Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα Άρθρα

Κ.Π. Καβάφης: 150 χρόνια Ποίησης και Ιστορίας (αναδημοσίευση από το περιοδικό ΚΛΕΨΥΔΡΑ, τ.4)

Εικόνα
Μέσα στην ιστορική νομοτέλεια ο Καβάφης νιώθει πρωτίστως ιστορικός ποιητής. Ο ίδιος άλλωστε το δηλώνει λέγοντας: « αισθάνομαι μέσα μου 125 φωνές να με λέγουν ότι θα μπορούσα να γράψω ιστορία». Τονίζει επίσης ότι είναι «ελληνικός» με την έννοια ότι νιώθει ως απόδημος Έλληνας τη νοσταλγία και την περηφάνια για μια ιδεατή πατρίδα αλλά ταυτόχρονα κρίνει και απωθείται από ό,τι η συνείδησή του δεν μπορεί να αποδεχτεί σ’ αυτήν, «κατανοώντας τη ματαιότητα των μεγαλείων». Κι αυτό που κατορθώνει στο έργο του είναι να εστιάσει σε διαχρονικές συμπεριφορές και αξίες, αναδεικνύοντας τη σχέση του ελληνισμού ως πολιτισμικού φορέα με τους άλλους λαούς. Είναι άλλωστε γνωστή η σχέση του Κ. Καβάφη με τον ελληνισμό, μια σχέση που έχει γίνει αντικείμενο πολλών μελετών. Ο Καβάφης επιλέγει να ασχοληθεί με την ελληνιστική εποχή όχι τυχαία αλλά επειδή πρόκειται στην ουσία για μια περίοδο μεταβατική στην ιστορική πραγματικότητα. Αυτό που κατορθώνει είναι να συνδυάσει το παρελθόν με το παρόν και μέσα απ...

Περί Λογοτεχνίας... από το έντυπο αφιέρωμα στη Λογοτεχνία του περιοδικού Culturenow.gr τ. 25, Καλοκαίρι 2013.

Εικόνα
Αλέξανδρος Χριστοφής  (1882-1957) "Η λογοτεχνία είναι ένα όνειρο και γι αυτό, σύμφωνα με τον ποιητή Πωλ Βαλερύ: «όλες οι υπερβολές του ονείρου της ανήκουν». Περί Λογοτεχνίας, culturenow.gr, τεύχος 25, αφιέρωμα στη Λογοτεχνία, Καλοκαίρι 2013. Της Τέσυς Μπάιλα. Καταγραφή ενός προσωπικού κραδασμού; Αποτύπωση της αρμονίας; Μια περιχαρακωμένη περιοχή δεδομένων σκέψεων ή μια σαφής απεικόνιση ενός μετασχηματισμένου κόσμου; Τι ακριβώς είναι η λογοτεχνία; Μια παραγωγή λέξεων ικανών να νοηματοδοτήσουν το ατομικό και κοινωνικό μας επίπεδο ή ένα προϊόν της πεισματικής προσπάθειας μερικών ανθρώπων να αρθρώσουν έναν αληθινό λόγο; Μήπως τελικά είναι απλώς το μοναδικό αξιακό μέτρο που έχουμε για την αξιολόγηση ενός πολιτισμού, αφού σε κάθε εποχή οι αλήθειες που την χαρακτήριζαν ενσωματώνονταν μέσα στο λογοτεχνικό σύμπαν που συνέθετε ο πνευματικός της κόσμος; Σήμερα η ελληνική κοινωνία πάσχει καθολικά, ανήμπορη να δεχτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας, απόλυτα υποβαθμισ...

Αντώνης Σαμαράκης ή αλλιώς: «Ζητείται ελπίς» σ’ έναν κόσμο που ζει μέσα στο «Λάθος»

Εικόνα
 από το thinkfree.gr:  http://www.thinkfree.gr/opinions/%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%8E%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CF%83%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%AE-%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CF%82-%CE%B6%CE%B7%CF%84%CE%B5%CE%AF%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%83 Της Τέσυς Μπάιλα / tbailavaila@yahoo.gr O Αντώνης Σαμαράκης ήταν ο λογοτέχνης που τόσο με τη στάση ζωής του όσο και με το έργο του εξέφραζε την αγωνία του για την κοινωνική αποστολή της λογοτεχνίας. Έτσι, αν πράγματι σε κάθε εποχή εμφανίζονται συγγραφείς που γίνονται με το έργο τους κέντρα αναφοράς, στη μεταπολεμική ελληνική πεζογραφία η εμφάνιση του λογοτέχνη και ανθρωπιστή Αντώνη Σαμαράκη πραγματοποίησε μια βαθιά τομή, ώστε η εξελικτική της πορεία άλλαξε έκτοτε εντελώς προσανατολισμό. Ο Σαμαράκης εμφανίστηκε σε μια εποχή κατά την οποία η ελληνική λογοτεχνία μοιάζει να προσπαθεί να βρει το προσωπικό της ύφος ξανά. Έρχεται λοιπόν και με έναν τρόπο λιτό αλλά ωστόσο ευθύβολο γίνεται μια γνήσια φωνή που καταδικάζει την ηθική κ...

Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ του Σκοτ Φιτζέραλντ

Εικόνα
Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ του Σκοτ Φιτζέραλντ ή αλλιώς, πώς ένας Αμερικανός συγγραφέας αποδομεί, με γοητευτικό τρόπο και μέσα από ένα άρτιο μορφολογικά κείμενο, το Αμερικανικό Όνειρο και ανατρέπει όλο εκείνο το ιδεαλιστικό του υπόβαθρο, καταφέρνοντας ωστόσο να δώσει ένα μυθιστόρημα υψηλής ποιότητας. Γεννημένος στη Μινεσότα του 1896 ο Φιτζέραλντ πλάθει έναν αρχετυπικό χαρακτήρα που αντιπροσωπεύει το Αμερικανικό Όνειρο, καθώς είναι το πρότυπο της προσωπικής ανέλιξης και επιτυχίας, μιας επιτυχίας που συντελείται μάλιστα μέσα σε πολύ σύντομο χρόνο, μόλις τρία χρόνια. Και είναι περίεργο πως ενώ ο αποκτηθείς πλούτος του ήρωα είναι αποτέλεσμα ενός μάλλον ευκαταφρόνητου βίου που περιλαμβάνει λαθρεμπόριο και συναλλαγές με ανθρώπους του υποκόσμου, εντούτοις ο αναγνώστης δεν ταλαντεύεται ούτε για μια στιγμή και συνεχίζει αδιάλειπτα να γοητεύεται απ’ αυτόν και να συγκινείται από το ανυποχώρητο έρωτα που νιώθει για την Νταίζυ, μια γυναίκα σίγουρα κατώτερη των δικών του αισθημάτων. Κι όλα αυτά στην ...

Η μελαγχολία των πέτρινων ματιών

Εικόνα
  Μια ανάγκη να βιώσει κανείς την αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στην εικονιστική παράσταση της μελαγχολίας, όπως αυτή εξιστορήθηκε στα αττικά επιτύμβια της κλασικής Αθήνας και σ’ αυτό που τελικά εκφράζουν τα επιτύμβια αυτά στάθηκε η αφορμή για μια μελέτη πάνω στη γοητεία των αιώνιων ματιών, όπως τα φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης της εποχής. Τα αττικά επιτύμβια με τη διαφάνεια του θανάτου αποτυπωμένη στη προσφερόμενη μαρμάρινη επιφάνεια αποτελούν από μόνα τους τον καλύτερο σχεδιασμό σε μια μελέτη για τη μελαγχολία του θανάτου. Πρόκειται για τα γλυπτά που υμνούν τη ζωή και τη δύναμή της με χαραγμένη τη θλίψη επάνω στην πέτρα. Ο σύγχρονος θεατής των επιτύμβιων αυτών θαμπώνεται κυριολεκτικά από τα πετρωμένα βλέμματα των απεικονιζόμενων μορφών, μια θλίψη που ακινητεί πάνω στις μαρμάρινες μορφές, τόσο αυτών που χάθηκαν όσο και αυτών που τους συνοδεύουν στον τελικό αποχαιρετισμό. Ο χρόνος άδηλος λίγο πριν το τελικό ταξίδι, παραμένει ασήμαντος και γι’ αυτό το...

Μιλώντας για τα παραμύθια

Εικόνα
Μιλώντας για παραμύθι θα πρέπει αναμφίβολα να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο Παραμύθι. Ένα αυτονόητο ερώτημα που προέκυψε όταν τον 19ο αιώνα άρχισε η καταγραφή των παραμυθιών από τους αδελφούς Γκριμ ήταν πώς προήλθαν τα παραμύθια. Πώς γεννήθηκαν. Ποια είναι τα γενεσιουργά αίτια των παραμυθιών και κατ’ επέκταση, πώς διαδόθηκαν, ποιες λειτουργίες εξυπηρετούσαν και ποια χαρακτηριστικά έχουν τα οποία διαφαίνονται μέσα στους συμβολισμούς τους. Ο τεράστιος όγκος του υλικού που έχουμε από παραμύθια έχει ταξινομηθεί και είναι ενδεικτικός των θεωριών που αναπτύχθηκαν για τη γένεσή του είδους. Ωστόσο αυτό που αξίζει να αναφερθεί είναι ότι αρχικά το παραμύθι υπήρξε ένα προφορικό είδος που καλλιεργήθηκε από απλούς ανθρώπους όταν αυτοί προσπάθησαν να εκφράσουν τόσο την κοινωνική τους θέση όσο και τη σχέση τους με τη φύση, τις επιθυμίες τους, τις αντιλήψεις τους. Και καθώς τα παραμύθια διαμορφώνονταν από κοινωνία σε κοινωνία, ανάλογα με τις αντιλήψεις που επικρατού...

Ξεχάστε με στη θάλασσα/ Θόδωρος Αγγελόπουλος

Εικόνα
« Ξεχάστε με στη θάλασσα» « Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας. Είμαι επισκέπτης. Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά κι έπειτα δεν μου ανήκει. Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει "δικό μου είναι" Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία. Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε. Ότι δεν έχω καν όνομα. Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο. Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω. Ξεχάστε με στη θάλασσα. Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία.» (ανέκδοτο ποίημα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, γραμμένο το 1982) Μια ανάγκη διαύγειας στην ποιητική χρήση της εικόνας έφερε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο αντιμέτωπο με το πεπρωμένο του, έτσι ώστε να παρατήσει τις νομικές του σπουδές και να στραφεί σε μια συνάντηση με την ψυχική έκφραση των συναισθημάτων του, μέσω της κινηματογραφικής τους καταγραφής. Η παρουσία του υπήρξε εξόχως σημαντική. Αν η Στροφή του Σεφέρη σηματοδότησε μια νέα γενιά στη νεοελληνική ποίηση η Αναπαράσταση του Θόδωρου Αγγελόπουλου τ...

Κοινωνικά Δίκτυα

Εικόνα
        Είναι γεγονός αναμφίβολο ότι στις μέρες μας η κοινωνική δικτύωση αποτελεί έναν νέο τρόπο επικοινωνίας ευρύτατα διαδεδομένο, μια συνδετική δυναμική η οποία παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις. Επί δεκαετίες ο άνθρωπος αναζητούσε τρόπους να αλλάξει την προσωπική του οπτική  σε ό,τι αφορούσε στις κοινωνικές του σχέσεις και το διαδίκτυο στάθηκε το προσφορότερο έδαφος για κάτι τέτοιο, παρέχοντας τεράστιους ιστούς. Σημαντικό είναι να δούμε κατά πόσο και σε ποιο βαθμό τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να γίνουν πόλοι έλξης μεταξύ των ανθρώπων, για ποιους λόγους κάποιος συμμετέχει σε αυτά, ποιοι δεσμοί συνεργασίας αναπτύσσονται διαδικτυακά και τέλος πόσο επηρεάζεται ο ατομικός αυτοπροσδιορισμός, όταν λειτουργεί ως μέλος ενός ευρύτερου οργανισμού που διαρκώς αλλάζει και παίρνει γιγαντιαίες διαστάσεις. Οι δεσμοί που αναπτύσσονται στους κοινωνικούς ιστούς, δεσμοί πάντα διαφορετικής φύσης, οικογενειακής, επαγγελματικής ή φιλικής, συνδέουν ομάδες ατόμων με δι...

Οι γυναικείες θεότητες του αττικού πάνθεου, οι λατρείες τους στην αρχαία Αθήνα και ο λατρευτικός ρόλος των Ατθίδων.

Εικόνα
ΠΑΝΘΕΟΝ-ΔΩΔΕΚΑΘΕΟ,ΖΩΦΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ, ΤΑ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΤΩΝ ΘΕΟΤΗΤΩΝ, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΟΤΗΤΕΣ. Είναι χαρακτηριστικό της αρχαίας ελληνικής θρησκείας ο πολυθεϊσμός, γεγονός που οδήγησε στη συστηματική ομαδοποίηση των θεοτήτων με κοινό πεδίο δράσης, συγκεκριμένη ταυτότητα και ρόλο. Έτσι οι Έλληνες επινόησαν κάποιους συνδυασμούς θεοτήτων τα λεγόμενα Πάνθεα, για τους οποίους σημαντικό είναι να κατανοήσουμε τους δεσμούς που τους συνδέουν, τις λατρείες που τους τιμούν, τα όρια των πεδίων δράσης τους, τους λόγους για τους οποίους γίνεται η επίκλησή τους. Σημαντικότερο είναι ωστόσο να κατανοήσουμε ότι τα πάνθεα δεν είναι μόνο ένα απλό και συχνά πρόχειρο σύστημα θεών, αλλά ένας ολοζώντανος οργανισμός, δημιουργημένος βάση λογικής και λειτουργικής χρησιμότητάς του για την κοινωνία και την ιστορική περίοδο που τα δημιούργησε. [1] Μια και σκοπός αυτής της μελέτης είναι οι γυναικείες θεότητες του αττικού πανθέου, χρήσιμο θα ήταν να δούμε τις διαφοροποιήσεις που σημειώνονται στην αναπαρά...