ή να υπαγορεύουν βίαιες και ακραίες συμπεριφορές.

Θα πρέπει λοιπόν να γνωρίζει και να αναγνωρίζει ταυτόχρονα κάποιος όλες εκείνες τις συμβολικές κοινωνικές λειτουργίες που μπορεί ένα μέσο όπως είναι το κοινωνικό δίκτυο να έχει και με αυτές να επηρεάζει τις κοινωνικές ομάδες δικτύωσης.

Τα κοινωνικά δίκτυα είναι πολύπλοκοι, πολυεπίπεδοι και πολεστιακοί οργανισμοί, οι οποίοι ολοζώντανα εξελίσσονται, διογκώνονται, αναπροσαρμόζονται ή περιορίζονται.  Μπορούν να χρησιμοποιηθούν θετικά ή αρνητικά και ο βαθμός στον οποίο θα επηρεάσουν την πορεία μας αποτελεί τον δείκτη πολιτισμού της κοινωνίας μέσα στην οποία αναπτύσσονται. Συχνά ο άνθρωπος συνδεδεμένος σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο στερείται αναγκαστικά ένα μέρος της ατομικότητάς του . Τα δίκτυα επηρεάζουν συμπεριφορές, μειώνουν την ατομική σημασία προς χάριν της ομαδικής, μπορούν να γίνουν φορείς μετάδοσης συμπεριφορών με επιδημικές διαστάσεις, ακόμη και να θέσουν περιορισμούς στην εξάπλωση μιας συγκεκριμένης ιδέας, λειτουργώντας προπαγανδιστικά ή προβοκατόρικα. Είναι ιδιαίτερης σημασίας άλλωστε να έχουμε πάντα υπ’ όψιν μας ότι τα κοινωνικά δίκτυα  παρουσιάζουν ένα είδος νοημοσύνης και μπορούν πολύ εύκολα να κατανοούν τη συλλογικότητα και πιθανώς να τη χειραγωγούν, υπαγορεύοντας μαζικές συμπεριφορές.

Η μεγάλη πρόκληση για όλους μας είναι να βρούμε τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ατομική και συνδεδεμένη σε κάποιο δίκτυο συμπεριφορά, κατανοώντας ότι πρόκειται για ένα μέσο και όπως συμβαίνει σε όλα τα μέσα τα οφέλη ή οι επιβλαβείς συνέπειες έγκεινται στην προσωπική μας προσέγγιση και χρήση.

         

"Το παραμύθι της βροχής"-Τέσυ Μπάιλα-"Ανάγνωση" της Μίνας Παπανικολάου

"Ανάγνωση" της  Μίνας Παπανικολάου

Το ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ

από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ

Πάντα αγαπούσα τις κερασιές. Μου θύμιζαν τον αγαπημένο μου συγγραφέα και ποιητή, τον  Μενέλαο Λουντέμη. Μου θύμιζαν επίσης και την αγαπημένη μου εποχή, την Άνοιξη και  την αδιαπραγμάτευτη επέλασή της, όσο κι αν οι εποχές στις μέρες μας δύσκολα διαχωρίζονται, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Προκλητικό, λοιπόν, το εξώφυλλο με ώθησε στην ανάγνωση του μυθιστορήματος. Καθηλωτική, διαπεραστική η γραφή που συνάντησα και ποιητικός χειμαρρώδης λόγος. Η πλοκή, παραμυθιού με ρεαλιστικές προεκτάσεις, μύθους, παραδόσεις και ιστορίες ζωής, πλεγμένα αρμονικά. Αναδύονται αρώματα Ανατολής σε κάθε σελίδα του μυθιστορήματος, χωρίς να απουσιάζουν παγκόσμιες αξίες και ιδανικά, αρετές και μικρότητες, όπως συμβαίνει παντού και θα συμβαίνει πάντοτε.
Το κύριο χαρακτηριστικό το μυθιστορήματος είναι η επιμονή και η αφοσίωση της δημιουργού στις αξίες και τα ιδανικά που ανυψώνουν τον άνθρωπο ως είδος που οφείλει να ατενίζει ουρανούς, να τους υπηρετεί στις φωτεινές τους στιγμές, προσδοκώντας την αντανάκλαση αυτής της λαμπρότητας πάνω σε όλα τα πλάσματα.
Οι ανατροπές και οι αντιξοότητες δεν είναι αρκετές να αλλοιώσουν την ποιότητα των πρωταγωνιστών, με γραφή προσανατολισμένη σε υποσυνείδητα μηνύματα ανάτασης κι αφοσίωσης σε κανόνες που ενδεχομένως μοιάζουν-για τα δικά μας δεδομένα- αυστηροί, αλλά έχουν καθορίσει την πορεία του λαού της Ιαπωνίας, διαχρονικά.
Την ίδια στιγμή ο αναγνώστης εντοπίζει, διάσπαρτα στο όλο πόνημα,  στοιχεία της Ελληνικής κουλτούρας κι ενδεχομένως ξαφνιάζεται από τις αναπάντεχες ομοιότητες. Ό λυρικός ήχος της βροχής  και η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος, το άρωμα των ανθών της κερασιάς, η αυταπάρνηση, η αφοσίωση, ο πόνος  κι η αγάπη, μήπως δεν είναι σ’ όλο τον κόσμο ίδια; Η απώλεια, η τρόμος κι η απόγνωση, μήπως δεν έχουν παντού και πάντα τους ίδιους αποδέκτες; Εμάς τους ανθρώπους;  Κι αυτό που μοιάζει με μοναδική και προσωπική υπόθεση του καθενός και της καθεμιάς, όταν χαμηλώνουμε τα βλέφαρα κι ανοίγουμε τις καρδιές στους παράλληλους βίους άλλων, δεν βρίσκουμε θραύσματα δικά μας;
Στο Παραμύθι της Βροχής, οι κύκλοι της γνώσης, πλέκουν αόρατους δεσμούς μέχρι να ‘ρθει η στιγμή που κρίνεται ως δέουσα για την πλήρωση των γραμμένων. Κι όσο κι αν, με πείσμα, αποφεύγουμε την φυσική εξέλιξη των πραγμάτων, εκείνα μας προσπερνούν κι απαντούν με θυμοσοφική διάθεση σε όλα μας τα ερωτήματα. Ανοίγουν διάπλατα της πύλες της ψυχής μας κι αιτιολογούν το μέχρι πρότινος αναίτιο δάκρυ έως και την πιο αναίτια χαρά.
Και τότε, οι σιωπές δεν είναι παρά το πρώιμο στάδιο της φλύαρης ευτυχίας, με τις ρωγμές και τις μνήμες που την ομορφαίνουν τόσο πολύ!

Καλοτάξιδο!

Ευχαριστώ πολύ την ποιήτρια και φίλη Μίνα Παπανικολάου για την τόσο εμπεριστατωμένη  κριτική της.

ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ του ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ

Πολιτική, κατασκοπεία, ρομαντισμός, μεταμφιέσεις και χρήμα, δολοπλοκίες, φόνοι και κυνισμός είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία που συνθέτουν το μωσαϊκό ενός χαμένου κοσμοπολίτικου περιβάλλοντος στη Γαλλία των προηγούμενων αιώνων. Το νέο βιβλίο του βραβευμένου στη πεζογραφία με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη και με το Prix Mediterranee Entranger για το 2011 Δημήτρη Στεφανάκη είναι ένα έργο υψηλών προδιαγραφών που φιλοδοξεί να μυήσει εκ νέου τον αναγνώστη στην ποιότητα ενός εκλεκτού έργου.

Με αφορμή την αληθινή ιστορία του Βασίλη Ζαχάρωφ, ενός ανθρώπου που διαδραμάτισε έναν εξαιρετικά σημαντικό αλλά και αινιγματικό ρόλο στο παρασκήνιο της Ιστορίας, του μεγαλοεπιχειρηματία και εμπόρου όπλων αλλά αναμφίβολα και ευεργέτη του 20^ου αιώνα, ο Στεφανάκης στήνει ένα σκηνικό απίστευτης περιήγησης στη σκοτεινή πλευρά της Ιστορίας και ταυτόχρονα στρέφει με αρκετή διακριτικότητα τον προβολέα της συγγραφικής του δυναμικής τόσο στις συνωμοτικές πρακτικές του ήρωα του όσο και στον έρωτα που σημάδεψε κυριολεκτικά τη ζωή του και ταυτόχρονα προσδιόρισε το μέλλον του.

Μια μυθιστορηματική προσέγγιση στο Ιστορικό γίγνεσθαι των γεγονότων που όπως ο ίδιος γράφει: «προανήγγειλαν την εποχή μας» ξεκινά από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου. Παράλληλα, μια θυελλώδη ερωτική σχέση αναπτύσσεται μέσα στο βαγόνι του ιστορικού Οριάν Εξπρές και ο συμβολισμός εντείνεται, την στιγμή που ο αναγνώστης φτάνει στην τελευταία σελίδα του βιβλίου, για να καταλάβει ότι όλη η ζωή του μυστηριώδη Βασίλειου είχε την ίδια ορμή με αυτή που ο γαλάζιος συρμός του 1887 είχε, όταν διέτρεχε επάνω στις ράγες.

 Ο συγγραφέας κάνει μια σημαντική συγγραφική κατάθεση, παρουσιάζοντας έναν άνθρωπο που η μοίρα δεν στάθηκε συνθλιπτική μαζί του. Απεναντίας ο ίδιος κίνησε τα νήματα της Ιστορίας και συγχρόνως καθόρισε την τύχη πολλών ανθρώπων. Και το ερώτημα που πλανάται είναι κυρίως ένα. Τι ακριβώς υπήρξε αυτός ο άνθρωπος; Ήταν ένας απλός ερημίτης μέσα στο γεμάτο φως κόσμο του Παρισιού του δέκατου ένατου αιώνα ή ένας σκιερός ήρωας, ένας παρασκηνιακός πυρπολητής, ένας σκοτεινός συνωμότης που κατάφερε να μετατρέψει σε προσωπικό πλούτο την οδύνη πολλών λαών, σκηνοθετώντας πολέμους και βιαιότητες;

Ο Στεφανάκης δεν απαντά ο ίδιος στο ερώτημα αυτό. Αφήνει τον αναγνώστη του να διαμορφώσει την προσωπική του άποψη, διασφαλίζοντας όμως την αντικειμενική απεικόνιση του ήρωα του, παρουσιάζοντας σε ισόποσες δόσεις όλες τις ανατολές και τις δύσεις της προσωπικότητας του, την ευαισθησία του απέναντι στη γυναίκα που αγάπησε όσο κανένα άλλο ανθρώπινο πλάσμα και την πατρίδα του και παράλληλα αφήνει αχνά να διαφανούν όλες οι συνωμοτικές τακτικές του και ο ρόλος που διαδραμάτισε με απώτερο σκοπό το άνομο κέρδος, πουλώντας όπλα και εκτελώντας ο ίδιος ή σκηνοθετώντας τη δολοφονία πολιτικών προσώπων.

Μέσα από τις αφηγηματικές διαδρομές ενός παλιού αναρχικού του Μιγκέλ Θεραμπόν ο Στεφανάκης αφήνει τον ήρωα του Φιλίπ Τεμπό, τον δημοσιογράφο που αναζητά στοιχεία για τη ζωή και τον έρωτα του Ζαχάρωφ με την παντρεμένη δούκισσα Μαρία Ντελ Πιλάρ να μάθει ποιος πραγματικά υπήρξε ο Ζαχάρωφ και το βιβλίο χωρίζεται έτσι χρονικά στο παρόν του 1939 και στο παρελθόν της σκοτεινής διαδρομής του Ζαχάρωφ από το 1887 έως και το τέλος της ζωής του.

Με αρχιτεκτονικό ιστό την Ιστορία, που συνακόλουθα και αθέατα συνδέει τους αρμούς του έργου,  το Φιλμ Νουάρ πετυχαίνει να λειτουργεί ως ένα γοητευτικό ταξίδι στα άδυτα του κόσμου και οι λέξεις, εντυπωσιακά συναρμολογημένες από τον Στεφανάκη, εξεικονίζουν ένα λόγο λιτό, χαρακτηριστική είναι η έλλειψη πολλών επιθέτων, αλλά ταυτόχρονα εντυπωσιακά ευθύβολο, αποτέλεσμα  της ποιοτικής αισθητικής που τον χαρακτηρίζει.

Αυτό όμως που κυριολεκτικά εντυπωσιάζει τον αναγνώστη του συγκεκριμένου έργου δεν είναι η ομολογουμένως εξαιρετική δομή του, ούτε ο τεράστιος αριθμός πληροφοριών που ο Στεφανάκης συνέλεξε για την τεκμηρίωσή του, αλλά ο τρόπος που ο συγγραφέας κατορθώνει να διαχειριστεί όλες αυτές τις πληροφορίες και να δημιουργήσει μια κινηματογραφική ατμόσφαιρα στο έργο του, χωρίς να κουράσει ή να θεωρηθεί ότι πρόκειται για μια απλή ιστοριογραφική προσέγγιση της εποχής.

Το Φιλμ Νουάρ είναι ένα βιβλίο-ταξίδι. Ένα ταξίδι από εκείνα που λίγοι συγγραφείς μπορούν να κάνουν, αναπαριστώντας μια ολόκληρη εποχή στην παραμικρή λεπτομέρεια της, αναγνωρίζοντας στη λογοτεχνία την αυτόνομη αισθητική ποιότητα της πνευματικής εργασίας. Ο Στεφανάκης έχει αμετάθετο στόχο του την αισθητική ωρίμανση του αναγνώστη του και κοπιάζει πολύ γι αυτό, γεγονός που φαίνεται στην πλούσια βιβλιογραφία που χρησιμοποίησε και η οποία βρίσκεται στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Σημαντικές είναι και οι μουσικές συναντήσεις του κειμένου που ο Στεφανάκης μας προτείνει, δίνοντας έτσι λόγο στη μελωδία να ντύσει το βιβλίο του. Από τον ήχο του Οριαν Εξπρές που βρυχάται ερωτικά στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, καθώς ορμά στον προορισμό του, διεισδύοντας στο νεανικό κορμί της υπαίθρου που διασχίζει στον ήχο των κρυστάλλινων ποτηριών που  σπάνε. Και από το «Fantaisie Impromptu» του Σοπέν, μια μελωδία ηρωική και ταυτόχρονα θρηνητική…» που ο δημιουργός του «πριν εκατό χρόνια συνέλαβε μέσα σε λίγες νότες μουσικής την τραγική μοίρα της πατρίδας του» και τους ήχους των όπλων μέχρι την Tempest του Μπετόβεν που αναμιγνύεται με τους ήχους της βροχής ή την άρια Τζιάνι Σκίκι του Πουτσίνι, το κείμενο σημαίνει την ηχητική απόχρωση μιας άλλης εποχής.

Στιβαρό, σοβαρό και απαιτητικό ως ανάγνωσμα το Φιλμ Νουάρ

αντανακλά το συγγραφικό ήθος του δημιουργού του, που λίγους μόλις μήνες μετά τη διεθνή του βράβευση δεν διστάζει να δοκιμαστεί ξανά σε δύσκολα συγγραφικά στοιχήματα.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός:

Στο Παρίσι του 1939 ο νεαρός Γάλλος δημοσιογράφος  Φιλίπ Τεμπό αναζητά στοιχεία για το παράνομο ειδύλλιο μιας Ισπανίδας δούκισσας και ενός Έλληνα εμπόρου όπλων. Η ζωή του τελευταίου γεννά πολλά ερωτηματικά για την καταγωγή του, τη δράση και την πολιτική επιρροή του. Ποιος ήταν εντέλει ο άνθρωπος που μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο θεωρήθηκε ο πλουσιότερος στον πλανήτη;

Την απάντηση δίνει ο παλιός αναρχικός Μιγκέλ Θαραμπόν. Μέσα από τις διηγήσεις του αναδεικνύεται ένας κόσμος συνωμοσίας, παρασκηνιακής πολιτικής και άνομου κέρδους. Μια κοινωνία σκιών γράφει Ιστορία ερήμην των απλών ανθρώπων, και γεγονότα που σημάδεψαν τον εικοστό αιώνα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, φαντάζουν εμπνεύσεις ενός αμείλικτου πρωταγωνιστή.

Ο μυστηριώδης Έλληνας δίνει το «παρών» σε κάθε μεγάλη στιγμή: νέα όπλα, αποικιακοί πόλεμοι, πολιτικά σκάνδαλα, μυστικές υπηρεσίες, αγώνας για την αναγέννηση της Ελλάδας. Η σκοτεινή του διαδρομή στις μητροπόλεις του κόσμου φωτίζεται μονάχα από έναν ανεξήγητο πατριωτισμό και το πάθος του για μια γυναίκα…

Μια μυθιστορηματική αναδρομή στα χρόνια που προανήγγειλαν την εποχή μας, όπου ο έρωτας και η Ιστορία, η πολιτική και η κατασκοπεία, ο ρομαντισμός και ο κυνισμός διεκδικούν το δικό τους μερίδιο.

ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ Σ' ΑΓΑΠΗΣΑ/ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΪΖΗ

Ένα εξαιρετικό βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ στη σειρά "Οι Λησμονημένοι του τόπου". Πρόκειται για το αφιέρωμα στην ποιήτρια Κατίνα Παϊζη που επιμελήθηκε η συγγραφέας Νίκη Τρουλλινού. Το βιβλίο αποτελεί μια ανθολόγηση ποιημάτων, γραμμένων από έναν άνθρωπο ιδιαίτερης ευαισθησίας που κυριολεκτικά λησμονήθηκε με το πέρασμα του χρόνου, μια ευαίσθητη γυναικεία φωνή πού όπως η Νίκη Τρουλλινού γράφει στο εισαγωγικό και ιδιαίτερα κατατοπιστικό σημείωμα που προλογίζει το βιβλίο: "διαθέτει δυο σημαντικά προσόντα: αθωότητα και αυθεντικότητα. Τα βιώματά της θα 'λεγε κανείς πως τα χειρίζεται με αιθέριες, αριστοκρατικές χειρονομίες σαν να 'ταν πολύτιμα μετάξια και πετράδια που θέλει να τα σώσει από την οξείδωση και τη φθορά του χρόνου. Μια ξεχωριστή ποιητική φωνή στα μυθικά χρόνια του μεσοπολέμου που σφραγίζει με τον προσωπικό της τρόπο διαχρονικά ανθρώπινα προβλήματα: έρωτας, θάνατος, στέρηση, αγώνας...Ήταν ελάσσων ποιητική φωνή της γενιάς της. Με σπουδαίες στιγμές στο έργο της... Για τα υπόλοιπα αποφαίνεται ο χρόνος..."

Το βιβλίο συνοδεύεται από ένα cd στο οποίο παίζει πιάνο ο γιος της ποιήτριας Ορέστης Ζωγράφος και διαβάζει η ηθοποιός Λήδα Δημητρίου.  Περιλαμβάνει επίσης ανθολόγιο των ποιημάτων της και των πεζών της,  τόσο από τις εκδόσεις των βιβλίων της, όσο και αθησαύριστα,  κείμενα για την ζωή της από τη συγγραφέα Νίκη Τρουλλινού, καθώς και ένα μέρος της αλληλογραφίας της με τον Νίκο Πλουμπίδη, τον Γ. Ρίτσο, τον Γ. Σκαρίμπα, τον Ν. Καζαντζάκη και τον Τ. Καλμούχο, τον Β. Δασκαλάκη, τον Κ. Θ. Δημαρά και  άλλους, με σχόλια από την επιμελήτρια του τόμου . Η Κατίνα Παϊζη είχε γεννηθεί στην Ανώπολη Σφακίων το 1911, έζησε στο Ηράκλειο και πέθανε στην Αθήνα το 1996. Υπήρξε μια ξεχωριστή ποιητική φωνή της γενιάς του μεσοπολέμου, αδελφή της  ηθοποιού Αλέκας Παϊζη.

Αναμφίβολα έχουμε μοιραία συναντηθεί με το έργο της ποιήτριας αυτής μέσα από το τραγούδι Αγάπη του Θηβαίου. Πέρα από το εξαιρετικό αυτό κομμάτι που όλοι έχουμε αγαπήσει το βιβλίο αυτό είναι μια ευκαιρία να επιστρέψουμε στον εκπεφρασμένο ποιητικό λόγο της ποιήτριας και να απολαύσουμε τα ηχοχρώματα της γραφής της.

Παρουσίαση στο βιβλιοπωλείο ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ, στο Ηράκλειο

Έγινε πριν λίγες μέρες η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου Το Παραμύθι της Βροχής στο βιβλιοπωλείο ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ στο Ηράκλειο Κρήτης. Μια ζεστή βραδιά σ' ένα φιλόξενο χώρο, όπου το χαμόγελο όλων μας έκανε από την πρώτη στιγμή να νιώσουμε τι θα πει κρητική φιλοξενία.
Μέσα στο βιβλιοπωλείο από νωρίς έπαιζε η μουσική του Νίκου Γουλανδρή που έχει ντύσει μελωδικά το βιβλίο και το φως από τα κεριά και τα φαναράκια έφερνε έναν αέρα εξωτικό που έδενε αρμονικά τόσο με το θέμα του βιβλίου όσο με την ανοιξιάτικη βραδιά που μας χάριζε το Ηράκλειο. 

Φίλοι, αναγνώστες, άνθρωποι που γνώρισα για πρώτη φορά και η χαρά μου είναι πολύ μεγάλη, μαζευτήκαμε για να μιλήσουμε για το βιβλίο και να απολαύσουμε μια ιδιαίτερη βραδιά. Γρήγορα γίναμε όλοι  μια παρέα με ένα ποτήρι λευκό κρασί, προσφορά από τα κτήματα Ζαχαριουδάκη.  Κοντά μας και ο φωτογράφος Graham Hodgets που κάλυπτε τη βραδιά και τον ευχαριστώ πολύ για τις τόσο όμορφες φωτογραφίες του.

Για το βιβλίο είχα την τύχη να μιλήσει η παιδίατρος Χριστίνα Μπασιούρη, η οποία έδωσε ένα διαφορετικό τόνο στην παρουσίαση, μιλώντας για το βιβλίο μέσα από την καρδιά της, θέτοντας καίριες ερωτήσεις, κάνοντας χιούμορ και διαβάζοντας αποσπάσματα με έναν τρόπο σαγηνευτικό και τόσο ζωντανό!

Το βιβλίο παρουσιάστηκε σκοπίμως στη γενέθλια πόλη του στο Ηράκλειο στις 6/4/12 καθώς αυτή η ημέρα ήταν η επίσημη ημέρα ανθοφορίας της κερασιάς στην Ιαπωνική πρωτεύουσα και όλο το Τόκιο γιόρταζε μια σημαντική για τους Ιάπωνες μέρα. Έτσι η βραδιά αυτή έγινε και για εμάς εξίσου σημαντική και από μια απλή παρουσίαση βιβλίου έγινε μια γιορτή και για μένα.