ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ από την ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ

2012-01-19T00:22:00.000-08:00

Η συγγραφέας Πασχαλία Τραυλού γράφει για την παρουσίαση του βιβλίου Το Παραμύθι της βροχής:

TΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ της Τέσυς Μπάιλα

Ποια είναι άραγε εκείνα τα στοιχεία που αναδεικνύουν ένα κείμενο σε λογοτεχνική δημιουργία; Αυτό το ερώτημα αποτελεί την πάγια αγωνιώδη αναζήτηση των θεωρητικών της λογοτεχνίας αιώνες τώρα και παρά τις θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί, ανατραπεί, αναδομηθεί και εξελιχθεί μέσα στο χρόνο, το μόνο που αποδεικνύεται είναι αφενός ότι η τέχνη του λόγου, όπως και οποιαδήποτε τέχνη δεν διέπεται από κανόνες με τη σχηματική και ανελαστική έννοια του όρου παρά μονάχα από βασικές αρχές, αφετέρου ότι η ποιότητα και η αξία της κρίνεται πάντοτε από το αποτέλεσμα, από την αντοχή του στο χρόνο και από την αποδοχή του από τους αναγνώστες και την επίσημη κριτική.

Ποιες είναι αυτές οι βασικές αρχές όμως για ένα μυθιστόρημα, αφού εν προκειμένω και το περί ου ο λόγος έργο ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία του γραπτού λόγου; Κάποιοι θα ισχυριστούν πως είναι η αφηγηματική και πρωτότυπη δεινότητα του δημιουργού, το ταλέντο να επινοεί κάποιος έξυπνες ιστορίες και να τις αποδίδει με πρωτότυπη μορφή και δομή κάποιοι άλλοι, οι ανατροπές που η ευφυία του γράφοντος γεννά ώστε να εκπλήσσει τον αναγνώστη, ενώ κάποιοι τρίτοι θα αποδώσουν την επιτυχία του στη μοναδικότητα και την δυναμική των ηρώων και στο «άστρο» του έργου και του δημιουργού του.

Στο μυθιστόρημα της Τέσυς Μπάιλα «Το παραμύθι της βροχής» συναντάμε όλες τις προαναφερθείσες αρχές δηλαδή και την αφηγηματική δεινότητα, και την ανατρεπτική πλοκή και τους εντυπωσιακούς χαρακτήρες με την έννοια της άψογης ψυχοσυναισθηματικής προσέγγισης που κυριαρχούν στο πολυποίκιλο και συνάμα εξωτικό σκηνικό του βιβλίου. Θα προσθέσω όμως ότι υποδόρια το κείμενο διατρέχουν πανίσχυροι συνειρμοί και στοχασμοί που οδηγούν τον αναγνώστη στα κατάβαθα του εσώτερου είναι του, ενώ οι άνθρωποι ανάγονται σε σύμβολα προκειμένου να προσωποποιήσουν τους προβληματισμούς που αποτελούν την ιδεολογική ραχοκοκαλιά του βιβλίου.

Η στοχαστικότητα που χαρακτηρίζει το βιβλίο, η αποφθεγματική διατύπωση σε πολλά σημεία του έργου δια στόματος των ηρώων και όχι του αφηγητή που θα έκανε το έργο να εξωκοίλει προς τη δοκιμιακή αφήγηση και συνάμα η δροσιά μιας ρέουσας γλώσσας που σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπει στον αναγνώστη να το αφήσει από τα χέρια του, είναι τα μεγάλα ατού, ετούτου του αλλιώτικου παραμυθιού που μας παρασύρει σε πρωτόγνωρα μονοπάτια λογοτεχνικής έκφρασης.

Ήδη από την πολύ κατατοπιστική εισαγωγή της η συγγραφέας καθιστά σαφή τον ιδεολογικό καμβά στον οποίο θα φιλοτεχνήσει την ιστορία της. Πρόκειται για την ενδόμυχη επιθυμία της μέσω ενός λογοτεχνικού εγχειρήματος να αποδείξει την συνάφεια και γιατί όχι την πνευματική και ιδεολογική σε πολλά θέματα ταύτιση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας με σημείο εστίασης τους Πυθαγορείους και, την Πλατωνική σκέψη, με το βουδιστικό φιλοσοφικό σύστημα και εν γένει με την ιαπωνική φιλοσοφία. Εγχείρημα δύσκολο μα την αλήθεια και θα τολμούσα να πω ρομαντικό, στους σύγχρονους χαλεπούς καιρούς, σε μια εποχή που στη λογοτεχνία κυριαρχούν θνησιγενή και τετριμμένα θέματα, θέματα προορισμένα για ευρεία κατανάλωση και στιγμιαία τέρψη.

Αντιθέτως, το βιβλίο της Τέσυς Μπάιλα με πρώτο άξονα τη συγκρητική προσέγγιση δύο φιλοσοφικών κόσμων φαινομενικά μόνο αντίρροπων, και με δεύτερο μα διόλου υποδεέστερο, το ουμανιστικό ενδιαφέρον που διαπνέει πάντα τη λογοτεχνική γραφή της δημιουργού του, υπηρετεί το πνεύμα της παγκοσμιοποίησης. Μέσα στις σελίδες του η Τέσυ Μπάλα αποδεικνύοντας την πνευματική συνάφεια και συγγένεια δυο φαινομενικά αλλιώτικων λαών, αντιπροτείνει στο τοπικιστικό συχνά πνεύμα της σύγχρονης Ελληνικής λογοτεχνίας ένα έργο με οικουμενικό προφίλ, ένα έργο που προορίζεται για όλους.

Το παραμύθι της βροχής θα έλεγε κανείς ότι αποτελεί γέφυρα που οδηγεί τον αναγνώστη στην επί της ουσίας επαφή του όχι μόνο με τα ορατά και αισθητηριακώς αντιληπτά στοιχεία του γιαπωνέζικου πολιτισμού αλλά σταδιακά γίνεται συνεπικούρός του για να εισαχθεί στο άδυτο της φιλοσοφίας του προκειμένου να διαπιστώσει πως τον ενώνουν με αυτό τον λαό πολύ περισσότερα απ’ όσα εντέλει τον χωρίζουν.

Σύμβολο και εκπρόσωπος της ιαπωνικής σκέψης μέσα στο βιβλίο είναι ο Τοσίο, ο φίλος της Ελληνίδας ηρωίδας Χριστίνας ο οποίος αναλαμβάνει να αναστυλώσει την πεσιμιστική οπτική της φίλης του, που καταφθάνει στην Ιαπωνία με ψυχή ερειπωμένη από απώλειες, την απώλεια του αδερφού, του αγέννητου παιδιού της και εν κατακλείδι των ψυχικών της ισορροπιών. Η φυγή γίνεται ένας ακόμη άξονας στο βιβλίο και ένα θέμα κυρίαρχο στη θεματολογική παλέτα της συγγραφέως όπως αποδεικνύεται και από την πρώτη μυθιστορηματική της κατάθεση στο Πορτρέτο της σιωπής. Ενώ όμως η φυγή στο πορτρέτο της σιωπής καταδεικνύεται σε λύτρωση ατομική και εσωτερική, στο Παραμύθι της Βροχής η λύτρωση έρχεται μέσα από τον κόσμο και την επιστροφή της ηρωίδας σε αυτόν, εν αντιθέσει με τον ήρωα του Πορτρέτου όπου ο ήρωας αγγίζει τη λύτρωση έξω από τα εγκόσμια όρια.

Η ψυχογράφηση της Χριστίνας φιλοτεχνείται με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελεί αντιστοίχως το σύμβολο του ανθρώπου που επιζητά την αυτογνωσία και την πνευματική του αναγέννηση μέσα από ένα ώριμο φιλοσοφικό σύστημα που δεν έχει σύνορα, χωροχρονικούς περιορισμούς αλλά αξίες διαχρονικές που ουδεμία σχέση έχουν με ανούσια στερεότυπα. Κάθε πράξη έχει το νόημα και την ερμηνεία της, το σκοπό και την μοναδικότητά της, δεν είναι άστοχα λόγια μια νεκρολογία παλιών παραδόσεων.

Η Χριστίνα δεν είναι παρά ο αιώνιος περιπατητής, μια κλασική ηρωίδα απ’ την παρακαταθήκη των κλασικών ηρώων που αλλάζουν προσωπείο κάθε φορά για να καλύψουν την προαιώνια αγωνία τους για την κατάκτηση της ευτυχίας. Είναι ένας άλλος Οδυσσέας που βρίσκει καταφύγιο στη φυγή για να ισορροπήσει και να κατανοήσει ότι η αφετηρία της ζωής της είναι εντέλει και ο τερματικός σταθμός των προσωπικών της αναζητήσεων. Απ’ την συντροφική αγάπη αφορμά και σ αυτήν καταλήγει, αυτό είναι το δίδαγμα του προσωπικού της ταξιδιού. Η αύρα του ομηρικού ήρωα, διαχεόμενη μέσα από μια γυναικεία ψυχή υπάρχει διάχυτη αν και κεκαλυμμένη μέσα στο έργο.

Ο Τοσίο θα ξεναγήσει τη Χριστίνα στους τόπους και στις ψυχές των Ιαπώνων και θα της συστήσει τη φιλοσοφία του Ιαπωνικού πολιτισμού. Κοντά του, η Χριστίνα και ταυτόχρονα ο αναγνώστης που παρακολουθεί βήμα προς βήμα αυτό το οδοιπορικό στην ιαπωνική γή και στην ιαπωνική φιλοσοφία. Όταν η θλίψη θα ξεκλειδωθεί και το πνεύμα θα ελευθερωθεί για να δεχτεί τα νέα πνευματικά αγγίγματα, τότε η φιλία θα αποδειχτεί το μόνο βάλσαμο για τα δεινά κάθε ψυχικής οδύνης.

Και ενώ «Η χώρα των αντιθέσεων, της σκληρής βίας των πολεμιστών της και της θηλυκής γλυκύτητας των γυναικών της!» είναι αυτή που θα χαρίσει στη Χριστίνα προΪούσης της μυθιστορηματικής δράσης τη γαλήνη που απεγνωσμένα γυρεύει έπειτα από την άκαρπη κύηση ενός παιδιού, η ίδια χώρα, οι άνθρωποι που άφησε πίσω και οι άνθρωποι που γνωρίζει στην ιαπωνική γη, θα αποτελέσουν τον προστατευτικό κλοιό που θα την προφυλάξει και θα την επαναφέρει στην αισιόδοξη θέαση της ζωής.

Το βιβλίο αποτελεί ένα εξαίσιο οδοιπορικό στην ιαπωνική κουζίνα, στα γιαπωνέζικα τοπία, στις εποχές της Άπω Ανατολής, στις αποχρώσεις της ανθισμένης κερασιάς, στην εποχή των βροχών, στις εικόνες και στις εναλλαγές των χρωμάτων της φύσης που σαν βεντάλιες απλώνονται και δροσίζουν τις ψυχές των αναγνωστών, στις σαγηνευτικές τελετές του τσαγιού, στα καλειδοσκόπια των συναισθημάτων αυτών των ανθρώπων, έτσι όπως κανείς μπορεί να τα αφουγκραστεί ή να τα αντικρίσει φιλτραρισμένα μέσα από ελληνικά μάτια

Η συγγραφέας κάθε φορά που περιγράφει κάποιο από τα αποθησαυρισμένα έθιμα του ιαπωνικού πολιτισμού, δίνει την εντύπωση του πιστού που νυχοπατά στο έδαφος ιερού τεμένους. Με σεβασμό και δέος. Τα στοιχεία των περιγραφών της είναι δοσμένα με τόση λαογραφική ακρίβεια ώστε ο τρόπος υπογραμμίζει την πρόθεση να τα μεταφέρει αυτούσια, σαν ιερά κειμήλια για να τα προσκυνήσει ο οικουμενικός αναγνώστης, ο πιστός εκείνος της λογοτεχνίας που δεν έχει σύνορα, πατρίδα, χρόνο ή στενά ιδεολογικά κριτήρια αξιολόγησης της τέχνης.

Η τεχνική της περιγραφής, αυτό το δίκοπο και πολλάκις επικίνδυνο εργαλείο στο χέρι του αδέξιου επίδοξου δημιουργού, στα χέρια της Μπάιλα γίνεται ένα εργαλείο εξαιρετικής ακρίβειας και δεξιότητας με το οποίο αποδίδει άψογα τόσο το σκηνικό, όσο και το εξωτερικό και εσωτερικό γίγνεσθαι του βιβλίου.

Το έργο βεβαίως δεν αποτελεί απλώς μια συγκρητική προσέγγιση δυο φιλοσοφιών. Είναι ένα μυθιστόρημα χυμώδες με όλη την ουσία, τη γεύση, το άρωμα και το χαρμάνι που το καθιστά λαχταριστό από τον αναγνώστη. Διαβάζεται απνευστί καθώς διέπεται από την αρχή του μέτρου τόσο στη χρήση των εκφραστικών μέσων όσο και στις δόσεις των φιλοσοφικών στοχασμών που υπάρχουν μεν διάχυτοι στο βιβλίο αλλά καλοβαλμένοι ώστε να μην κουράζουν και να μην ξαστοχούν από το βασικό σκοπό κάθε μυθιστορήματος: την τέρψη και τον έμμεσο προβληματισμό που σε καμία περίπτωση δεν σχετίζεται και δεν πρέπει να συγχέεται με τη στεγνή διδαχή. Αντιθέτως, η πληροφορία προσφέρεται αβίαστα, καλά κρυμμένη μέσα στις μυθιστορηματικές δομές και με όχημα τον μικροπερίοδο, χαριτωμένο και συνάμα μεστό λόγο της συγγραφέως, που αν στο πορτρέτο της σιωπής μας ξάφνιασε ευχάριστα με τη λυρικότητα που επέβαλε ο ήρωάς του, στο παραμύθι της βροχής ελίσσεται, μεταμορφώνεται ανάλογα με τις απαιτήσεις της στιγμής και της μυθιστορηματικής πλοκής για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αισθητικού αποτελέσματος. Άλλοτε λιτός, άλλοτε περιγραφικός, άλλοτε με φιλοσοφικές προεκτάσεις, άλλοτε συγκινητικός, μα πάντοτε καίριος, ο λόγος πετυχαίνει την εξισορρόπηση της ιδέας και της λέξης.

Κορυφαία φιγούρα στο βιβλίο που ομολογώ πως κλέβει την παράσταση, η Χιρόκο η οποία έχει καταλυτική επιρροή στην τροπή της ιστορίας, καθώς οι δύο νεαρές αναπτύσσουν με την πάροδο του χρόνου μια ισχυρή φιλία. Η επίσκεψη στο Κιότο γίνεται αιτία να ανακαλύψει η Χριστίνα το μεγάλο μυστικό της Χιρόκο και την προσωπική της ιστορίας ως γκέϊσσας. Ένα ολότελα νέο κεφάλαιο ανοίγεται στο βιβλίο, με την τεχνική του εγκυβωτισμού, καθώς μέσα στην ιστορία της Χριστίνας εντάσσεται η ιστορία της Χιρόκο για να ξετυλιχτούν στη συνέχεια μαζί και να σφιχτοδεθούν τα πεπρωμένα των δύο γυναικών. Η συγγραφέας δημιουργεί το κατάλληλο κλίμα για να ξεναγήσει τον αναγνώστη στον άγνωστο κόσμο των γκεΪσών και στη μυσταγωγική μεταμόρφωση κάποιων γυναικών της Ανατολής σε ιερά σύμβολα του τόπου τους.

Η Χιρόκο, η Γιούκο, μια κακοποιημένη από τον άντρα της γυναίκα που πέφτει στα χέρια της πανούργας Κίμι κατά το παρελθόν, και η ίδια η Κίμι, είναι τρεις εξωτικές ηρωίδες οι οποίες χτίζουν με τις επιλογές και τις δράσεις τους μία πολυσχιδή ιστορία που στηρίζεται στη μαγεία του έρωτα, στην ψυχρή ενατένιση της ζωής και στη θυματοποίηση των παιδιών από τα λάθη των μεγάλων. Ο ρόλος της θείας της Κίμι, καταλυτικός και η σκηνή της εντολής δολοφονίας του παιδιού που η Χιρόκο έφερε στον κόσμο καταστρέφοντας μ’ αυτό τον τρόπο το μέλλον της και συνάμα την πηγή εσόδων της Κίμι, ίσως είναι η πιο δυνατή του βιβλίου.

Η πλοκή συχνά ξαφνιάζει. Ξεκινώντας από ένα αλληγορικό παραμύθι όπου ο έμπειρος αναγνώστης θα αποκρυπτογραφήσει την εσωτερική οδύνη της αφηγήτριας του παραμυθιού η οποία διατρέχει ολόκληρο το μυθιστόρημα: την αδυναμία της να καρπίσει, η οποία την ακολουθεί άλλοτε ως παραίσθηση ή εφιάλτης και άλλοτε ως συνειδητή απουσία από μια ζωή που δεν καταξιώνεται δίχως την παρουσία ενός παιδιού.

«Τα βράδια στον ύπνο της, οι εφιάλτες επέστρεφαν… Ένα κοριτσάκι παγιδευμένο σε ερείπια… Έσκαβε με νύχια και με δόντια, για να το βγάλει, μέχρι που τα χέρια της μάτωναν και ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια…»

Αν κάποιος επιχειρούσε να χαρακτηρίσει με μια μόνο λέξη το είδος αυτού του μυθιστορήματος, θα αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες. Σίγουρα έχει στοιχεία κοινωνικά, φιλοσοφικά, ηθογραφικά, λαογραφικά και ψυχογραφικά. Ωστόσο, θα έλεγα ότι αποτελεί μια πρωτότυπη λογοτεχνική φόρμα όπου ο συγκερασμός των επιμέρους προαναφερθέντων στοιχείων καθιστούν εφικτό τον τελικό στόχο της συγγραφέως: να τιμήσει τις εμπειρίες και τους ανθρώπους που της τις προσέφεραν.

Το Παραμύθι της βροχής αποτελεί απόδειξη ότι πέρα από τις αρχές πρέπει να τηρούνται και κάποιες βασικές προϋποθέσεις από όποιον διεκδικεί την ιδιότητα του δημιουργού: αυτές είναι η σοβαρότητα, η υπευθυνότητα απέναντι στο θέμα που πραγματεύεται, η ακρίβεια και η εντιμότητα απέναντι στο χαρτί και στον αναγνώστη του πράγμα που σημαίνει σκληρή δουλειά και τέλος αποδεικνύεται πως η εμπειρία και η μελέτη αποτελούν την αδιάσειστη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται το ποιοτικό λογοτεχνικό έργο.

Τις προϋποθέσεις αυτές η Τέσυ Μπάιλα τις τηρεί απαρέγκλιτα στο μυθιστόρημά της που εν κατακλείδι αποτελεί μια άψογη ξενάγηση στα μύχια της ψυχής, εκεί που όπου χρειάζεται κανείς ένα φίλο-συμπαραστάτη για να τολμήσει να εισχωρήσει.

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ

2012-01-10T01:58:00.000-08:00

Ο δημοσιογράφος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ γράφει στο ιστολόγιο του για ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ. Τον ευχαριστώ πολύ και αναδημοσιεύω την κριτική του από το: http://bibliodiktis.blogspot.com/

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ
ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ
Εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ
Σελ. 414, Νοέμβριος 2011

Το νέο μυθιστόρημα της Τ. Μπάιλα, κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες. Είναι εντελώς διαφορετικό θεματικά από το προηγούμενο και υπήρξε τραγικά προφητικό. Επειδή δεν μου αρέσει να χαλάω την απόλαυση του αναγνώστη ν’ ανακαλύπτει λίγο-λίγο το βιβλίο, δεν θέλω να γράψω περισσότερα για το συγκεκριμένο ζήτημα. Όταν διαβάσετε το βιβλίο, θα καταλάβετε τι εννοώ.
Με το μυθιστόρημα αυτό, η συγγραφέας, μέσω της ηρωίδας της, της Χριστίνας, μας ταξιδεύει στην Ιαπωνία και μας κάνει κοινωνούς της αγάπης της, για τη χώρα του «ανατέλλοντος ηλίου» και του πολιτισμού της, που μας είναι μάλλον άγνωστος. Όσα γνωρίζουμε οι περισσότεροι, τα γνωρίζουμε από ταινίες ή βιβλία, που αφορούν την περίοδο του Β! Παγκοσμίου πολέμου, τα οποία υπερβάλλουν στην προβολή της φιλοπόλεμης πτυχής του ιαπωνικού πολιτισμού που πηγάζει από τον πατριωτισμό, την αίσθηση του καθήκοντος και την τυφλή υπακοή στον αυτοκράτορα και αποσιωπούν τις υπόλοιπες.
Η Χριστίνα, πιεζόμενη από τους εφιάλτες της και έχοντας βιώσει την τραγική απώλεια ενός αγέννητου παιδιού, αποφασίζει ξαφνικά να παρατήσει δουλειά, γονείς και σύζυγο και να καταφύγει στην μακρινή Ιαπωνία, χωρίς να ενημερώσει οποιονδήποτε Εκεί ζητά τη φιλοξενία του Τοσίο, τον οποίο είχε γνωρίσει σε ένα επαγγελματικό ταξίδι πριν από ορισμένα χρόνια κι από τότε διατηρούσαν τακτική επαφή. Ο Τοσίο τη δέχτηκε χωρίς να κάνει καμιά ερώτηση για τους λόγους που την οδήγησαν στη χώρα του. Με τον τρόπο του, χωρίς ποτέ να δείξει ότι τη διδάσκει, την εισήγαγε σε έναν άλλο τρόπο ζωής, όπου ο χρόνος κυλά με ρυθμούς διαφορετικούς και κυριαρχούν, η αρμονία, η τάξη αλλά και η ιεραρχία. Όπου οι άνθρωποι ανακαλύπτουν την ομορφιά στα άνθη μιας κερασιάς, στα νερά μιας λίμνης ή σε ένα κόκκινο γεφυράκι που αχνοφαίνεται μέσα στη βλάστηση που το περιβάλλει. Όπου το να πιεις ένα φλιτζάνι τσάι είναι ολόκληρη ιεροτελεστία Ένα τρόπο ζωής που θα τη βοηθήσει να ξεπεράσει τα προβλήματά της.
Ακόμη, μέσω της ιστορίας της Χιρόκο, μιας νεαρής ανιψιάς του Τοσίο, που εξασκεί την τέχνη της γκέισα, μας δείχνει μια διαφορετική νοοτροπία και αντίληψη από αυτή του δυτικού ανθρώπου, σε ότι αφορά τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Και πόσο μάλλον των συγκεκριμένων που στη Δύση θα χαρακτηρίζονταν ως «ελευθερίων ηθών».
Θέλω να επαναλάβω αυτό που γράφω στον πρόλογο αυτής της παρουσίασης. Οι ιστορίες που αναπτύσσονται στο βιβλίο είναι τόσο συναρπαστικές, που δεν θέλω αποκαλύπτοντας κάποιο «μυστικό» να στερήσω την αναγνωστική απόλαυση, γι’ αυτό διστάζω να γράψω περισσότερα.
Οι χαρακτήρες είναι καλοδουλεμένοι, αν και η φυγή της Χριστίνας, χωρίς να αφήσει πίσω της κανένα ίχνος, φαντάζει στα μάτια μου υπερβολική. Αλλά αυτό συμβαίνει λόγω ιδιοσυγκρασίας και λόγω του ότι είμαι…άντρας και δεν μπορώ να μπω στους λαβύρινθους του γυναικείου μυαλού. Αυτή την εξήγηση μου έδωσαν κάποιες φίλες και εγώ εκών - άκων την ασπάζομαι.
Αλλά όπως και στο προηγούμενο μυθιστόρημα το ατού είναι η γραφή. Τα όσα έγραψα το Σεπτέμβριο για το «ΠορτρέτΑο Της Σιωπής» εξακολουθούν να ισχύουν γι’ αυτό ας μην τα επαναλάβω και γίνω κουραστικός. Για του λόγου το αληθές, σας παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα που επέλεξα τυχαία ανάμεσα σε πολλά αντίστοιχης ομορφιάς: «Ήταν σούρουπο και ο ήλιος είχε βάψει βιολετί τον σκούρο γαλάζιο ουρανό, μετατρέποντας το τοπίο σε μια μυσταγωγική πανδαισία χρωμάτων. Σαν ένα υπερμέγεθες χρυσάνθεμο να είχε ανοίξει τα πέταλά του στον ουρανό, κάνοντάς τον να φαίνεται ακόμη πιο όμορφος. Κατά μήκος του δρόμου, μια σειρά από ροζ χάρτινα φαναράκια είχαν ήδη ανάψει και χόρευαν ρυθμικά στους ρυθμούς που ενορχήστρωνε τρυφερά ο αέρας».
Έχω πει στο παρελθόν, ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να γράψει ΕΝΑ καλό βιβλίο. Ο αληθινά ταλαντούχος συγγραφέας όμως, φαίνεται στην πορεία του χρόνου. Και όπως φαίνεται, η Τέσυ Μπάιλα, το στοίχημα με τη «λυδία λίθο» του χρόνου το έχει κερδίσει.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

2011-12-30T16:30:00.000-08:00

Έγινε πριν λίγες μέρες στο βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου μου ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ. Ο χώρος πλημμύρισε από νωρίς από φίλους που ήρθαν και με τίμησαν με την παρουσία τους, προκαλώντας κυριολεκτικά το αδιαχώρητο στο ΕΝΑΣΤΡΟΝ και μετατρέποντας τη βραδιά από μια απλή παρουσίαση βιβλίου σε μια πραγματική γιορτή για μένα!!!

Η βραδιά ξεκίνησε με την προβολή του βίντεο του βιβλίου. Μοναδικές εικόνες από την Ιαπωνία πλημμύρισαν το χώρο σε ένα μελωδικό ταξίδι με οδηγό τη μουσική του δεκαεξάχρονου Νίκου Γουλανδρή, που συνέθεσε ειδικά για το βιβλίο. Στη συνέχεια ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης πήρε το λόγο και μίλησε για Το Παραμύθι της Βροχής και την αίσθηση που αποκόμισε διαβάζοντάς το.

Η συγγραφέας Πασχαλία Τραυλού συνέχισε με μια φιλολογική και συγγραφική προσέγγιση του έργου, ενώ εμβόλιμα διάβαζε αποσπάσματα η ηθοποιός Ζαχαρούλα Οικονόμου, η οποία μας μετέφερε με τη ζεστή φωνή της την πνοή του βιβλίου.

Τους ευχαριστώ όλους πάρα πολύ που με τόση αγάπη αγκάλιασαν το παραμύθι μου!

Το φωτογραφικό ρεπορτάζ ανήκει στον φίλο Κ. ΛΙΑΠΗ, τον οποίο ευχαριστώ πολύ για τη φωτογράφιση και τη φιλία του: https://picasaweb.google.com/113648915668002842711/201112171LTessi?authuser=0&authkey=Gv1sRgCM3klcGjx7DJVw&feat=embedwebsite

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ
Καλησπέρα κι από μένα, ήθελα να σας ευχαριστήσω με τη σειρά μου για την αποψινή σας παρουσία. Δεν θα σας κουράσω μια και οι προηγούμενοι ομιλητές έχουν ήδη παρουσιάσει εκτενώς το βιβλίο. Θα σας πω μόνο πως άρχισε να διαμορφώνεται μέσα μου η ιδέα να ασχοληθώ με την ιστορία αυτή, η οποία δημιουργήθηκε όταν πριν μερικά χρόνια επιστρέφοντας από το Τόκιο και με έντονο το ενδιαφέρον μου γι αυτή τη χώρα, άρχιζα να διαβάζω συστηματικά ο,τιδήποτε σχετιζόταν με την Ιαπωνία.
Διαπίστωσα τότε λοιπόν ότι ενώ όλοι μας όταν φέρνουμε στο νου τη χώρα αυτή συνειρμικά προσανατολιζόμαστε στην εξωτική της πλευρά με τις γκέισες, τα χάρτινα φανάρια, το σούσι και τις πολύχρωμες βεντάλιες ή την τεχνοκρατική της ανάπτυξη, στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν πολύ γοητευτικό και ιδιαίτερο πολιτισμό, ο οποίος κατά την εξελικτική του πορεία μέσα στους αιώνες έχει αναπτύξει κοινά χαρακτηριστικά με εκείνα που ανέπτυξε ο ελληνικός πολιτισμός κι αυτή η διαπίστωση ήταν πολύ ενδιαφέρουσα για μένα.
Ίσως να μην είναι τυχαίο ότι και οι δύο χώρες ανέπτυξαν τον πολιτισμό τους κυριολεκτικά βουτηγμένες μέσα στη θάλασσα και το φως του ήλιου και ίσως αυτοί οι δύο παράγοντες να καθόρισαν την πορεία τους. Έτσι λοιπόν θέλησα να βρω πόσα κοινά μπορεί να έχουν οι δυο αυτοί πολιτισμοί και πόσο οι θρησκείες οι οποίες αναπτύχθηκαν στο γεωγραφικό τους χώρο μπορεί να έπαιξαν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των χαρακτηριστικών. Εντυπωσιακό ήταν για μένα το γεγονός ότι οι πρώτες απεικονίσεις του Βούδα στην Ιαπωνία είχαν τη μορφή του θεού Απόλλωνα.
Στην πορεία λοιπόν ανακάλυψα ότι στην Ιαπωνία εξακολουθούν να γίνονται ακόμη και σήμερα τελετές όμοιες με τις αρχαίες ελληνικές, ενδεικτικά να αναφέρω τα ανθεστήρια, λατρεύονται θεότητες παρόμοιες και πολλά έθιμα σχεδόν ίδια με τα αρχαία ελληνικά εξακολουθούν να αναβιώνουν εκεί, ξεχασμένα ή και άγνωστα σε εμάς σήμερα.
Ένα ακόμα στοιχείο το οποίο είναι ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι ενώ ο ελληνικός και ο ιαπωνικός πολιτισμός είναι δυο τόσο μακρινοί μεταξύ τους η φιλοσοφία τους είναι εντυπωσιακά ίδια, καθώς τόσο ο Πυθαγόρας και ο Πλάτωνας όσο και ο Βούδας έχουν μιλήσει σε περίπου σύγχρονη εποχή για τα ίδια πράγματα.
Με αυτά ως προϋποθετική αρχή άρχισε να στήνεται ο καμβάς της ιστορίας και το Παραμύθι της Βροχής ξεκίνησε, θέλοντας μέσα από μια μυθιστορηματική αφήγηση να μιλήσω για όλα αυτά.
Στο Παραμύθι της βροχής η Χριστίνα, μια ελληνίδα αρχαιολόγος φεύγει σ’ ένα ταξίδι αυτογνωσίας που την οδηγεί στη μακρινή Ιαπωνία. Εκεί θα συναντηθεί με το προσωπικό της πεπρωμένο και μέσα από τα μάτια του Ιάπωνα φίλου της θα καταφέρει να δει πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων όπως εκείνος της υποδεικνύει. Η Χριστίνα ταυτίζει το ταξίδι αυτό με την αυτογνωσία και την ελευθερία με τη γνώση κι όταν πλέον επιστρέψει θα έχει βρει νέους δρόμους αισιοδοξίας για τη ζωή. Η Χριστίνα δεν διαλέγει τη φυγή για να απομακρυνθεί από ό,τι τη βασανίζει όπως αρχικά φαίνεται αλλά ως το όχημα που θα την οδηγήσει στο μοναχικό μονοπάτι μιας ιδιωτικής οδού όπως ο Ελύτης αναφέρει, η οποία θα την οδηγήσει σε προσωπικές της αλήθειες.
Η ιστορία της Χριστίνας και της μεγάλης της φιλίας με τον Τοσίο είναι βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες, ο Τοσίο είναι έτσι όπως ακριβώς περιγράφεται στο βιβλίο, ένας άνθρωπος δηλαδή που έχει κάνει οίστρο της ζωής του τη φιλοσοφία αλλά και τη φιλία και γι αυτό είναι τόσο διαφοερετικός.
Κάπως έτσι λοιπόν άρχισα να γράφω το βιβλίο αυτό, θέλοντας να δώσω μορφή σε αυτές τις ιδέες και χρησιμοποίησα τον μύθο του Οιδίποδα ακριβώς όπως τον ξέρουμε, διαχρονικά παρών όπως φαίνεται σε κάθε τόπο.
Το βιβλίο σε καμιά περίπτωση δεν ήθελα να είναι ένας οδηγός για την Ιαπωνία, είναι όμως εντελώς αδύνατο να μιλήσει κανείς γι αυτή τη χώρα, καταφέρνοντας να την παρουσιάσει, χωρίς λεπτομερείς περιγραφές. Επειδή η Ιαπωνία είναι μια πολύχρωμη χώρα, μια χώρα που κυριολεκτικά στάζει ευγένεια και πολιτισμό από παντού και ειλικρινά ένιωσα εκεί ότι προέρχομαι από έναν μονόχρωμο πολιτισμό, έναν πολιτισμό που έχει χάσει σημαντικές αξίες και πρέπει να αγωνιστεί για να τις κατακτήσει ξανά.
Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τη πολύτιμη φίλη μου και συγγραφέα την ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ για την τόσο εμπεριστατωμένη παρουσίαση της για το βιβλίο, την ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ που με την τρυφερή της φωνή έδωσε πνοή στα κείμενα του βιβλίου για άλλη μια φορά και τον ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ τον συγγραφέα που λίγους μήνες μετά την βράβευση του με το Μεσογειακό βραβείο Λογοτεχνίας στη Γαλλία για το βιβλίο του Μέρες Αλεξάνδρειας, τιμήθηκε μόλις την προηγούμενη Δευτέρα με το βραβείο Καβάφη και να του ευχηθώ καλή συνέχεια. Τους ευχαριστώ πολύ για τη στήριξη τη φιλία τους και την αγάπη με την οποία προσέγγισαν το βιβλίο.
Την ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΤΕΙΝΑΚΗ που ήρθε από την Κρήτη ειδικά για την παρουσίαση και τον εκδότη μου τον κ.ΑΛΕΚΟ ΔΟΚΙΜΑΚΗ, πρωτίστως για την αγάπη τους και μετά για την τόσο φροντισμένη έκδοση του βιβλίου. Την επιμελήτρια του βιβλίου κ. ΤΑΣΟΥΛΑ ΜΑΡΚΟΜΙΧΕΛΑΚΗ για την εξαιρετική επιμέλεια του βιβλίου. Το βιβλιοκαφέ ΈΝΑΣΤΡΟΝ για τη φιλοξενία του, κυρίως την ΈΦΗ ΡΙΖΑ και τον ΘΑΝΑΣΗ ΣΚΥΦΑ που είναι η ψυχή του Εναστρον.

Τους συγγραφείς που βρίσκονται σήμερα εδώ μαζί μας και με τιμούν με την παρουσία τους!
Τη φίλη μου και ζωγράφο ΤΑΣΟΥΛΑ ΓΕΩΡΓΑΤΟΥ που για άλλη μια φορά ζωγράφισε το εξώφυλλο του βιβλίου.

Τους ΒΙΟΛΕΤΑ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ, ΣΕΜΕΛΗ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ, ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΣΚΥΦΑ, ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ για την όμορφη μουσική βραδιά που ετοίμασαν για όλους εμάς.

Και βεβαίως κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς που είστε σήμερα εδώ μαζί μου,φίλοι εκλεκτοί, πολλοί από τους οποίους έχετε έρθει από πολύ μακριά.

ΤΑ ΡΟΔΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ της ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ. Αναδημοσίευση από το λογοτεχνικό περιοδικό ΚΛΕΨΥΔΡΑ που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΝΑΣΤΡΟΝ

2011-12-19T12:21:00.000-08:00

Ο παράγοντας εκείνος, που υπήρξε πάντα καθοριστικός για την πραγμάτωση κάθε νέου βιβλίου της Πασχαλίας Τραυλού είναι τα πολλαπλά επίπεδα στα οποία κινεί τα νήματα της ιστορίας της η συγγραφέας, διαλέγοντας κάθε φορά ένα θέμα κοινωνικού ενδιαφέροντος και προσεγγίζοντάς το μέσα από το ιστορικό πλαίσιο, το οποίο καθόρισε τις συνιστώσες του. Στο τελευταίο της βιβλίο όμως Τα ρόδα της σιωπής πιο έντονα από κάθε άλλη φορά η Πασχαλία Τραυλού προσεγγίζει κατά κύριο λόγο ένα λογοτεχνικό παράδοξο, προσπαθώντας να ρίξει το βάρος της στην ερμηνευτική διάσταση της ανθρώπινης φύσης, κινώντας ταυτόχρονα την θεματική της σε πολλαπλούς άξονες.
Ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου της ο Καρλ Λούντβιχ, ένας καλλιτέχνης που αναγκάζεται να ντυθεί τη ναζιστική στολή κυριολεκτικά κατακερματίζεται συναισθηματικά, παλεύοντας να σταθεί στο μεταίχμιο μιας εφιαλτικής ιστορικής στιγμής καταπολεμώντας πρωτίστως τον ίδιο του τον εαυτό. Με αυτό ως πρώτο δεδομένο δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς πόση οδύνη μπορεί να κρύβει μέσα της μια καλλιτεχνική ψυχή που η ζωή της όρισε να μεταβληθεί σε πολεμική μηχανή. Έτσι το βιβλίο κινείται διαρκώς ανάμεσα σε δύο πόλους μέσα στους οποίους η δημιουργική φαντασία της συγγραφέως κατορθώνει να δημιουργήσει έναν αμητό συναισθημάτων και διαχρονικών μηνυμάτων. Πόλοι γεωφυσικοί που εκτείνονται από Θεσσαλονίκη ως το Βερολίνο, ιστορικοί που κινούνται ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου και πολιτισμικοί καθώς σε όλο το βιβλίο ο ανθρωπισμός ως πνευματική και συναισθηματική πραγματικότητα αντιμάχεται το πεπρωμένο.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο το βιβλίο αυτό είναι μια σύνθεση η αρχιτεκτονική της οποίας δημιουργείται από αρμονικούς συνδυασμούς. Η συγγραφέας επιχειρεί ένα διάλογο με την ιστορική και ηθογραφική παράδοση της εποχής και ταυτόχρονα σκιαγραφεί όλους εκείνους τους δεσμούς που επισφραγίζουν τους όρους αυτού του διαλόγου. Αλλά αυτό που κυρίως σηματοδοτεί την εξέλιξη του κειμένου είναι ο παράγοντας τέχνη. Η τέχνη η οποία από τη φύση της είναι ο προσδιοριστικός εκείνος όρος της πολιτισμικής εξέλιξης και προόδου, μοιραία οδηγεί τον ήρωα σε δρόμους επικίνδυνους όταν αυτός καλείται να πρωταγωνιστήσει σε μια παρανοϊκή πραγματικότητα που ανακόπτει κάθε σχετική του λειτουργία. Τα ερωτήματα που υπάρχουν σε ολόκληρο το βιβλίο κινούνται μέσα σ’ αυτό το ιδεολογικό περιβάλλον, κωδικοποιώντας ταυτόχρονα την ποιότητα του λογοτεχνικού έργου. Πόσο θα είχε αλλάξει η μοίρα ολόκληρου του κόσμου αν ο Χίτλερ είχε αφεθεί να φοιτήσει στη σχολή Καλών Τεχνών η οποία τον απέρριψε; Ο Χίτλερ κατάφερε να μετατραπεί σε μια εφιαλτική μηχανή καταστροφής για όλο τον κόσμο ενώ ο Γερμανός Καρλ Λούνβιχ, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, ο οποίος μοιράζεται μαζί του μια ανάλογη καλλιτεχνική φύση, αφέθηκε σε μια συναισθηματική διάλυση που χρόνια ολόκληρα μετά αποτέλεσε τον ιδιότυπο τρόπο διαφυγής του από την σκληρή πραγματικότητα των προσωπικών αντιφάσεων την οποία βίωσε στα χρόνια του πολέμου. Το βιβλίο μετατρέπεται σε ένα ισχυρό δοκίμιο περί τέχνης που στοχεύει κυρίως να ερμηνεύσει τις ψυχολογικές διακυμάνσεις που υφίσταται ένας καλλιτέχνης, όταν η μοίρα του τον αντιτάσσει απέναντι στην ίδια του την καλλιτεχνική φύση. Η συγγραφέας διαμορφώνει μια ενιαία και συνεκτική θεωρία περί ανθρωπισμού παράλληλα. Η πιστότητα στα προσωπικά ιδανικά καταρρίπτεται και τα ερωτήματα που αναφύονται σχετίζονται με τον βαθμό ανθρωπιάς που κρύβει μέσα του ο καθένας.
Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της συγγραφέως είναι ασφαλώς η ψυχολογική της αναμέτρηση με τον χαρακτήρα των ηρώων της. Η συγγραφέας πραγματοποιεί μια καταβύθιση μέσα στο νου τους και στις συνθήκες διαμόρφωσης του ψυχισμού τους, επιτυγχάνοντας την πλήρη διάνοιξη της προσωπικότητάς τους, επιτρέποντας έτσι την αναγωγή τους στη συνείδηση κάθε αναγνώστη. Κύριο μέλημα της είναι η ψυχογράφηση των ηρώων τόσο των κεντρικών όσο και των δευτερευόντων οι οποίοι κινούνται δορυφορικά γύρω τους και συνεπικουρούν στην κίνηση των μοχλών εκείνων που κινούν την ιστορία. Η συγγραφέας δεν φείδεται καθόλου στην αναμέτρηση αυτή και κατορθώνει πάντα να εισβάλλει μέσα στους ήρωες της που από ένα σημείο και μετά μοιάζουν να είναι υπαρκτοί, απόλυτα αναγνωρίσιμοι και γι αυτό τόσο οικείοι και σημαντικοί.
Αν διαχρονικά σταθεί κανείς στο έργο της Πασχαλίας Τραυλού θα διαπιστώσει ότι ένα ακόμη αγαπημένο παιχνίδι της είναι να επινοεί ένα συμβολισμό για την ελευθερία και την ελεύθερη αυτοδιάθεση των ανθρώπων. Συνήθως πρόκειται για ένα αντικείμενο, ένα πουλί ή ένα ζώο. Στο συγκεκριμένο βιβλίο η ελευθερία ως μέγιστο αγαθό καλπάζει στη χαίτη ενός αλόγου και οι τριποδισμοί του διατρέχουν τις σελίδες του βιβλίου της με την ευγένεια και την περηφάνια αυτού του ζώου, εξεικονίζοντας εικόνες που ο αναγνώστης δύσκολα θα ξεχάσει.
Αξιοσημείωτες είναι ωστόσο και οι ανατροπές του βιβλίου που δένουν περισσότερο την πλοκή και λειτουργούν ως αρμοί σύνδεσης της αναγνωστικής ισορροπίας. Ένας ένοχος που πρέπει να αθωωθεί, ένας καλλιτέχνης που δεν μπορεί να αποδεχθεί τη μοίρα που του ορίστηκε από ένα παράλογο πεπρωμένο. Μια καλοσύνη ντυμένη τη πιο μισητή στολή που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα, μια αγάπη ασυμβίβαστη και γι αυτό τόσο ταιριαστή και ο έρωτας ως αρχαίος έλληνας θεός να προσπαθεί να εκδικηθεί για τη χαμένη ζωή που γίνεται στάχτη μέσα στη φωτιά του πολέμου. Το βιβλίο μορφολογικά είναι μια σύνθετη καταγραφή πολλαπλών δεδομένων και ακριβώς αυτή η σύνθετη δομή του είναι αυτή που μεταφέρει τον αναγνώστη από τον ένα χώρο στον άλλο, καθιστώντας τον ικανό να εισχωρεί κάθε φορά στα αισθήματα και τις σκέψεις, στις βιωμένες εμπειρίες και στις αλήθειες, στα μυστικά και τα ψέματα που εντέχνως κρύβονται μέσα στους ήρωες.

Το βιβλίο περνά στις διαστάσεις μιας ιστορικής σκηνής στημένης ρεαλιστικά, βασισμένης στην αληθινή πραγματική Ιστορία της περιόδου η οποία αναπλάθεται από την συγγραφέα, αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευνας και σκληρού μόχθου που και ο πιο αμύητος αναγνώστης μπορεί να διακρίνει. Μέσα από την ιστορία των πρωταγωνιστικών χαρακτήρων μαθαίνουμε για την κοινωνική κατακραυγή που στιγμάτιζε τα παιδιά που γεννήθηκαν από παράνομους έρωτες μεταξύ Γερμανών και Ελληνίδων, για τον Μέρτεν και την δράση του στη Θεσσαλονίκη που είχε ως αποτέλεσμα τον αφανισμό 50.000 Εβραίων, για τον θησαυρό των Εβραίων που διοχετεύθηκε στη Γερμανία χωρίς ποτέ να πληρωθεί στα επόμενα χρόνια κάποια αποζημίωση στην Ελλάδα, για την μετέπειτα καταστροφή του Βερολίνου και τον άδικο σπαραγμό που βίωσε η ανθρωπότητα εξαιτίας αυτού του πολέμου. Έτσι η Ιστορία και ο συγκεκριμένος χωροχρόνος γίνεται η γενετική μήτρα του συγκεκριμένου βιβλίου, τις συντεταγμένες του οποίου μορφοποιεί η συγγραφέας με πλήρη ιστορική συνείδηση που μόνο ως επιδερμική καταγραφή δεν μπορεί να εκτιμηθεί.
Το βιβλίο συγκλονίζει και ταυτόχρονα δίνει κουράγιο σε όλους όσοι θεωρούν ακόμα χρέος τους να ονειρεύονται έναν καλύτερο κόσμο. Γίνεται μια καταγγελία εναντίον του ολοκληρωτισμού που προσπάθησε να επιβληθεί παγκοσμίως μέσα από λεπταίσθητους συγγραφικούς χειρισμούς που η Πασχαλία Τραυλού επιλέγει να χρησιμοποιήσει, ενώ ο τρόπος που η συγγραφέας χρησιμοποιεί τον λόγο, είτε αμιγώς ως λέξεις συναρμολογημένες είτε ως εικόνα που περιγράφεται ενδελεχώς δημιουργεί εικόνες απαράμιλλης αισθητικής που καταγράφονται στον αναγνώστη.
Στη γλωσσική του εκφορά το βιβλίο αυτό γίνεται το όχημα που οδηγεί τον αναγνώστη στον στοχασμό τόσο των ίδιων των ηρώων όσο και της συγγραφέως. Με επιδεξιότητα και χωρίς καμία τάση αυτοεπίδειξης η Πασχαλία Τραυλού χειρίζεται τις λέξεις στην ρέουσα και ταυτόχρονα καταγγελτική τους μορφή, έτσι ώστε να οδηγεί τον αναγνώστη της στα μονοπάτια της σκέψης της με ένα εντελώς φυσικό τρόπο και ο λόγος της, γεωμετρικά διαμορφωμένος, να μην χάνει καθόλου τη συγκινησιακή του φύση αλλά να εκπλήσσει κάθε φορά με τον συμβολικό και υποβλητικό του μήνυμα.
Αξίζει να σημειωθεί η εκφραστική δεινότητα της συγγραφέως. Η κ. Τραυλού εξεικονίζει το λόγο της με εκφραστικές τεχνικές αποφθεγματικού χαρακτήρα, χωρίς να προσπαθεί με εξεζητημένους λογιοτατισμούς να εντυπωσιάσει. Λέξεις χυμώδεις, παρμένες από την ελληνική κιβωτό, διασώζονται και συνθέτουν εικόνες ονειρικές. Ευθύβολες και διεισδυτικές, η ηχητική των οποίων στήνει παράξενους συνειρμούς στο νου του αναγνώστη και δημιουργεί μια εσωτερική ευφορία, συμβάλλοντας καθοριστικά, ως πρώτη ύλη του θαύματος, στην λογοτεχνική αξία του έργου. Ο γλωσσικός πλούτος αισθητοποιεί τις περιγραφόμενες εικόνες σε μια γοητευτική λειτουργία επαναπροσδιορισμού της σύγχρονης λογοτεχνικής παραγωγής, που καθηλώνει τον αναγνώστη, επιτρέποντας του ταυτόχρονα να συσχετίσει το λόγο με την εικόνα και να διεγείρει τη φαντασία του.
Μια ιδιαίτερη παράμετρος του έργου που παρουσιάζει η κ. Τραυλού είναι ο προσδιορισμός των ηθικών αξιών έτσι όπως αυτός προβάλλεται μέσα στα βιβλία της και δημιουργεί την κορυφαία σημασία τους. Η λύτρωση που ακολουθεί στο τέλος κάθε βιβλίου είναι προϊόν μιας εσωτερικής δόνησης που προκαλείται στον αναγνώστη κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης και της συνειδησιακής φόρτισης, που διέπει τον μικρόκοσμο του βιβλίου της, στον πυρήνα του οποίου κινείται ένας ολόκληρος κόσμος ηθικών αξιών, με κορυφαία τη δικαιοσύνη, την ελευθερία, την αλήθεια, την ελπίδα.
Σε ένα ξέσπασμα ειλικρίνειας η συγγραφέας αποτυπώνει όλη τη φρίκη της εποχής, την αγωνία σε ολόκληρο το μεγαλείο των στρατοπέδων συγκέντρωσης, την εφιαλτική εικόνα που με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες αναπαρίσταται για να δείξει με πλήρη συνείδηση, περισσότερο από όλα την ίδια την ομορφιά της ζωής, την αναγεννησιακή δύναμη του έρωτα, τη δύναμη της ανθρωπιάς, την απαξίωση του ολοκληρωτισμού, την εκδίκηση που «θα λάβουν τα όνειρα» των ανθρώπων, όπως γράφει στο Άξιον Εστί ο Οδυσσέας Ελύτης. Το βιβλίο αυτό της Πασχαλίας Τραυλού πέρα από ένα ιστορικό, ματωμένο χρονικό με αντιπολεμικές προεκτάσεις, πέρα από ένα μανιφέστο για τον ανθρωπισμό, την τέχνη και τον έρωτα ευελπιστεί να προκαλέσει στον αναγνώστη την οδύνη της ελπίδας ακριβώς την ίδια τη στιγμή της γέννησής της, όταν μέσα από τις στάχτες της καταστροφής ξεπετάγεται με ιλιγγιώδη ορμή και γι αυτό επαναπροσδιορίζει απ’ την αρχή τα πράγματα, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα επίκαιρο στις μέρες μας, τώρα που η ελπίδα μοιάζει να έχει ξανά αποδομηθεί.
Καλοτάξιδο!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο πρώτο τεύχος του λογοτεχνικού περιοδικού ΚΛΕΨΥΔΡΑ (Νοέμβρης 2011)που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΑΣΤΡΟΝ με την άδεια του οποίου και αναδημοσιεύεται

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

2011-11-30T15:24:00.000-08:00

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗ. Η πρώτη του παρουσίαση θα γίνει στις 17 Δεκεμβρίου, στις 8,00 μ.μ. στο Βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ. Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ και ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσει η ηθοποιός ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ και αμέσως μετά θα ακλουθήσει μια μουσική βραδιά με τους ΒΙΟΛΕΤΤΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΣΚΥΦΑ, ΣΕΜΕΛΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ.

από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

"Τα βράδια στον ύπνο της, οι εφιάλτες επέστρεφαν... Ένα κοριτσάκι παγιδευμένο σε ερείπια... Έσκαβε με νύχια και με δόντια, για να το βγάλει, μέχρι που τα χέρια της μάτωναν και ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια..." Ένα παιδί που γυρεύει ν’ απαγκιάσει κάτω απ’ τη φτερούγα της αγάπης... Μια γυναίκα που λαχταρά να γεμίσει τη δική της άδεια αγκαλιά... Πώς θα μπορέσει να βρει την ερμηνεία στους εφιάλτες της; Πώς θα μπορέσει να νιώσει αυτό που της στέρησε η φύση; Η Χριστίνα θα αναζητήσει τις απαντήσεις της στο μακρινό μονοπάτι που θα την οδηγήσει μια μεγάλη φιλία, σ’ ένα οδοιπορικό ψυχής, στην Ιαπωνία, την εποχή των βροχών, τότε που ανθίζουν οι κερασιές και το παραμύθι της βροχής, ένα παραμύθι, γεμάτο γκέισες, χάρτινα φανάρια, ανθισμένες κερασιές, μυρωδιές και ήχους εξωτικούς, θα αρχινήσει... Μια ιστορία βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες, ένα ταξίδι στα άδυτα ενός μακρινού πολιτισμού, μια καταβύθιση στα νερά της Ελληνικής και Ασιατικής φιλοσοφίας.

ΚΛΕΨΥΔΡΑ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

2011-11-25T15:26:00.000-08:00

Μόλις κυκλοφόρησε ένα νέο λογοτεχνικό περιοδικό μέσα στην καρδιά της Αθήνας. Πρόκειται για ένα περιοδικό που φιλοδοξεί να βρει τη θέση του ανάμεσα στους ανθρώπους που αγαπούν τον πολιτισμό, την τέχνη, το βιβλίο. Όπως αναφέρεται στο εκδοτικό σημείωμα "το πρώτο τεύχος αυτού του εξαμηνιαίου περιοδικού είναι αφιερωμένο στην εποχή μας, που αν και της έλειψαν οι απλές καθημερινές κουβέντες, εντούτοις φαίνεται πως έχει τη δύναμη να τις ξαναβρεί και επιδιώκουμε μέσα από τις σελίδες του να αναγεννηθεί η γοητεία και η συγκίνηση της ανάγνωσης".
Τόσο οι εκδότες του περιοδικού όσο και η συντακτική του ομάδα χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στους ανθρώπους της τέχνης και των γραμμάτων που πίστεψαν στην προσπάθεια αυτή, μας τίμησαν και μας εμπιστεύτηκαν με μεγάλη προθυμία και αφιλοκερδώς κείμενά τους. Χωρίς αυτούς η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα.

Αναφέρω με τυχαία σειρά:
Μαρίνα Αποστόλου
Ελίνα Ρίσκη
Ευτυχία Καπαρδέλη
Κατερίνα Γιαννίκη
Κωνσταντίνα Κυριαζή
Θοδωρής Τόλης
Ευγένιος Τριβιζάς
Μάνος Κοντολέων
Κώστια Κοντολέων
Ανδρέας Παπαστάμου
Νίκος Δήμου
Μάνθος Μοιάνος

Πένυ Παπαδάκη
Ειρήνη Νίκαρη
Ευμορφία Ζήση
Όλγα Νικολαίδου
Θανάσης Νικάκης
Δήμητρα Ταφίλη
Βίκυ Κόλλια
Σοφία Στρέζου
Γιώργος Ηλιόπουλος
Γιάννης Καλπούζος

Νικήτας Βοστάνης
Γιώργος Καλκάνης
Αλέξανδρος Αηδόνης
Εριφύλη Μαρωνίτη
Μαρία Κοκκίνη
Κυριάκος Γιαλένιος
Ελένη Μπετεινάκη
Ειρήνη Γιαννάκη
Δέσποινα Νάσιου
Περικλής Λιανός
Ρένα Παπαδάκη
Ανδρέας Καφετζής
Πέννυ Μοσχογιάννη
Θούλη Στάικου
Μιχάλης Δήμας
Γιάννης Καμινιώτης
Πασχαλία Τραυλού
Πασχάλης Πράντζιος
Διονύσης Λεμονής
Γιώργος Ξενικουδάκης
Φράνσις Παπουτσάκη

Το περιοδικό ΚΛΕΨΥΔΡΑ θα παρουσιαστεί επίσημα για πρώτη φορά στο βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ, Σόλωνος 101 Αθήνα, στις 3 Δεκεμβρίου και ώρα 8.οο. Την ίδια μέρα, μαζί με το περιοδικό θα γίνει ένα αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη και στην ποίηση.
ΣΟΛΩΜΟΣ,ΠΑΛΑΜΑΣ, ΣΕΦΕΡΗΣ, ΕΛΥΤΗΣ.
Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ θα ιχνηλατήσει την πορεία της νεοελληνικής Ποίησης μέχρι το δεύτερο Νόμπελ. Θα διαβάσουν αποσπάσματα οι ηθοποιοί Περικλης Λιανός και Όλγα Νικολαίδου. Επίσης θα παρουσιαστούν μουσικά στιγμιότυπα της ποιητικής του Ελύτη με τη ματιά της Τέσυς Μπάιλα.

Το περιοδικό θα βρίσκεται από αύριο στα βιβλιοπωλεία Εναστρον, Ιανός, Πολιτεία, Παπασωτηρίου κ.ά.
Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στα τηλέφωνα:2103300500, 2103300552
και στην ηλεκτρονική διεύθυνση του περιοδικού www.enastron.com.gr

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ Ή ΑΛΛΙΩΣ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

2011-10-30T01:49:00.000-07:00

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΊΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ Ή ΑΛΛΙΩΣ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Αν εξετάσουμε διαχρονικά τον ιστορικό ρόλο της λογοτεχνίας θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπήρξε πάντοτε, στον ελληνικό χώρο τουλάχιστον, στρατευμένη όχι σε κάποια πολιτική παράταξη ή ιδεολογία, όσο στην υπηρεσία της κοινωνικής αποστολής της, με την έννοια ότι σε περιόδους κοινωνικής και ηθικής κρίσης προσανατολιζόταν σε θεματογραφία ανάλογη των περιστάσεων. Αυτό συνέβαινε επειδή οι άνθρωποι οι οποίοι εκπροσωπούσαν την πνευματική ηγεσία αυτού του τόπου είχαν επιλέξει μέσα από το έργο τους να διερευνούν και να συντάσσονται στα προβλήματα της κοινωνίας, αναζητώντας λύσεις γι αυτά. Ή απλώς, να τα αναδεικνύουν, προσανατολίζοντας έτσι την κοινωνία προς την αντιμετώπισή τους. Λειτουργούσαν δηλαδή με το έργο τους ως δρομοδείχτες σε μια πορεία, το κυρίαρχο μέλημα της οποίας ήταν η ηθική προστασία της κοινωνίας.
Σήμερα η ελληνική κοινωνία πάσχει καθολικά, ανήμπορη να δεχτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας, απόλυτα υποβαθμισμένης σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Και είναι σίγουρο ότι, όπως έχει συμβεί και σε παλαιότερες εποχές, όταν καταφέρει να ξεπεράσει το αρχικό σοκ που της προκάλεσε η διάψευση, τότε θα στραφεί να ζητήσει ελπίδα από τις πνευματικές φυσιογνωμίες, εκείνες που θα είναι ικανές να εμπνεύσουν ξανά τη χαμένη αίσθηση ότι υπάρχει πολιτισμός σ’ αυτόν τον τόπο και μοιραία θα επανατοποθετήσει τα πράγματα, αναζητώντας νέες μορφές κοινωνικής και πολιτισμικής ταυτότητας.
Πόσο κοντά του θα βρεθούν οι πνευματικοί άνθρωποι εξαρτάται από το προσωπικό τους μέγεθος και από το βαθμό που μπορεί να τους συγκλονίσει σήμερα ένας πνευματικός πόνος, επειδή μόνο ως μέγιστος πνευματικός πόνος θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ο απόλυτος ηθικός σκοτισμός στον οποίο έχουν οδηγηθεί τα πράγματα. Άλλωστε όλοι όσοι γράφουν μιλούν για την οδύνη της γραφής και τελικά υπάρχει μεγαλύτερη οδύνη για έναν άνθρωπο του πνεύματος από την ανυπαρξία της πνευματικής ηθικής;
Το ερώτημα είναι αν τελικά θα είναι παρόντες οι πνευματικοί άνθρωποι, ντυμένοι την πνευματική σεμνότητα, διατεθειμένοι να σταθούν δίπλα στην κοινωνία που τους ανέδειξε, μπροστάρηδες σε έναν αγώνα που θα επιχειρήσει τολμήματα ψυχής.
Ο Αλμπέρ Καμύ έλεγε ότι «ο ρόλος του πνευματικού ανθρώπου είναι να δείχνει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός όταν είναι γυμνός κι όχι να περιγράφει εκστατικά τα ανύπαρκτα και φανταστικά ρούχα του», υιοθετώντας την παρομοίωση του γνωστού παραμυθιού του Άντερσεν. Το παιδάκι που στο τέλος του παραμυθιού φωνάζει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός είναι για τον Καμύ ο πνευματικός άνθρωπος, θέλοντας να στηρίξει την άποψη του ότι πνευματικός είναι πάντα ο ελεύθερος άνθρωπος. Εκείνος που νιώθει χρέος του να σταθεί απέναντι από το σύστημα και να δείξει στον υπόλοιπο κόσμο με το χέρι τεντωμένο την αλήθεια που οι σκοπιμότητες δεν τον αφήνουν να δει. Εκείνος που δείχνει, αφού όπως λέει ο Οδυσσέας Ελύτης: «Ο ποιητής δείχνει και η ορατότητα μεγαλώνει».
Στις μέρες μας, περισσότερο από ποτέ, έχουμε ανάγκη τον πνευματικό άνθρωπο με συνείδηση ευθύνης ανυπολόγιστης αξίας.
Υπάρχουν σήμερα τέτοιοι ανάμεσα στην ελληνική κοινωνία; Κι αν υπάρχουν τόσο καιρό που ο λαός αυτός δοκιμάζεται ξανά που είναι καλά κρυμμένοι; Μήπως παραμένουν πίσω από την τάχα λυτρωτική τους ανάγκη για γραφή και αδυνατούν να δουν κατάματα την πραγματικότητα και την αλήθεια του ρόλου τους; Η ιστορία τους καλεί αλλά εκείνοι μοιάζουν να κωφεύουν, ανήμποροι να δουν ότι πέρα από την προσωπική τους προβολή και τα προσωπικά τους κέρδη, ο ρόλος του λογοτέχνη τον οποίο διακαώς επιθυμούν, είναι κυρίως η κοινωνική αποστολή της αφύπνισης. Κι ή δεύτερη αυτή αποστολή είναι κατά κύριο λόγο εξίσου σημαντική με την πρώτη την πνευματική.
Σε ώρες κρίσης ο λογοτέχνης, ο πνευματικός άνθρωπος ο επιστήμονας, οφείλει να δείξει και να αποδείξει ότι δεν είναι οδηγούμενος αλλά ότι μπορεί να οδηγήσει εκείνος την κοινωνία. Κυρίως να δείξει ότι ο ελεύθερος στοχασμός του, εκείνος ο στοχασμός που αναπτύσσεται δυναμικά, παιδαγωγικά και προπαντός με συναίσθηση ευθύνης, μπορεί να γίνει ένα ελεύθερο έδαφος στο οποίο οι ηθικές αξίες μιας ολόκληρης κοινωνίας θα μπορούν τόσο να αναχθούν σε πρωταρχικό μέλημα όσο και να προστατευθούν. Επειδή η προστασία του ήθους μιας κοινωνίας ανήκει κυρίως στους πνευματικούς της ηγέτες καλό είναι να αναρωτηθούμε που ακριβώς βρίσκονταν τα προηγούμενα χρόνια να προασπίσουν με το πνεύμα τους την ηθική πρωτίστως κρίση που οδήγησε και στην οικονομική αυτής της κοινωνίας;
Η ευθύνη είναι βαρύτατη. Ο λογοτέχνης οφείλει να δρα πνευματικά, επειδή ότι δεν δρα δεν υπάρχει. Αντίθετα, παρέμεινε αδρανής σε μια παραζάλη πνευματική και οικονομική, αναδείχθηκε κατώτερος των περιστάσεων και οχυρώθηκε καλά έτσι ώστε να ξαναβγεί στο φως όταν το επιτρέψουν οι συγκυρίες για να συνεχίσει το δρόμο του.
Ο χρόνος που και ο ίδιος θα κριθεί όμως πλησιάζει. Και τότε θα πρέπει επιτέλους να διαλέξει το δρόμο του που θα είναι πάντοτε ανάλογος με την προσωπική του στάση ζωής.

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ

2011-10-12T14:25:00.000-07:00

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ, ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ

Κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ το μυθιστόρημα ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ, δυο χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου μου με τίτλο ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

"τα βράδια στον ύπνο της οι εφιάλτες επέστρεφαν... ΄Ενα κοριτσάκι παγιδευμένο στα ερείπια... ΄Εσκαβε με νύχια και με δόντια, για να το βγάλει, μέχρι που τα χέρια της μάτωναν και ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια..." Ένα παιδί που γυρεύει ν ΄απαγκιάσει κάτω απ΄τη φτερούγα της αγάπης...Μια γυναίκα που λαχταρά να γεμίσει τη δική της άδεια αγκαλιά...Πώς θα μπορέσει να βρει την ερμηνεία στους εφιάλτες της; Πώς θα μπορέσει να νοιώσει αυτό που της στέρησε η φύση ; Η Χριστίνα θα αναζητήσει τις απαντήσεις της στο μακρινό μονοπάτι που θα την οδηγήσει μια μεγάλη φιλία, σ΄ ένα οδοιπορικό ψυχής, στην Ιαπωνία,την εποχή των βροχών,τότε που ανθίζουν οι κερασιές και το παραμύθι της βροχής, ένα παραμύθι γεμάτο γκέισες ,χάρτινα φανάρια, ανθισμένες κερασιές, μυρωδιές και ήχους εξωτικούς, θα αρχινήσει...
Μια ιστορία βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες,ένα ταξίδι στα άδυτα ενός μακρινού πολιτισμού, μια καταβύθιση στα νερά της Ελληνικής και της Ασιατικής φιλοσοφίας.
Επιμέλεια κειμένου: Τασούλα Μαρκομιχελάκη.

ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΕΙΣ ΤΑΝ ΠΟΛΙΝ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ

2011-09-05T10:32:00.000-07:00

Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ένα από τα πιο καίρια ερωτήματα που προκύπτει κάθε φορά που ένας συνειδητοποιημένος αναγνώστης κλείνει ένα βιβλίο είναι αν και σε ποιο βαθμό κατάφερε ο συγγραφέας του να αναπτύξει όλες εκείνες τις τεχνικές που προσδιορίζουν ως τέχνη τον εκφρασμένο λόγο και ενδεχομένως να ενεργοποιήσει τα αναγκαία ψυχικά του αποθέματα, για να μετατρέψει το μικρόκοσμο του έργου του σε μια συγκεκριμένη ιδέα την οποία θέλει να κοινωνήσει στον αναγνώστη του. Στο συγκεκριμένο βιβλίο όμως αυτό που ο αναγνώστης καλείται να θαυμάσει κυρίως δεν είναι η αριστουργηματική του δομή και οι δομημένοι χαρακτήρες, ούτε η ανασύσταση ενός τόσο μακρινού παρελθόντος μέσα από την παραμικρή λεπτομέρεια, όσο η ευθύνη του συγγραφέα απέναντι στο τυπωμένο χαρτί. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες ο αναγνώστης μπορεί να αντιληφθεί, ας μου επιτραπεί η έκφραση, το "φόβο" του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ απέναντι σ' αυτό που καταπιάνεται να γράψει. Όσο γοητευτικό κι αν είναι, το ταξίδι της γραφής συνιστά την μέγιστη ευθύνη της δημιουργίας απέναντι στον αναγνώστη, πρωτίστως όμως απέναντι στο ίδιο το θέμα του. Και η δημιουργία αυτή απαιτεί έρευνα, αφοσίωση, δέσμευση. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένα έργο ιστορικών διαστάσεων. Αυτό τον φόβο του Καλπούζου ένιωσα διαβάζοντας το βιβλίο. Το φόβο που απορρέει από το σεβασμό απέναντι σ' αυτό που προτίθεσαι να γράψεις. Ο κόσμος του Τζανή είναι για τον συγγραφέα μια υπαρκτική πραγματικότητα και γι αυτό το λόγο την προσεγγίζει με δέος, γίνεται ο ίδιος μέρος του, σπαράζει με τον σπαραγμό του, ματώνει από το μαχαίρι του, ποθεί τους έρωτές του και τελικά μας τον συστήνει με τη συστολή του προικισμένου δημιουργού και την αυτοπεποίθηση ενός μεγάλου λογοτέχνη.
Ο αρχιτεκτονικός ιστός που διαπερνά και συνακόλουθα συνδέει το έργο, αδιόρατος ωστόσο στον αναγνώστη,λειτουργεί με κύριο άξονα αναφοράς την Ιστορία και εισάγει τον αναγνώστη με ένα ενδιαφέρον τρόπο στην ιστορική αναβίωση της περιόδου 1808-1831, αφήνοντας τη μαγεία μιας αφήγησης που δεν κουράζει ως απλή ιστορική καταγραφή, αλλά σαγηνεύει μέσα από τις περιγραφές που άλλοτε γίνονται ανατριχιαστικές και κόβουν την ανάσα κι άλλοτε μυρίζουν ανατολίτικο άρωμα λαγνείας, πάντοτε όμως συλλειτουργούν στην κατάκτηση της γνώσης.
Αυτό το στοιχείο όμως που κατά κύριο λόγο ξαφνιάζει αρχικά τον αναγνώστη, για να τον γοητεύσει στη συνέχεια και κυρίως να τον συγκινήσει είναι η επιλογή της γλώσσας που ο συγγραφέας χρησιμοποιεί. Σε μια δύσκολη πρωτοπρόσωπη αφήγηση με το γλωσσικό ιδίωμα της Πόλης του 1808 που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες εκεί, ο Καλπούζος δραπετεύει από τις παγιωμένες φόρμες και τολμά να ρισκάρει πέρα από τα καθιερωμένα σχήματα, για να πετύχει το σχηματισμό ενός γλωσσικού μωσαικού που αντικαθρεφτίζει τον πολυπολιτισμικό καθεστώς της Πόλης του 19ου αιώνα. Κάθε συναρμολογημένη λέξη, επιμελώς τοποθετημένη μέσα στο κείμενο, συνιστά ένα ψηφιδωτό αισθητικής απόλαυσης. Η οπτική γωνιά της καταγεγραμμένης βιωμένης μνήμης αλλάζει καθώς μετατοπίζεται ανάμεσα στους ήρωες και αλλάζει ύφος και τρόπο γραφής.
Το καθεστώς των αντιθέσεων που διαφαίνεται μέσα από απλές φράσεις: "Μουσουλμάνες να φυλάγονται μηνξεσκεπαστούν τα μούτρα τους.Ρωμιές μονάχα με τις καμιζόλες"(σελ.17).
Ένα γοητευτικό ταξίδι η αφήγηση του κεντρικού ήρωα, του Τζανή σε έναν κόσμο που αναβιώνει αισθητικά και ιστορικά με απίστευτες λεπτομέρειες από στοιχεία που συνέθεταν το παζλ της καθημερινής ζωής στην Πόλη ξετυλίγεται μέσα στις σελίδες και ο αναγνώστης μένει να απορεί με τη δύναμη των περιγραφών του. Βρίσκεται κι εκείνος σε μια γωνιά του εργαστηρίου του Τζανή να μυρίζει τα αποστάγματα των αρωμάτων του έτσι όπως αυτά ανακατεύονται με τις φωνές των ανθρώπων από όλες τις φυλές, των άστεγων που κάθονταν έξω από τα τζαμιά, των γενίτσαρων, των ευνούχων, των κρυπτοχριστιανών, των πραματευτάδων. Ακούει τους ήχους τους, γεύεται τις μυρωδιές τους, μυρίζει την ανάσα τους. Μουσουλμάνες, χανούμισες, Ελληνίδες περνούν από τις σελίδες σε μια ιστορική πραγματικότητα αναμεμειγμένη με την ηθογραφία της εποχής.
Είναι ασύγκριτος ο αριθμός των πληροφοριών που ο αναγνώστης μπορεί να συλλέξει. Ήθη, έθιμα,μάγια, ξόρκια, παροιμίες, τραγούδια από τη μια και από την άλλη ιδέες όπως η αυτοθυσία,η αγριότητα, η φιλία, το πάθος, η σταύρωση και η ανάσταση, ενδόμυχες ομολογίες και απολόγίες εμπλέκονται σε ένα παιχνίδι αντιθέσεων με τους ήρωες να αποτελούν την υπαρκτική έκφανση του καλού και του κακού.
Το βιβλίο εντυπωσιάζει από τον αμητό πληροφοριών και εικόνων, αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς του Γιάννη Καλπούζου, εκφράζοντας ταυτόχρονα την μέγιστη οδύνη του δημιουργού, ορατή σε όλους, όσοι βασανίζονται να ακουμπήσουν επάνω σε ένα κομμάτι λευκού χαρτιού την καταγραφή του λόγου τους και κατατάσσει τον συγραφέα αυτού του βιβλίου στους κλασσικούς δημιουργούς αυτού του τόπου.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Μυθοπλασία και πραγματικότητα συνυφαίνονται στο υφαντό της Πόλης από το 1808 ως το 1831. Καθημερινή ζωή, έρωτες, δυνατές φιλίες, πλούτη, φτώχεια, οραματιστές, συμμορίες των δρόμων, χασικλήδες, δερβίσηδες, γενίτσαροι· α
ρνησίθρησκοι, κρυπτοχριστιανοί, δεισιδαιμονίες, ερωτικά ξόρκια, χαμένα όνειρα, οι γυναίκες στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού· πυρκαγιές, παζάρια, βεγγέρες, καπηλειά των 1000 τ.μ., η τρομερή φυλακή του Μπάνιον, το μπουντρούμι και η αστυνομία του Πατριαρχείου· κοινά σχολεία, η Μεγάλη του Γένους Σχολή, ερωμένες Πατριαρχών, λεσβίες, αρώματα, λάσπες, βασανιστήρια, πανούκλα· προεπαναστατική περίοδος, Φαναριώτες, συνωμοσίες, μυστικές εταιρείες, προδότες, μισαλλοδοξία, οι σφαγές στην Πόλη το 1821· Ρωμιοί, Οθωμανοί, Αρμένιοι, Φράγκοι, Εβραίοι. Κι ακόμα Πόντος, Χίος, Δραγατσάνι, Μανιάκι, Αλεξάνδρεια.

Πόθος, φόβος, όχλος, άγιοι και δαίμονες.

Ένα επικό μυθιστόρημα που καθηλώνει τον αναγνώστη με την περιπετειώδη ζωή των ηρώων του, την ατμόσφαιρά του, τη χειμαρρώδη γλώσσα του, το συναίσθημα, τον στοχασμό, τις αστείες καταστάσεις και την ολοζώντανη αναπαράσταση της εποχής εκείνης.
http://youtu.be/9AOy2AWRPQY

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ:ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

2011-09-02T09:46:00.000-07:00

Ο δημοσιογράφος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ, γνωστός στη Β. Ελλάδα για την επιτυχημένη του εκπομπή για το βιβλίο με τίτλο ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ γράφει στο προσωπικό του blog για ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ ένα εξαιρετικό κείμενο το οποίο και αναδημοσιεύω από το bibliododktis.blogspot.com και τον ευχαριστώ πολύ.

Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2011

ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ ΒΕΝΕΤΟΥΛΗ

Εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

Σελ. 400, Μάρτιος 2010.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ανάμεσα στα άλλα, διάβασα και τρία πολύ καλά βιβλία. Δύο γραμμένα από έλληνες και ένα από ξένο συγγραφέα. Είναι τα : "Το Πορτρέτο Της Σιώπής", στο οποίο θα αναφερθώ στη συνέχεια, "'Αγιοι Και Δαίμονες" και "Το Πικρό Τραγούδι". Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω και τα άλλα δύο, αλλά θα πάρει κάποιο χρόνο. Γιατί, τις περισσότερες φορές, το να παρουσιάσω ένα βιβλίο, είναι πολύ πιο δύσκολο από το να το διαβάσω. Μερικές φορές μάλιστα, νοιώθω να στερεύουν οι λέξεις και τότε αισθάνομαι πραγματικά αδύναμος, αφού δεν μπορώ να δώσω-σε όσους μου κάνουν την τιμή να διαβάζουν τις παρουσιάσεις μου-όσα ένιωσα εγώ διαβάζοντας το βιβλίο. Και για το συγκεκριμένο βιβλίο, ισχύουν τα πιο πάνω.

Την παρουσίαση του σημερινού βιβλίου, θα την ξεκινήσω με έναν αδόκιμο τρόπο, λέγοντας ευθύς εξ αρχής ότι μου άρεσε. Και λέω αδόκιμο τρόπο, γιατί στις παρουσιάσεις που γράφω, πρώτα περιγράφω στοιχεία του βιβλίου και στη συνέχεια λέω τη γνώμη μου. Στο μύθο του βιβλίου, δε θέλω να αναφερθώ ιδιαίτερα. Όχι γιατί δεν το αξίζει. Το αντίθετο. Αλλά όταν θα ολοκληρώσετε την ανάγνωση της παρουσίασης θα καταλάβετε γιατί. Απλά να πω ότι είναι πολύ καλά χτισμένος, με περίτεχνα στημένες ανατροπές, όπου θεωρεί απαραίτητο η συγγραφέας για να κλιμακώνεται το σασπένς. Οι χαρακτήρες είναι ορθά δομημένοι, αν και η απόφαση του Γιάννη να γίνει μοναχός, εγκαταλείποντας την οικογένεια και την αγαπημένη του (κυρίως αυτή), πέφτει "ως κεραυνός εν αιθρία", αφού τίποτα μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν θα είχε προϊδεάσει για τις μεταφυσικές του ανησυχίες. Στη συνέχεια βέβαια, οι "εξομολογήσεις" του, στο ημερολόγιό του, μας διαφωτίζουν για τις διεργασίες μέσα από τις οποίες έφτασε να πάρει αυτή την απόφαση. Προσεγμένοι επίσης είναι και οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι οποίοι εκτός του ότι καταφέρνουν να γίνουν αμέσως συμπαθείς, μου φάνηκαν (και πιστεύω σε όλους τους αναγνώστες του βιβλίου) ανεξήγητα οικείοι.

Όμως, όπως γράφω και πιο πάνω, σε όλα αυτά δεν θέλω να αναφερθώ εκτενώς. Θ' αφήσω τον αναγνώστη να τα ανακαλύψει μόνος του. Γιατί το μεγάλο ατού του βιβλίου, είναι η γραφή. Η δημιουργία των εικόνων, η περιγραφή της φύσης, των ανθρώπων και των συναισθημάτων τους, είναι συναρπαστική. Η επιλογή των λέξεων προσεκτική και μοναδική. Και τέλος ο λυρισμός που διατρέχει το βιβλίο από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα, δίνοντας έτσι μια έντονη ποιητικότητα σε ένα πεζογράφημα. Σας παραθέτω ένα μικρό δείγμα: "Ένας ολόλαμπρος ήλιος ήρθε το επόμενο πρωινό να ζεστάνει γλυκά το νησί. Αναζήτησε με τις πρώτες αχτίδες του την πέτρινη γη να σμίξει μαζί της, έλουσε τα μαλλιά του στο γαλάζιο νερό και πλημμύρισε τον αιθέρα νιάτα και ομορφιά. Όρμησε μέσα από το μισάνοιχτο παράθυρο του δωματίου, τελάλης της καινούργιας μέρας". Και τέτοια μικρά διαμάντια γραφής θα βρείτε πολλά σε όλες σχεδόν τις σελίδες του βιβλίου.

Κλείνοντας την παρουσίαση , θα ήθελα να συμπληρώσω, ότι πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει την προσοχή μας καθώς και κάθε λεπτό που θα του αφιερώσουμε. Και μια συμβουλή. Φροντίστε να ξεκινήσετε την ανάγνωση έχοντας χρόνο μπροστά σας. Το βιβλίο θα σας συναρπάσει τόσο, που δεν θα θέλετε να το αφήσετε από τα χέρια σας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ

ΦΟΥΡΟΛΕΝΗ/ΜΑΡΩ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΦΟΥΡΑΚΗ

2011-08-15T08:25:00.000-07:00

Μια συγκλονιστική κατάθεση διαμαρτυρίας, μια απελπισμένη κραυγή υψώνεται μέσα από τις σελίδες του συγκεκριμένου βιβλίου. Μια φωνή που ορθώνεται από ένα πλάσμα καταδικασμένο να ζήσει τη ζωή που οι άλλοι προκαθόρισαν γι αυτό. Το κοινό πεπρωμένο των γυναικών της ελληνικής επαρχίας του προηγούμενου αιώνα σηματοδοτεί τη δική της μοίρα, μια μοίρα υποταγμένη στο βάρος μιας, χωρίς ίχνος ήθους, ηθικής που χαράζεται ανεξίτηλα στην επιφάνεια των δικών της ονείρων. Ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου, η Λένη, τολμά να ορθώσει το ανάστημά της και με την απαραίτητη λεβεντιά, απόρροια της σφακιανής της καταγωγής, μεταμορφώνεται κυριολεκτικά σε ένα πλάσμα που με περηφάνεια και αξιοπρέπεια αυτοπροσδιορίζει τα όρια της προσωπικής της αυτοδιάθεσης. Η ευαισθησία και η σκληρότητα απόλυτα ισορροπημένες και εναρμονισμένες μέσα της γίνονται ο τρόπος που η Λένη θα σταθεί απέναντι στις βιωμένες απώλειες που καλείται σε ολόκληρη τη ζωή της να αντιμετωπίσει. Αλλά και ο μοναδικός της οδηγός επιβίωσης, ο ίδιος μηχανισμός που πυροδοτεί ταυτόχρονα και την προσωπική της μεταμόρφωση, μέσα στη λαίλαπα των ιστορικών γεγονότων που ακολουθούν.
Η Λένη είναι μια γυναίκα που η ζωή της σημαδεύτηκε πολύ νωρίς από απώλειες. Μέχρι τα βαθιά της γεράματα έζησε μέσα σε αντίξοες συνθήκες όμως κατάφερε να ορίσει τη ζωή της με δυναμισμό και αποφασιστικότητα. Ταυτόχρονα με την ιστορία της ξεδιπλώνεται και η ιστορία της Κρήτης, μέσα από τους αγώνες της και τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμά της, κάνοντας το βιβλίο μια ρεαλιστική απεικόνιση της εποχής.
Η Λένη θα κληθεί να αντιμετωπίσει την ορφάνια, την καταπίεση, την κακοποίηση σε όλες τους τις μορφές μα κυρίως θα κληθεί να αντιπαλέψει με την μέγιστη αντιξοότητα που κυριολεκτικά κατακεραυνώνει το μέλλον της και δεν είναι άλλη από τον κοινωνικό περιορισμό της λόγω φύλου. Θα το κάνει με μοναδικό της όπλο την αξιοπρέπεια και την περηφάνια, αποδεικνύοντας στο τέλος ότι τολμώντας το παράλογο είναι που ανοίγουν οι ορίζοντες. Και η τόλμη δεν μπορεί να είναι παρά "ορθόκορμη, λεβέντικη, αετίσια".
Καθώς η λογοτεχνία, όπως κάθε μορφή τέχνης εμπεριέχει και προυποθέτει την επικοινωνία ανάμεσα στον δημιουργό και τον δέκτη του και κάθε επικοινωνία για να υφίσταται πρέπει να λειτουργήσει με βάση συγκεκριμένους κώδικες, απόλυτα σεβαστούς και αφομοιώσιμους και από τα δύο μέρη, η γλώσσα που χρησιμοποιεί η συγγραφέας για να κοινωνήσει το θέμα της είναι ακριβώς και το μεγαλύτερο προτέρημα του συγκεκριμένου βιβλίου. Μια γλώσσα προφορική, ρέουσα και ταυτόχρονα κεράυνια και αιχμηρή που εκφέρεται με την συγκίνηση ή την ωμότητα που επιβάλλει το μέτρο του έργου και η πηγαία φυσικότητα.
Η συγγραφέας επιχειρεί με έναν λόγο άμεσο και λιτό, σε πρωτοπρόσωπη, γραμμική αφήγηση, τον καταγγελτικό της μονόλογο, ένα μονόλογο που κυριολεκτικά τοποθετεί τον αναγνώστη απέναντι σε μια αναμέτρηση με την αλήθεια που ορίζει την προσωπική του ηθική,τις παγιωμένες αντιλήψεις του. Μέσα από τους ήρωες του βιβλίου, οι οποίοι κινούνται με συγκεκριμένο προσανατολισμό, δημιουργεί τον κοινωνικό ιστό της εποχής σε τέτοιο βαθμό ώστε ο αναγνώστης να νιώθει πως είναι δίπλα τους, κομμάτι της ζωής τους. Η περιγραφή τους περιεκτική και δυναμική σκηνοθετεί την πλοκή της ιστορίας και με έναν άμεσο και αιχμηρό τρόπο καταφέρνει μια βαθιά τομή στις ηθογραφικές δομές της περιγραφόμενης κοινωνίας.
Το βιβλίο διαθέτει μια ταχύτατη πλοκή η οποία σε συνδυασμό με την ιστορική αναφορά που το διατρέχει συνταράσσει τον αναγνώστη και ρίχνει φως στις τραγικές εντάσεις που οι ήρωες βιώνουν με έναν τρόπο τόσο πηγαίο, καθώς φαίνεται ότι αναδύεται από το υποσυνείδητο της συγγραφέως από το σημείο δηλαδή που εδρεύουν οι οραματισμοί της και οι νοητικές διεργασίες της έμπνευσης της. Η συγγραφέας μας δίνει την ευκαιρία να διακρίνουμε, όλο εκείνο τον πνευματικό μόχθο, αλλά και το δημιουργικό της ήθος και να το ακολουθήσουμε στο προσωπικό της όχημα έκφρασης, καθώς εξεικονίζει το νοητικό περιεχόμενο του έργου της με εικόνες αδιαπραγμάτευτης αισθητικής, άλλοτε ευαίσθητες, άλλοτε οδυνηρές και σκληρές, πάντοτε όμως ρεαλιστικές και γι αυτό τόσο πολύτιμες.
ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:
Λένε πὼς πρέπει νὰ φτάσει κανεὶς στὸ ἔσχατο σημεῖο τοῦ προσωπικοῦ του δράματος γιὰ νὰ μπορέσει στὴ συνέχεια νὰ ὀρθοποδήσει. Ἡ Φουρολένη εἶναι μία γυναῖκα τῆς Κρήτης ποὺ μεγάλωσε μέσα στὴν ὀρφάνια καὶ μὲ τὸ αἴσθημα τῆς μεγάλης ἀδικίας. Ὡς νὲα γυναίκα, με ἀναπτυγμένη μία ἀτσαλένια θελήση καὶ ἀποφασιστικότητα, πορεύτηκε μὲ ἀμάχη γιὰ τὴ ζωή. Αὐτὴ τὴ ζωὴ τής ἀναδιηγείται ἡ συγγραφέας τοῦ βιβλίου.
Ἡ Φουρολένη ἀναδύεται μέσα ἀπὸ τὶς σελίδες τῆς ἀφήγησης ἀπρόβλεπτη. Ἄλλοτε σκληρὴ καὶ ἄλλοτε τρυφερή, συχνὰ ἐπιθετική, πότε ἀμυνόμενη καὶ πότε ἐπιτιθέμενη, γίνεται ἡ ἴδια κριτὴς καὶ τιμητὴς τῆς ἀδικίας ποὺ τὴν πληγώνει. Συχνὰ ἔχει τὸ αἴσθημα μιᾶς ἀποστολῆς καὶ μιᾶς μεταφυσικῆς δικαίωσης. Ζεῖ καὶ δρᾶ μὲ τοὺς κανόνες μιᾶς ἠθικῆς ποὺ πηγάζει μέσα ἀπὸ μακραίωνη παράδοση-ἡ καταγωγή τής εἶναι ἀπὸ τὰ Σφακιά-κι ἀπὸ τὶς ἀρχὲς αυτῆς ἠθικῆς ἀντλεῖ κουράγιο καὶ δύναμη γιὰ νὰ ἀντέξει τὴν ἀδικία, νὰ κουμαντάρει τὸ σπιτικό της, νὰ ἀναθρέψει τὰ παιδιὰ της, νὰ πολεμήσει γιὰ τὴ λευτεριὰ τοῦ τόπου της, νὰ συντρέξει σὲ δυσκολίες ἢ σύμφορες δικῶν της ἀνθρώπων, νὰ καταλαγιάσει πάθη, νὰ ἁπαλύνει τὸν πόνο τὸν δικό της ἢ τὸν πόνο τῶν ἄλλων. Ἡ ζωή της καὶ οἱ πράξεις τής ἔχουν τὴν ἔνταση ποὺ συχνὰ ὁδηγεῖ σὲ ὁριακὲς καταστάσεις. Ὁ ἀπολογισμός, ποὺ φτάνει μὲ τὸ τέλος τῆς ζωῆς τής-καὶ μὲ τὸ τέλος τῆς ἀνάγνωσης τοῦ βιβλίου-ἀφήνει ἕνα κενό: πόση δύναμη χρειάζεται γιὰ νὰ πεῖς ὅτι φεύγεις ἀφήνοντας πίσω σου ἀνθρώπους ποὺ σὲ ἀγαποῦν. Ἡ ἡρωίδα τοῦ βιβλίου δείχνει νὰ ἄφησε πίσω τῆς ἀπάντηση θετική.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΜΠΡΟΥΖ, ΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΑ

2011-08-10T08:23:00.000-07:00

Στην καρδιά της Ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, στην πόλη των Βρυξελλών, εκεί που η μυρωδιά της σοκολάτας ανακατεύεται με την παραδοσιακή χειροποίητη δαντέλα και το χαμόγελο των κατοίκων με τη μπύρα και την κλασσική μουσική, φτάσαμε ένα κρύο πρωινό.Το φως του ήλιου έφτανε αμυδρά στις γωνιές αυτής της πόλης και η βροχή ετοιμαζόταν να ξεσπάσει σε λίγη ώρα, ξεπλένοντας τα πάντα γύρω της

Πρώτος σταθμός μετά την απαραίτητη εγκατάστασή μας στο πολυτελές ξενοδοχείο της επιλογής μας ένα από τα παραδοσιακά καφέ της πόλης. Εκεί όπου η μυρωδιά της σοκολάτας πραγματικά κυριαρχεί και φέρνει στο νου στιγμές από την παιδική ηλικία. Ζεστασιά, χαμηλά φώτα κι όλοι τριγύρω να δοκιμάζουν το παραδοσιακό ρόφημα, που αχνιστό ερχόταν σε κάθε τραπέζι γύρω μας.

Ο ταξιδιωτικός οδηγός ανοιχτός δίπλα μας στη σελίδα με τα διασημότερα αξιοθέατα κι εμείς αρχίσαμε για άλλη μια φορά να διαμορφώνουμε το πρόγραμμα των ολιγοήμερων διακοπών μας.

Αποφασίσαμε λοιπόν μια από τις τρεις μέρες που διαθέταμε να την αφιερώσουμε στην πόλη Μπρουζ, στην περίφημη Βενετία του Βορά, όπως οι Βέλγοι αρέσκονται να χαρακτηρίζουν την πόλη αυτή.
Η υπόλοιπη μέρα κύλησε με βόλτες στην περίφημη πλατεία των Βρυξελλών,

με τα καταπληκτικά κτήρια που την κοσμούν και την υπαίθρια αγορά λουλουδιών, επισκέψεις σε μουσεία, η πόλη φιλοξενούσε μια περίφημη συλλογή έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και μια επίσης σημαντική έκθεση της Φρίντας Κάλο, το περίφημο μουσείο μουσικών οργάνων που διαθέτει σπάνια εκθέματα από όλες τις χώρες, εξαντλητικό ποδαρόδρομο και άφθονη μπύρα στα στενά δρομάκια.

Έκπληκτοι είδαμε δίπλα στην κεντρική πλατεία το δρόμο με τα ελληνικά εστιατόρια, μουσική Θεοδωράκη να παίζει και βεβαίως το σουβλάκι να κατέχει μια πραγματικά τιμητική θέση!

Η Γκαλερί Royales de Saint Hubert, μια εμπορική στοά χτισμένη το 1847, ήταν ιδιαίτεραεντυπωσιακή. Το ίδιο και η μεσαιωνική ατμόσφαιρα που αποπνέει ο Saint Nicholas της Myra.

Τα Βασιλικά Μουσεία Καλών Τεχνών, με εξαιρετικές συλλογές γνωστών ζωγράφων και γλυπτών, το Μουσείο Horta, στο σπίτι του ομώνυμου αρχιτέκτονα της αρ νουβό και το Μουσείο των κόμικς, με τον αγαπημένο Βέλγο ήρωα Τεν Τεν.
Λίγο πιο έξω από το κέντρο της πόλης, εκεί που βρίσκονται τα μεγαλύτερα συνεδριακά κέντρα της είναι και το περίφημο Ατόμιουμ, το τεράστιο αντίγραφο ενός μορίου που κατασκευάστηκε το 1958 και αποτελεί το σύμβολο της πόλης.
Η επόμενη μέρα μας βρήκε από νωρίς το πρωί, στον κεντρικό σταθμό τρένου των Βρυξελλών να αγοράζουμε εισιτήρια για την περίφημη, μαγική Βελγική πόλη. Η πόλη απέχει περίπου 100χμ από τις Βρυξέλλες, το ταξίδι με το τρένο όμως είναι ευχάριστο, γρήγορο και οικονομικό. Μια απίστευτης ομορφιάς διαδρομή που κράτησε περίπου μία ώρα μας αποζημίωσε για το τόσο πρωινό μας ξύπνημα. Τα χωριά που περάσαμε ήταν σαν μικροί κουκλίστικοι οικισμοί.

Ποτάμια φιδογύριζαν ανάμεσά τους, λίμνες βουτηγμένες σε καταπράσινα λιβάδια γυάλιζαν στις αχτίδες του ήλιου, που τη δεύτερη μέρα παραμονής μας στη χώρα αυτή είχε αποφασίσει να μας χαρίσει ένα λαμπερό, ανοιξιάτικο ουρανό.

Η φύση ολόγυρά μας ήταν μοναδικής ομορφιάς αλλά αυτό που παρατηρεί κανείς είναι το γεγονός ότι οι ανθρώπινες παρεμβάσεις έχουν σεβαστεί απόλυτα το τοπίο, τα σπίτια μοιάζουν να εναρμονίζονται μαζί της και τίποτα, κανενός είδους ανομοιομορφία δεν διαταράσσει την εικόνα της βελγικής υπαίθρου.

Το τρένο έφτασε στο σταθμό κι εμείς κατεβήκαμε, οπλισμένοι με τις φωτογραφικές μας μηχανές κι ένα χάρτη της περιοχής, μικροί εξερευνητές μιας πανέμορφης πόλης. Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι το τεράστιο πάρκινγκ για τα ποδήλατα που βλέπει μόλις βγει από το σταθμό του τρένου. Η πόλη ζει σίγουρα σε άλλους ρυθμούς κι αυτό το νιώθει κανείς στον αέρα της και στην ηρεμία των κατοίκων που συναντά.
Για να μπούμε στο κέντρο της πόλης χρειάστηκε να περάσουμε μέσα από το περίφημο πάρκο Μάινπαρκ, ένας τόπος εξαιρετικής ομορφιάς που αποπνέει ηρεμία και αρχοντιά. Στην έξοδό του μας αποκαλύφθηκε η αληθινή ομορφιά της πόλης!

Εντυπωσιακά, μεσαιωνικά κτήρια, αγκαλιασμένα τρυφερά με τα όμορφα, μικρά Βελγικά σπίτια, που διατηρούν αναλλοίωτα τα παραδοσιακά, διατηρητέα τους στοιχεία.

Ναοί γοτθικού κυρίως ρυθμού, επιβλητικά υψωμένοι να ακουμπούν σχεδόν το θόλο του ουρανού, βρίσκονται εκεί χτισμένοι από τον 15ο και 16ο αιώνα και δίνουν στην πόλη μια μεγαλοπρεπή εικόνα, εξαιρετικής δύναμης. Ολόκληρη η Μπρουζ θυμίζει ένα ολοζώντανο μουσείο, είναι άψογα φροντισμένη, πεντακάθαρη και βεβαίως αποτελεί ένα κόσμημα για το Βέλγιο.

Όπου και να στραφεί η ματιά του επισκέπτη της, θα αντικρίσει λουλούδια, τα παρτέρια είναι γεμάτα τουλίπες, δέντρα πλαισιώνουν τους δρόμους με τα μακριά κλαδιά τους και η πόλη μοιάζει να είναι καλαίσθητα στολισμένη για μια μεγάλη γιορτή.

Η κεντρική πλατεία της είναι μια κυκλική πλατεία, η γνωστή Μαρκτ. Ολόγυρά της βρίσκονται τοποθετημένα μαγαζιά που πωλούν περίφημες, παραδοσιακές, χειροποίητες δαντέλες και ταπισσερί, εστιατόρια αλλά και ξεχωριστά μαγαζιά που πωλούν σοκολάτες σε κάθε μορφή, χρώμα και γεύση, μπισκοτοπωλεία πολύχρωμα και βεβαίως καφέ, όπου μπορεί να απολαύσει κανείς ένα σοκολατένιο ρόφημα.

Στην πλατεία δεσπόζει το καμπαναριό του Μπελφόρτ.

Πρόκειται στην ουσία για ένα κάστρο, σήμερα επισκέψιμο όπου μπορεί να ανεβεί κανείς στο 88 μέτρων καμπαναριό, για να απολαύσει την μοναδική θέα της πόλης από ψηλά. Επίσης το Παλιό Κυβερνείο είναι ένα από τα σοβαρότερα εκθέματα της πόλης.

Πλακόστρωτοι δρόμοι, στενά καλντερίμια, μεσαιωνικά και αναγεννησιακά κτήρια συνθέτουν την εικόνα της πόλης αυτής. Αυτό όμως που την χαρακτηρίζει ιδιαίτερα και κάνει τους Βέλγους να μιλούν με καμάρι για τη δική τους Βενετία είναι ο υδάτινος δρόμος που τη διαρρέει από τη μια άκρη της στην άλλη.

Δυο μεγάλοι ποταμοί που ξεκινούν από τη Βόρεια Θάλασσα, την Οστάνδη και τη Ζε-Μπρουζ καταλήγουν στην πόλη, σχηματίζοντας μιρκά και μεγάλα κανάλια, γύρω από τα οποία η Μπρουζ είναι χτισμένη. Τα κτήρια είναι ακριβώς στο χείλος των καναλιών χτισμένα και καθρεφτίζονται συνεχώς μέσα στα διαυγή νερά τους, δημιουργώντας απαράμιλλους, κυματοστραμμένους αντικατοπτρισμούς.

Την ώρα του δειλινού είναι τυχερός όποιος βρεθεί κοντά στις όχθες των καναλιών αυτών. Ο κορεσμός των χρωμάτων που δημιουργούνται μέσα στα νερά κάνουν ολόκληρη την πόλη ένα μοναδικό πορτρέτο ομορφιάς. Σαν κάποιος αναγεννησιακός ζωγράφος να άφησε μέσα στα νερά τα τεράστια πινέλα του για να τα ξεπλύνει από τις λαδομπογιές του κι εκείνα έβαψαν το νερό μοναδικά!

Κι ανάμεσά τους πάπιες και κύκνοι λικνίζονται, συμπληρώνοντας την ομορφιά με τη μεγαλοπρέπεια των ήρεμων κινήσεών τους μέσα στον υδάτινο αυτό πίνακα! Ο κύκνος άλλωστε αποτελεί και το σήμα κατατεθέν της πόλης.

Μια βόλτα ανάμεσά τους με ένα από τα χαρακτηριστικά βαρκάκια επιτρέπει και στον πιο απαιτητικό επισκέπτη της Μπρουζ να χαλαρώσει και αν απολαύσει μια μοναδική θέαση της πόλης από μια άλλη, τόσο διαφορετική οπτική γωνία.

Μπορεί κανείς να χαρεί μια βόλτα με τα τόσο χαριτωμένα αμαξάκια της πόλης, όπου θα μπορεί να έχει μια μικρή ξενάγηση από τον αμαξά που με πολύ ευχαρίστηση κι ευγένεια προσφέρει.

Το μεσημέρι ένα καλό γεύμα με τι άλλο καλύτερο και γευστικότερο από τα μύδια, τα οποία αφθονούν στα εστιατόρια της πόλης, καθώς γίνεται εμπόριο μυδιών από την Οστάνδη.

Οι μερίδες τεράστιες και λαχταριστές συνοδεύονται πάντα από εκλεκτή μπύρα και αστακομεζέδες και προκαλούν κάθε επισκέπτη.
Κανείς όμως δεν πρέπει να φύγει από την πόλη αυτή πριν επισκεφθεί το περίφημο μουσείο διαμαντιών όπου μπορεί να θαυμάσει κανείς μοναδικά κομμάτια αλλά και το μουσείο σοκολάτας!

Οπουδήποτε όμως και να σταθεί κανείς τα βελγικά σοκολατάκια μοσχοβολούν και η αγάπη των κατοίκων αυτής της χώρας στο είδος αυτό φαίνεται από τον τρόπο που τα στολίζουν μέσα στα καταστήματά τους. Μοιάζουν με σπάνιους πολύτιμους λίθους που γυαλίζουν στο φως της βιτρίνας και αντανακλούν μια μακρόχρονη παράδοση.

Η πόλη αυτή ιδρύθηκε από τους Βίκινγκς τον 9ο αιώνα. Η ονομασία της προήλθε από τη σκανδιναυική λέξη Μπρίγκα που θα πει γέφυρα.

Από τον 13ο αιώνα έγινε γνωστό εμπορικό και οικονομικό κέντρο και από τότε είναι διάσημη για τα φλαμανδικά υφάσματα και τις χειροποίητες δαντέλες που πρέπει κανείς να αναζητήσει σε καλά καταστήματα της περιοχής κι όχι στα τουριστικά μαγαζιά που αφθονούν στην περιοχή.

Η πόλη κατά το μεσαίωνα γνώρισε σημαντική άνθηση, ήταν μια από τις πλουσιότερες πόλεις της Ευρώπης. Μέσα από τα κανάλια της ένας μεγάλος όγκος εμπορευμάτων από όλο τον κόσμο. Η παρακμή βρήκε την πόλη για τέσσερις αιώνες, ενώ τον 19ο αιώνα οι ισχυρότερες οικογένειες της πόλης επέβαλλαν να διασωθεί η πόλη και στάθηκαν μπροστά στην αποκατάστασή της, με αποτέλεσμα να πετύχουν να χαρακτηριστεί κόσμημα και να αρχίσει η συντήρησή της.

Ο μητροπολιτικός ναός της πόλης είναι μια εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία. Αξίζει να την επισκεφθεί κανείς για να θαυμάσει δύο κυρίως πράγματα:

μια χαρακτηριστική πιετά φιλοτεχνημένη από τον Μιχαήλ Άγγελο, η οποία αποτελεί ένα πόλο έλξης για το τουριστικό κοινό και βεβαίως ένα κοινό έθιμο της καθολικής εκκλησίας με την ορθόδοξη που σπάνια απαντάται. Αυτό της προσφοράς ταμάτων προς την Παναγία, σε μαρμάρινη μορφή. Σε κάθε περίπτωση μπορεί κανείς να απολαύσει τη μαγεία του εκκλησιαστικού οργάνου που συνοδεύει την καθολική λειτουργία μέσα στους επιβλητικούς ναούς.

Μια ισόπεδη, πράσινη ομοιομορφία που δεν διακόπτεται από βουνά, λόφους ή ακρογιαλιές αλλά μόνο από λουλούδια όλων των χρωματισμών και από γοτθικούς, πέτρινους ναούς είναι το χαρακτηριστικό της βελγικής υπαίθρου που χαρήκαμε.

Επιστρέφοντας στις Βρυξέλλες, την μεγαλούπολη- πρωτεύουσα της Ευρώπης με τους πληθυσμούς όλου του κόσμου να περνούν από δίπλα μας και να δίνουν τον τόνο αυτής της μεγάλης ευρωπαϊκής κοινότητας που έχει πλέον σχηματιστεί, μείναμε με την εντύπωση του παραμυθιού που άφησε μέσα μας αυτή η τόσο όμορφη και μικρή πόλη.

Φωτογραφίες: Τέσυ Μπάιλα

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΑΜΑΡΑΚΗΣ/"ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ" Σ' ΕΝΑ "ΛΑΘΟΣ" ΚΟΣΜΟ

2011-08-08T16:44:00.000-07:00

Οκτώ χρόνια μετά το θάνατο του Αντώνη Σαμαράκη και σαν φόρο τιμής στη μνήμη του, αναδημοσιεύω ένα μικρό άρθρο που είχα γράψει και είχε δημοσιευθεί πέντε μόλις μέρες πριν το θάνατό του σε τοπική εφημερίδα του Πειραιά με τίτλο:
ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ Σ' ΕΝΑ ΛΑΘΟΣ ΚΟΣΜΟ
Στη μεταπολεμική ελληνική πεζογραφία η εμφάνιση του λογοτέχνη και ανθρωπιστή Αντώνη Σαμαράκη πραγματοποίησε μια τομή τόσο βαθιά, ώστε η εξελικτική της πορεία άλλαξε έκτοτε εντελώς προσανατολισμό.
Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου του 1919, παιδί του Ευρυπίδη και της Αδριανής Σαμαράκη. Από την ηλικία των 10 ετών άρχισε να γράφει ποιήματα. Το 1941 αποφοίτησε από τη Νομική σχολή Αθηνών, ενώ ήδη από το 1935 είχε αρχίσει να εργάζεται στο Υπουργείο Εργασίας, έως τη στιγμή που υπέβαλλε την παραίτησή του το 1963. Ως εκπρόσωπος της Ελλάδας πήρε μέρος σε πολλές διεθνείς διασκέψεις στην Κωνσταντινούπολη, στο Στρασβούργο το 1960, στη Γενεύη το 1962. Δεδηλωμένος πολέμιος της πολιτιστικής και ανθρωπιστικής κατάρρευσης που ακολούθησε τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1954 με τη συλλογή διηγημάτων ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ, μια κραυγή διαμαρτυρίας απέναντι στο κραυγαλέο αδιέξοδο που σχηματιζόταν στον κόσμο και που η συνείδησή του δεν μπορούσε να αποδεχθεί.
Ο Σαμαράκης έγινε με το έργο του ένας σύγχρονος Διογένης που αναζητούσε την ελπίδα, την ανθρωπιά, την εξαργύρωση μιας εσωτερικής επιταγής, την καθιέρωση ενός άγραφου νόμου ηθικής ακαιρεότητας στο ήθος του μεταπολεμικού ανθρώπου.
Το 1961 ακολούθησε η σειρά διηγημάτων με τίτλο ΑΡΝΟΥΜΑΙ. Το 1959 το μυθιστόρημα ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, για να αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές από τους Άγγελο Τερζάκη, Άρθουρ Καίσλερ, Άλκη Θρύλο, Γιάννη Μπεράτη, Λουίς Μπουνιουέλ, Γκράχαμ Γκρην, Παντελή Πρεβελάκη και Ευάγγελο Παπανούτσο.
Το 1965 θα εκδόσει όμως το περίφημο έργο του ΤΟ ΛΑΘΟΣ, με το οποίο θα κερδίσει εκτός από εξαιρετικές κριτικές και το Έπαθλο Κώστα Ουράνη και το Βραβείο Μυθιστορήματος των 12. Πρόκειται για ένα έργο σταθμό για το οποίο, τόσο από τον Ελληνικό χώρο όσο και από τον Διεθνή, ονόματα μεγάλου βεληνεκούς συμφώνησαν ότι είναι ένα αριστουργηματικό έργο.

Έπειτα ακολούθησε το έργο του Η ΖΟΥΓΚΛΑ το 1966, και ΤΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ το 1973, το οποίο περιέχει βιωματικά στοιχεία του συγγραφέα από την περίοδο της χούντας.Και πολλά χρόνια αργότερα το αυτοβιογραφικό του έργο 1919- και ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ το 1999.
Ο Αντώνης Σαμαράκης είναι ο συγγραφέας που γνώρισε τη διεθνή επιτυχία, με γλώσσα λιτή, απλή, γοητευτική όμως και άμεση, που δεν πλατυρρημονεί αλλά με λόγο κοφτό που συχνά μοιάζει με προφορικό βάζει βαθιά το νυστέρι του στο ναρκωμένο σώμα της κοινωνίας και γίνεται οδηγός σε έναν αγώνα ενάντια σε όλους όσοι φαλκιδεύουν ιδανικά. Ο Σαμαράκης παρέμεινε πάντα δυσήνιος και αμείλικτος κατήγορος με ένα λόγο περιφλεγή και αείρωο, ταγμένο στην αισθητική της σμίλευσης χαρακτήρων άμεσων και καθημερινών, βαθύτατα γνήσιων όμως που αγωνίζονται να αντιταχθούν στο συμβιβασό, κάθε είδους, ασυμβίβαστους που διψούν για αξιοπρέπεια και ελευθερία, ελεύθερους που αγωνίζονται για την ανθρωπιά, ανθρώπους που οραματίζονται ένα νέο κόσμο ηθικής ακαιρεότητας και ισορροπίας σε έναν κόσμο που όπως ο ίδιος γράφει είναι " γεμάτος ιδεολογίες και γυμνός από ιδανικά".
Το κέντρο της ανησυχίας του είναι ακριβώς αυτό, η ανησυχία για την ίδια την ελευθερία. Τα λόγια του καίρια και απρίφραστα, κεραύνια και αποκαλυπτικά κρούουν ακόμη ΤΟ ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ:
"Εδώ ήταν το επίκεντρο της ανησυχίας μου: η ανησυχία για την ελευθερία. Γιατί οι λογής λογής φόβοι που κυριαρχούν στον κόσμο και προπαντός οι δυο αυτοί βασικοί φόβοι, ο φόβος του πολέμου και ο φόβος της πείνας, τελικό αποτέλεσμα έχουν να προδίδουμε την ελευθερία, την ανάγκη για ελευθερία που μας είναι έμφυτη. Και σιγά-σιγά θα έρθουν οι κατοπινές γενεές και δεν θα αισθάνονται τίποτα στη λέξη ελευθερία. Οι γενιές που θα έρθουν κάποτε δεν θα έχουν το αισθητήριο της ελευθερίας. Αυτό θα είναι η υπέρτατη ποινή. Η οριστική, η τελεσίδικη, η αμετάκλητη κύρωση. Ένας κόσμος που η λέξη ελευθερία θα του είναι ξένη".

Ο Αντώνης Σαμαράκης υπήρξε πάντα ένας συγγραφέας με κοινωνικές ανησυχίες που ήθελε με το έργο του να σταθεί ένας άλλος "Σηματωρός και κήρυκας" στο δρόμο της ανθρώπινης αλληλεγγύης και επικοινωνίας. Αγαπούσε τα παιδιά όλου του κόσμου και ταξίδεψε στην Αιθιοπία δύο φορές ως Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της UNICEF, ταξίδια που τον σημάδεψαν βαθιά και όσοι είχαν την τύχη και την τιμή να τον γνωρίζουν προσωπικά θα θυμούνται πάντα το λαγαρό και ταυτόχρονα πονετικό βλέμμα του κάθε φορά που μιλούσε γι αυτά. Αγαπημένη του φράση η ρήση του Οδυσσέα Ελύτη " σε όλη μου τη ζωή παρέμεινα η άμμος στα γρανάζια του κόσμου κι όχ το λάδι".
Παρέμεινε και ο ίδιος εξάλλου σε ολόκληρη τη ζωή του υπερασπιστής όσων η σωφροσύνη του υπαγόρευε, ένα χέρι συντροφικό μέσα στο χαώδες ηθικό νανισμό της κοινωνίας. Ένας άνθρωπος με οράματα κοινωνικής αδελφοσύνης που έγραφε πάντα για όλα όσα η συνείδησή του δεν μπορούσε να αντέξει. Μα πάνω από όλα ο δικός μας Αντώνης.

ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ/ΕΜΜΑ ΝΤΟΝΑΧΙΟΥ

2011-07-29T00:19:00.000-07:00

Ένα παιχνίδι αντιθέσεων σκηνοθετεί στο βιβλίο ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ η ΕΜΜΑ ΝΤΟΝΑΧΙΟΥ. Από τη μια ένα κλειστοφοβικό περιβάλλον, ένας παράλογος εγκλεισμός, η απελπισία., η φρίκη. Κι από την άλλη η δίψα για ζωή, η ανάγκη, αδήριτη πάντα, για ελευθερία, η φαντασία που επανατοποθετεί αλλιώς τα πράγματα, η αγάπη. Κι όλα αυτά να συλλειττουργούν ως οδηγός επιβίωσης απέναντι στην παράνοια, καθώς αυτό ακριβώς είναι το κεντρικό θέμα του βιβλίου, η παράνοια του εγκλεισμού που βιώνουν οι χαρακτήρες του έργου. Μια νέα φοιτήτρια πέφτει θύμα απαγωγής, σεξουαλικής κακοποίησης και εγκλεισμού από έναν άγνωστο άνδρα. Το δωμάτιο των 11 τεραγωνικών γίνεται πλέον γι αυτήν ο ζωτικός της χώρος για επτά χρόνια και το παιδί που θα φέρει στον κόσμο η σανίδα σωτηρίας. Η μητέρα δημιουργεί μέσα σ' αυτό το δωμάτιο της φυλακής της έναν νέο κόσμο για το παιδί της και προσπαθεί με κάθε μέσο που η φαντασία η δική της αλλά και του πεντάχρονου γιου της επιτρέπει να βρει νέους κώδικες επιβίωσης. Μέσα στον παραλογισμό της η γυναίκα κατορθώνει να δραπετεύσει με τη βοήθεια του παιδιού κι εμείς παρακολουθούμε με κομμένη κυριολεκτικά την ανάσα τα τεκταινόμενα, όπως απλοικά αλλά τόσο μεστά μας παρουσιάζονται μέσα από τις αφηγήσεις του μικρού παιδιού.

Αυτό ακριβώς είναι και το πιο δυνατό εύρημα της συγγραφέως πέρα από την ίδια την τόσο δυνατή ιστορία. Η αφήγηση του παιδιού! Όλη αυτή η δραματική αφήγηση ξετυλίγεται από τις διηγήσεις του παιδιού. Ο φόβος, η φαντασία, η απελπισία, η δίψα για ζωή, ο αγώνας για τη φυγή, η πάλη για την επιβίωση, έτσι ακριβώς όπως τα βίωσε ο μικρός Τζακ.

Όταν μητέρα και παιδί βγουν ξανά στην κοινωνία θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την αλήθεια της πέρα από τη φαντασία που τόσα χρόνια έτρεφε τις ψευδαισθήσεις τους. Πίσω από τα γυαλιά ηλίου που αναγκάζονται να φορούν τον πρώτο καιρό για να προστατεύσουν τα μάτια τους από το φως βλέπουν μια νέα πραγματικότητα. Και οι δυο τους θα κληθούν τώρα να ερμηνεύσουν από την αρχή τον κόσμο, να επαναπροσδιορίσουν δεδομένα και να επαναπροσδιοριστούν μέσα σ' αυτά και να τα καταφέρουν ξανά ο καθένας με τις δικές τους δυνάμεις.

Αν και το βιβλίο είναι γραμμένο με τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ένα παιδί καταφέρνει να κινητοποιεί μέγιστο αμητό συναισθημάτων και να ταράζει το νου του αναγνώστη σε κάθε σελίδα.

Το Δωμάτιο είναι ένα μυθιστόρημα που σοκάρει και ταυτόχρονα συγκινεί με το συγκλονιστικό του θέμα και την εντυπωσιακή του δομή. Μια ιστορία για τον αγώνα επιβίωσης, τη λαχτάρα διαφυγής, την αγάπη στην πιο άδολη μορφή της, την αγάπη για τη ζωή!

από το οπισθόφυλλο:

Για τον πεντάχρονο Τζακ το Δωμάτιο είναι ο κόσμος. Εκεί γεννήθηκε, εκεί τρώει, εκεί κοιµάται, εκεί παίζει και µαθαίνει µαζί µε τη Μαµά του. Γι’ αυτόν, το Δωµάτιο κρύβει αµέτρητα θαύµατα, πλούσια και ανεξάντλητη τροφή για τη φαντασία του: ο Αυγοφίδης στο Κάτω Από το Κρεβάτι, φτιαγµένος από τσόφλια αυγών, ο φανταστικός κόσµος της Τηλεόρασης, η παρηγορητική ζεστασιά της Ντουλάπας, κάτω από τα κρεµασµένα ρούχα, εκεί όπου η Μαµά τον ασφαλίζει τα βράδια, για την περίπτωση που ο ΣαταΝίκ τούς επισκεφθεί. Το Δωµάτιο είναι σπίτι για τον Τζακ, για τη Μαµά όµως δεν είναι παρά η φυλακή όπου είναι κλεισµένη από τα δεκαεννιά της – εφτά χρόνια τώρα. Με οδηγό την αδιαπραγµάτευτη αγάπη της για το γιο της, η Μαµά έχει δηµιουργήσει για χάρη του µια ολόκληρη ζωή σ’ ένα χώρο µόλις έντεκα τετραγωνικών. Όσο όµως µεγαλώνει η λαχτάρα του Τζακ να γνωρίσει τον κόσµο του, τόσο γιγαντώνεται και η απελπισία της Μαµάς.

Το Δωµάτιο είναι η ιστορία της ακαταδάµαστης αγάπης που ανθεί κάτω από τις πιο οδυνηρές συνθήκες˙ του ακριβού σαν διαµάντι δεσµού ανάµεσα σε µητέρα και παιδί. Πρόκειται για ένα καθηλωτικό, εξυψωτικό και συνάµα σοκαριστικό µυθιστόρηµα, µια ιστορία βαθιά ανθρώπινη και αβάσταχτα συγκινητική. Το Δωµάτιο είναι ένα µέρος που δε θα ξεχάσετε ποτέ.

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ: ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΜΟΥ!

2011-07-04T04:00:00.000-07:00

«Ρήγισσα των παλμών και των φτερών του Αιγαίου
Βρήκες με λόγια που προσηλυτίζουν το άπειρο
Με φωτιά με λάβα με καπνούς
Τις μεγάλες γραμμές του πεπρωμένου σου
Τώρα μπροστά σου ανοίγεται η δικαιοσύνη
Τα μελανά βουνά πλέουν στη λάμψη
Πόθοι ετοιμάζουν τον κρατήρα τους
Στην παιδεμένη χώρα της καρδιάς,
Κι από το μόχθο της ελπίδας νέα γη ετοιμάζεται
Για να βαδίσει εκεί με αετούς και λάβαρα
Ένα πρωί γεμάτο ιριδισμούς,
Η φυλή που ζωντανεύει τα όνειρα
Η φυλή που τραγουδάει στην αγκαλιά του ήλιου».
Από το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη, Ωδή στη Σαντορίνη, στο: Προσανατολισμοί, Αθήνα 1966.

Αν ένα νησί διεκδικεί τον τίτλο ενός τόπου, που τον διέπει μια αρμονία σπάνιας ομορφιάς, ενός τόπου που αιώνες τώρα «καλπάζει» σε μια θάλασσα φωτός στο μέσο του αρχιπελάγους, τότε αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από την Σαντορίνη.

Όταν το καράβι της γραμμής αφήσει πίσω του την ΄Ιο και μπει μέσα στον κόλπο που σχηματίζει η καλντέρα, η ψυχή του ανθρώπου δοκιμάζεται μπροστά στο ανυπέρβλητο δέος της πιο θαυμαστής δημιουργίας της φύσης, μιας δημιουργίας που καταφέρνει να εκτοξεύσει αιφνίδια κι εκθαμβωτικά κύματα φωτός προς κάθε κατεύθυνση.

Μακριά και πέρα από το τουριστικό εκβαρβαρισμό που μοιραία προσβάλλει το νησί κάθε καλοκαίρι, η Σαντορίνη παραμένει ακόμη εκείνη η πέτρινη συμπάγεια, πλημμυρισμένη από χείμαρρους φωτός, ένας γαλήνιος τόπος καθαρότατης διαύγειας, τυλιγμένος στην αχλύ ενός ηφαιστειακού γίγαντα, καταδικασμένου να ορίζει το κράτος της ομορφιάς στην απεραντοσύνη του Αιγαίου για πάντα.

Άσπρα θολωτά σπίτια και «ναοί στο σχήμα τ ουρανού», χτισμένα στο πιο ψηλό σημείο του νησιού, φωλιές πουλιών κρεμάμενες «στου βράχου το απλησίαστο» μαρτυρούν τη σοφία ενός καλλιτέχνη μάστορα που όρισε στόχο του την αρχιτεκτονική αρμονία. Κι από την άλλη πλούσια καπετανόσπιτα, κατοικίες με δυο ορόφους, ογκώδη κτήρια με διακοσμητικά μοτίβα στις προσόψεις τους. Και παντού ολόγυρα στο νησί, ένας τεράστιος σχετικά με τους κατοίκους και την έκταση του νησιού αριθμός εκκλησιών, κτιστών ή υπόσκαφων, με χρωματιστούς τρούλους και θυρώματα, εκκλησίες που χτίστηκαν στο χείλος του γκρεμού, για να κοιτάζουν κατάματα στην καλντέρα τον τρομερό γίγαντα και να ξορκίζουν το κακό.

Ένα παγκόσμιο οικιστικό πρότυπο λαξεμένο στο βράχο, γεννημένο από την ηφαιστειογενή φύση του νησιού, που δημιουργήθηκε για να αντιπαλέψει τα αλλεπάλληλα στρώματα λάβας, τους ισχυρούς ανέμους, τις κλιματικές μεταλλαγές, την «έμπνευση της όστριας». Λαξεμένες σπηλιές τα υπόσκαφα αποτέλεσαν από τα προϊστορικά κιόλας χρόνια ως τις μέρες μας το βασικό οικισμό των κατοίκων και παράλληλα την καλύτερη αντισεισμική λύση σε έναν τόπο που δοκιμάστηκε από «τα σωθικά βροντής».

Το αρχαίο της παρελθόν χαραγμένο σε ένα Ακρωτήρι θα θυμίζει πάντα την εποχή που το νησί ονομαζόταν Στρογγύλη και μετέπειτα Καλλίστη, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που μας άφησε ο Ηρόδοτος. Στην Καλλίστη εγκαταστάθηκαν Φοίνικες που τους έφερε ο Κάδμος. Έπειτα στο νησί ιδρύθηκε αποικία με την ονομασία Θήρα από τους Λακεδαιμόνιους, που την ονόμασαν έτσι προς τιμήν του γιου του αρχηγού τους. Το όνομα Σαντορίνη αναφέρεται στα 1153 για πρώτη φορά από τον άραβα γεωγράφο Εδρισή. Στο νοτιοανατολικό άκρο του νησιού βρέθηκαν οικοδομήματα που σώζονται μέχρι τον τρίτο όροφο, πανέμορφες καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες, εργαλεία και σκεύη, μάρτυρες όλα αυτά μιας άλλης εποχής, τότε που οι άνθρωποι ζούσαν σε μεγάλη ευμάρεια, στο πρώτο μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα οι κάτοικοι της Σαντορίνης στους προϊστορικούς χρόνους ήταν πλούσιοι. Τεράστια πιθάρια βρέθηκαν, τα οποία λειτουργούσαν ως αποθήκες δημητριακών, όσπριων και ξηρών καρπών, ενώ τα εκατοντάδες αγγεία, τα εργαλεία και τα πολύτιμα υλικά δείχνουν ότι τα νησί δεχόταν επιδράσεις και από άλλους λαούς. Σημαντικής αξίας όμως είναι οι τοιχογραφίες της εποχής, οι περίφημες συνθέσεις που κάλυπταν τους τοίχους, η ερμηνεία των οποίων είναι συχνά δύσκολη, καθώς συμβολίζουν την αναγεννητική δύναμη της φύσης και δεν υπάρχουν γραπτές πηγές που θα δώσουν στοιχεία επαρκή για την ανάγνωσή τους.

Το Ακρωτήρι υπήρξε σημαντικό λιμάνι της εποχής, σταθμός εμπορικός από και προς τη Μινωική Κρήτη και το υπόλοιπο Αιγαίο. Πολεοδομικά ο σχεδιασμός του αρχαίου χωριού υπήρξε παρόμοιος με αυτόν των σημερινών χωριών του νησιού. Επιμελημένα κτήρια, σχολεία αρρένων και θηλέων, στενά σοκάκια, πλατείες.

Η μοίρα του νησιού ωστόσο είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένη με το ηφαίστειο. Οι κάτοικοί του, από την αρχαιότητα έως σήμερα, έμαθαν να ζουν με την ηφαιστειακή δραστηριότητα, καθώς γεωμορφολογικά η δράση του ηφαιστείου χρονολογείται εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Το νησί βρίσκεται στο ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου, αναπόσπαστος κρίκος μιας αλυσίδας ηφαιστείων, το οποίο εκτείνεται από τις ανατολικές ακτές της Ελλάδας και περνώντας από το κεντρικό Αιγαίο φτάνει ως τις ακτές στα δυτικά της Τουρκίας.

Από τις πλέον άνυδρες και ξηρές περιοχές του Αιγαίου, η Θηραϊκή γη, από την αρχαιότητα έως σήμερα, αποτελεί μια γόνιμη περιοχή για την καλλιέργεια δημητριακών, όσπριων, φάβας, λευκής μελιτζάνας και της περίφημης ντοματούλας. Βασική πηγή οικονομικών πόρων του νησιού όμως υπήρξε πάντα η παραγωγή του κρασιού. Η σπουδαιότερη καλλιέργεια που γίνεται στο νησί όμως είναι η αμπελοκαλλιέργεια, με σκοπό την παραγωγή ενός εξαιρετικής ποιότητας κρασιού.

Με χρωμοθέτη του τον ήλιο και το χαρακτηριστικό του άρωμα, το οποίο χρωστά στο ηφαιστειογενές έδαφος, στον τρόπο καλλιέργειας και στην πρωινή υγρασία που καλύπτει το νησί, το κρασί αυτό διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο κι έγινε περιζήτητο. Οι ποικιλίες που ευδοκιμούν στη Σαντορίνη είναι κυρίως το ασύρτικο, η μανδηλαριά, το μαυροτράγανο και το αιδάνι, ποικιλίες οι οποίες δίνουν τα παραδοσιακά σαντορινιά κρασιά το νυχτέρι, το μπρούσκο και το περίφημο βισάντο. Το μάζεμα των σταφυλιών, η γνωστή «βεντέμα», γίνεται πάντα στα τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια το πάτημα του σταφυλιού και η αποθήκευσή του στα ειδικά, υπόσκαφα πάντα, οικήματα τις λεγόμενες «κάναβες» δίνουν την ευκαιρία στο νησί να ζήσει κάθε χρόνο μια γιορτή με το ίδιο πάντα, προαιώνιο τελετουργικό.

Σήμερα το νησί ζει παραδομένο στην τουριστική παραζάλη της ξέφρενης νυχτερινής ζωής και της άναρχης ανοικοδόμησης. Παραμένει ωστόσο απόλυτα σαγηνευτική, αστείρευτη πηγή καλλιτεχνικής έμπνευσης, κέντρο πνευματικής ανάτασης. Μια πέτρινη κραυγή, χτισμένη στο ακρόχειλο του γκρεμού, αιώνια δοσμένη σε ένα υμέναιο ζωής και θανάτου, εκτυφλωτικού φωτός και αδιαπέραστου σκότους, στο ορφικό μεταίχμιο μιας αναπόδραστης πραγματικότητας.

«Κόρη κορυφαίου θυμού» επιμένει πάντα να ορθώνει « ένα στήθος κατάστιχτου από την έμπνευση της όστριας», καθώς η θαλασσινή αύρα δροσίζει και ξεπλένει τα μελανά βουνά, που αναδύονται μέσα από τον αιθέρα «στου γλαυκού το γειτόνεμα».

Δέσμιο του φωτός και των ανέμων, το νησί γίνεται μια τρομερή αγκαλιά ήχων και ανέμων. Ζείδωροι άνεμοι «οι δρομείς που διάνυσαν τα ουράνια μίλια», σε κάθε στοργικό τους χάδι ή βίαιο φυσομάνημά τους προσδίδουν στο αλίκλυστο τοπίο μια χερουβική καθαρότητα. Δολιχόδρομες ριπές ανέμων αποκαλύπτουν τα θαυμαστά γαλαζόκρουστα ακρογιάλια να συνομιλούν σε μια ακατάσχετη χρωματική φλυαρία με το γαλάζιο του ουρανού. Παράκτιοι, γιγαντόμορφοι βράχοι, πέτρες, μάντρες και ξερολιθιές κι εκείνο το άλικο χρώμα της βουκαμβίλιας, το γερμένο πάνω στα πιο μπλε παραθυρόφυλλα ή σε έναν κατάλευκο τοίχο, γαλάζιοι τρούλοι και ακρωτήρια ανέμων• φραγκοσυκιές και αμπελώνες!

Και στη μέση της θάλασσας δεσποτική η μορφή του κατάμαυρου ηφαιστείου να δημιουργεί ένα έργο πικασσιανής κλίμακας απόκοσμων αντιθέσεων. Είναι τότε που ο επισκέπτης του νησιού έχει την ευκαιρία να δει τα χωριά να εναλλάσσονται το ένα μετά το άλλο σ’ ένα κρεσέντο αποχρώσεων, σε μια συναυλία μουσικών χρωμάτων, που ενορχηστρώνει το κυανό της θάλασσας και μαέστρος είναι πάντα ένα δροσερό μελτέμι.

Το ακριβές μέτρο του χρώματος όμως αποκαλύπτεται την ώρα που ο ήλιος μεσουρανεί σε ένα ατέρμονο λαμποκόπημα. Φωτόλουστοι μαυριδεροί βράχοι, που ξεπετάγονται θαρρείς από το πουθενά, γεύονται το φλογερό τραγούδι των κυμάτων, όταν φλοισβίζουν απαλά στη διαδρομή της μέρας.

Μοιραίες και υποχθόνιες δυνάμεις καθορίζουν τη μοίρα του τόπου τούτου, προσφέροντας αντίδωρο την απροκάλυπτη ομορφιά. Η Σαντορίνη είναι το νησί που όσο το γνωρίζεις τόσο περισσότερο το αποζητάς, με μια ανεξήγητη δύναμη που μαγνητίζει τις ψυχές όσων η καθαρότητα των αισθημάτων, τους επιτρέπει ακόμα να ακούν τον ήχο της σιωπής στη βαλπούργεια συμφωνία της φύσης.

Γιγάντιοι βράχοι, ριγμένοι λες από το χέρι κάποιου θεού, κοκκινόμαυροι ή άσπροι, ανεμόδαρτοι όλοι και σκισμένοι από τις δονήσεις του Ηφαίστου, στέκονται περήφανοι στη μέση του πελαγίσιου ορίζοντα, απτόητοι στην αδυσώπητη μοίρα, που προαιώνια ορίζει την τύχη αυτού του πέτρινου νησιού. Θεόρατοι, σπαραγμένοι από τη λαίλαπα του καταποντισμού και της δημιουργίας, σχοινοβατούν πάνω σε εύθραυστες ισορροπίες. Δέσμιοι των ανέμων και της αρμύρας, της ομορφιάς και του έρωτα, φιλοξενούν στα σπλάχνα τους σμήνη εκκλησιών, ολόλευκα γλαροπούλια που κούρνιασαν θαρρείς πάνω στη λάβα να ξαποστάσουν.

Χιλιάδες καμπαναριά και γαλάζιοι τρούλοι υψώνονται προς τον ουρανό, δέηση σωτηρίας αντίκρυ στο κοσμογόνο χάος. Επειδή η Σαντορίνη παραμένει πάντα ένα τοπίο που γοητεύει τη σαγήνη και σαγηνεύει την απόλυτη έκσταση, μαγεύοντας τον σύγχρονο επισκέπτη της. Ένα πολυσήμαντο σύμβολο ταυτόχρονα οικείο και ανεξερεύνητο• ευφρόσυνο όσο και απειλητικό• ένα έργο τέχνης αντιμέτωπο διαρκώς με το φόβο μιας αναπόδραστης καταστροφής, μια κατάλευκη νότα αντικρύ σε έναν κατάμαυρο όλεθρο!

Το σύγχρονο παρόν της, σε πλήρη αντίθεση με το προαιώνιο παρελθόν, δοκιμάζει τις αντοχές του επισκέπτη που αρνείται πεισματικά να δει στο νησί αυτό την τουριστική αθλιότητα να γιγαντώνεται. Για πολλούς η Σαντορίνη θα είναι πάντα μια προσφορά στην ομορφιά, ένα μνημείο της φύσης, μια θαλασσόβρεχτη γωνιά του Αιγαίου, σπαρμένη κατάλευκα όνειρα.

Θα είναι πάντα το νησί που ύμνησαν ο Σεφέρης και ο Ελύτης. Το νησί της αρχιτεκτονικής ιδιαιτερότητας και της υπόσκαφης επιβίωσης. Εκεί όπου η ασυμμετρία παλεύει να ισορροπήσει και τελικά πάντα το καταφέρνει, δημιουργώντας μια αρμονία ανυπέρβλητη. Εκεί που ζουμερά φραγκόσυκα δροσίζονται στις ανάσες των κυμάτων, πράσινοι αμπελώνες ρουφούν από το άνυδρο έδαφος τη μπρούσκα γεύση τους κι οι ανεμόμυλοι στέκονται αγέρωχοι να μετρούν από ψηλά το πέταγμα των γλάρων.

Ένας τόπος όπου η σιωπή καταφέρνει να γεννήσει το λόγο και να επαναπροσδιορίσει τα όρια της ομορφιάς.
Ή ένα ταξίδι. Εκείνο που σε ταξιδεύει σε μια φιλόξενη πατρίδα, στην πατρίδα των συναισθημάτων, της φαντασίας, των χρωμάτων. Στη χώρα που τα γαλάζια σκαρφαλώνουν πάνω στην ώχρα, το λευκό παίζει με την πύρινη φλόγα ενός μικρού άνθους κι οι πέτρινοι όγκοι ζυγιάζονται λουσμένοι στους φωτεινούς ιριδισμούς μιας καταγάλανης αβυσσαλέας θάλασσας. Εκεί που η καταβύθιση της γης υψώνει την τέφρα της δημιουργίας και νεογέννητοι πέτρινοι όγκοι γεμίζουν άνθη σε μια ασύλληπτη χρωματική πανδαισία. Εκεί που το όνειρο κολυμπάει, αιώνες τώρα στις αιγαιοπελαγίτικες ακρογιαλιές.

Κείμενο/φωτογραφίες: Τέσυ Μπάιλα.

ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΨΥΧΗΣ/ΜΑΓΔΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ

2011-06-22T14:25:00.000-07:00

Μπορεί μια λέξη να μετουσιωθεί σε ζωή; Μπορεί, μόνο όταν ξεφύγει από την ψυχή σαν ανάσα για να αφεθεί να γονιμοποιήσει την ομορφιά και τότε μόνο ως καθρέφτης ψυχής μπορεί να λογιστεί η ποίηση που θα γεννηθεί από το πάντρεμα των λέξεων.
Με μια τέτοια ανάσα ζωής η ΜΑΓΔΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ καταγράφει στο νέο της βιβλίο που κυκλοφορεί από την ΑΝΕΜΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ και τιτλοφορείται ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, όλα όσα εκείνη θεωρεί ότι θα πρέπει να ταξιδέψουν σε εμάς.
Λέξεις βουτηγμένες στην αλμύρα του Αιγαίου, ολόφρεσκες και δροσερές που μόλις έχουν βγει από τη θάλασσα λάμπουν σαν βότσαλα και όριοθετούν τον χρόνο και τον τόπο που της αρέσει να υμνεί στο έργο της. Άλλοτε πάλι οι λέξεις παιχνιδίζουν σαν πουλιά στο αγέρι "στους τριανταφυλλένιους μυστικούς κήπους της ζωής", στους οποίους μας καλεί να μπούμε κι εμείς και να στροβιλιστούμε μαζί τους.
Λέξεις βότσαλα, λέξεις νότες, λέξεις θύμησες, μελωδίες, μουσικές. Λέξεις που κυρίως λυτρώνουν! Επειδή αυτό που η Μάγδα ψάχνει να βρει μέσα από την ποίησή της είναι η Λύτρωση ψυχής και για να το πετύχει στρέφεται εντός της, στους εσωτερικούς καθρέφτες που θα αφήσουν σαν αντανάκλαση τις αλήθειες της να στραφούν επάνω μας.

Στο ποίημά της Λύτρωση γράφει:

Το πορτοκαλί καθρεπτίζεται

και τα κύματα αντιμιλούν

στο παραμύθι που μόλις

τώρα άρχισε.

Το κουβάρι ξετυλίχτηκε

η μαγεία ξεδιπλώθηκε

και οι λέξεις

βούτηξαν στο νερό.

Αυτός είναι ο μικρόκοσμος που δημιουργεί στο έργο της η Μάγδα Παπαδημητρίου και μας τον παραδίδει για να γίνει το προσωπικό μας όχημα πλεύσης σε ένα ποιητικό αντάμωμα με προορισμό την Ελλάδα. Η Μάγδα γράφει πάντα με την πένα της βουτηγμένη στον ελλαδικό χώρο, άλλοτε στα νερά του άλλοτε στους ορεινούς του όγκους και από τον Όλυμπο έως το τελευταίο βράχο μιας κυκλαδίτικης ακτής εξαπολύειε τους προσωπικούς της κυματισμούς.
'Οπως γράφει η ίδια στο οπισθόφυλλο του βιβλίου της:

Η λέξη ξέφυγε σαν ανάσα από την ψυχή και κάθισε στο χαρτί για να ζευγαρώσει με τις άλλες λέξεις για να γίνει ποίηση! Να υμνήσει θέλησε την ομορφιά της ζωής, τη νοσταλγία, τον έρωτα στο πρόσωπο του συντρόφου μου, τον αγώνα για τη χώρα μου και το τρυφερό άγγιγμα των παιδιών μου! Πιστεύω ότι το κατάφερε τούτο το απόσταγμα ψυχής!

Η ψυχή μου ταξιδεύει σαν αερικό στα παιδικά μου χρόνια, στις θύμησες της πόλης που μεγάλωσα, στην Πιερική γη όπου ο πανανθρώπινος Όλυμπος, τα Πιέρια όρη των Μουσών και των θρύλων φιλούν το αγαπημένο μου Αιγαίο!

Σας καλώ σε τούτο το ποιητικό αντάμωμα ψυχής να ταξιδέψετε μαζί μου στην Ελλάδα που αγάπησα και να γίνετε συνοδοιπόροι στην πορεία μου!

καλοτάξιδο!

ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ/ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ/ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2011-06-15T13:11:00.000-07:00

Το κείμενο που ακολουθεί είναι από την πρώτη παρουσίαση του βιβλίου της ΣΟΦΙΑΣ ΣΤΡΕΖΟΥ με τίτλο ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ που έγινε στις 14/06/11 στην αίθουσα ART GARAGE στην Αθήνα.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=OdT2xE3dEcA

Καλησπέρα σας. Είναι μεγάλη μου τιμή που βρίσκομαι απόψε εδώ μαζί σας. Θα ήθελα να σας καλωσορίσω εκ μέρους όλων μας και να μιλήσω για το βιβλίο της Σοφίας Στρέζου, που τιτλοφορείται «Αισθητικές αναλύσεις δημιουργών» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ.

Οι περισσότεροι από τους 17 δημιουργούς που ανθολογούνται στο βιβλίο αυτό είναι σήμερα μαζί μας. Κάποιοι μάλιστα έχουν έρθει από πολύ μακριά. Οι παρευρισκόμενοι και όσοι τελικά δεν κατάφεραν να είναι απόψε μαζί μας, σας στέλνουν χαιρετισμό. Εκ μέρους όλων θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που είσαστε σήμερα μαζί μας.

Ταυτόχρονα είναι πολύ δύσκολο για μένα να μιλήσω για το συγκεκριμένο βιβλίο, καθώς, όπως ο τίτλος του καθορίζει, αναλύει άλλους δημιουργούς κι αυτό από μόνο του αποτελεί ένα στοιχείο πρόκλησης για κάθε ομιλητή, ιδιαίτερα στις μέρες μας που ανάλογα βιβλία είναι δύσκολο να εκδοθούν αλλά και να ευδοκιμήσουν στη συνείδηση του αναγνώστη.

Έτσι λοιπόν, αποτιμώντας περιγραφικά το συγκεκριμένο βιβλίο, θα μπορούσα να πω απλώς, ότι αποτελείται από 17 κείμενα αισθητικών αναλύσεων που στοχεύουν, σε μια ισχυρή τοποθέτηση της ποιήτριας Σοφίας Στρέζου, απέναντι σε όλα όσα καθορίζουν την ποιότητα της επιλογής τους. Κι επειδή, όσο αυξάνεται ο όγκος της λογοτεχνικής παραγωγής, άλλο τόσο αυξάνεται και η ανάγκη, να διακριθούν οι ποιότητες και να αποτιμηθούν τα έργα αυτής της παραγωγής, η Σοφία Στρέζου, ακολουθώντας τα πολυδαίδαλα μονοπάτια των λέξεων, που οι δημιουργοί επιλέγουν, φέρνει στο φως και επισημαίνει τα πολυεπίπεδα εκείνα όρια των έργων, που στοιχειοθετούν τη σημασία τους, σε μια προσπάθειά της να αποτιμήσει τα συγκεκριμένα έργα και να ερμηνεύσει

τα κίνητρα γραφής τους.

Άλλωστε η ίδια επισημαίνει: «Ζούμε την αφθονία των λέξεων, των πολλών γραφιάδων των αμετάφραστων συλλογισμών, τα πολλά κίνητρα γραφής».

Καθώς σύμπτωμα ολόκληρου του σύγχρονου πολιτισμού, είναι πλέον η ραγδαία έκπτωση της γλώσσας και των εκφραστικών μέσων, που οι νεότεροι δημιουργοί χρησιμοποιούν, η προσπάθεια της Σοφίας, όπως εκφράζεται μέσα στο βιβλίο αυτό, μόνο ως αγωνία μπορεί να θεωρηθεί. Αγωνία, για το αν θα μπορέσει να γραφτεί σύγχρονος αισθητικός λόγος, ικανός να πυροδοτήσει νέες γλωσσικές εκρήξεις και να γίνει κριτήριο γνησιότητας μιας ολόκληρης εποχής. Αγωνία, για το αν θα μπορέσει να λειτουργήσει η γραφή, ως διανοητικός λόγος ή θα παραμείνει απλώς, ένα σύνολο συναρμολογημένων λέξεων.

"Η γραφή, λέει η ίδια, είναι μια ήσυχη θάλασσα που σε ταξιδεύει σε μοναχικές πλεύσεις".

Κάπως έτσι αντιλαμβάνεται η Σοφία Στρέζου τη γραφή και υπό αυτή την έννοια, γίνεται σαφές, ότι η πένα της αποτελεί για την ίδια το όχημα πλεύσης, σε μια απάνεμη θάλασσα, την οποία δεν διαπραγματεύεται. Ο λόγος που την ώθησε, στο να αναλύσει αισθητικά τους δημιουργούς, ήταν η ανάγκη της, να πλεύσει ξανά στα μοναχικά της ταξίδια, αναζητώντας πυξίδες προορισμού μέσα από τα κείμενα άλλων δημιουργών. Θέλησε να αναδείξει έναν δημιουργό, αποτυπώνοντας στο ιστολόγιο της αρχικά και τώρα πια στο χαρτί, τις βαθύτερες συγκινησιακές αφετηρίες του, αυτές που τον ώθησαν να καταπιαστεί με ένα συγκεκριμένο έργο.

Μοιάζει να την απασχολούν ένα σωρό ιδιαίτερα ερωτήματα. Ποιος είναι στο βάθος ένας δημιουργός; Ποια ακριβώς χαρακτηριστικά διαχωρίζουν τον συγγραφέα από τον λογοτέχνη, τον ποιητή από τον πεζογράφο. Ποιες είναι οι ωθητικές δυνάμεις που ενεργούν στον δημιουργό, αναγκάζοντάς τον τελικά να γράψει; Ποιοι εσωτερικοί προβληματισμοί ή δισταγμοί απλώνονται στην ψυχή του συγγραφέα; Ποιοι λανθάνοντες ερωτισμοί εκδηλώνονται ανάμεσα στον δημιουργό και το δημιούργημά του και ποιες απαντήσεις κωδικοποιούν τα ερωτηματικά του συγγραφέα, ερωτηματικά που διαγράφουν το εσωτερικό του υπόβαθρο στο οποίο κινείται ο κόσμος του, και στον οποίο κινούνται οι κατακτήσεις του.

Κάπου η ίδια σημειώνει: «Τα πολύτιμα λάφυρα της κατάκτησης, φυλάχτηκαν με λέξεις, στρώθηκαν σε ποιήματα, σε μορφώματα ποιητικών διαδρομών, στη γεωλογία των πετρωμάτων. Λαξεμένες αισθήσεις στους βράχους μιας φυγής, εγκαταλείποντας ό,τι λεηλατήθηκε στην εποχή της αγάπης. Άραγε δικαιώνεται ποτέ ο έρωτας που ερωτεύσιμος παρελαύνει ως απόλυτος νικητής σε κατακτημένες ψυχές και σώματα, μη μπορώντας να δώσει οριστικές απαντήσεις στις ερωτήσεις που δικαιώνουν τους κατακτημένους;»

Στα κείμενα αυτά, η Σοφία Στρέζου αναζητά τους μηχανισμούς, που επιτρέπουν σε έναν δημιουργό, να διαμορφώσει τη συγγραφική του ταυτότητα και ταυτόχρονα να κυριαρχήσει στο γλωσσικό του υποκείμενο, με την απαιτούμενη ευχέρεια. Ας μου επιτραπεί να πω ότι, στις Αισθητικές Αναλύσεις Δημιουργών, η Σοφία λειτουργεί, όπως ένας ζωγράφος. Τοποθετεί επάνω σε ένα φανταστικό τρίποδο το έργο που θέλει να αναλύσει κι ύστερα κάθεται μπροστά του και το κοιτάζει, έως ότου όλο το έργο να απλωθεί μπροστά στα μάτια της ολοζώντανο και να συνομιλήσει μαζί της. Έως ότου καταφέρει να ακούσει όλους εκείνους τους λεπταίσθητους ψιθυρισμούς των μυστικών του ήχων, για να μπορέσει να τους μεταφέρει σε όλους εμάς, με την παραμικρή τους λεπτομέρεια, έτσι όπως μόνο ένας γνήσιος ποιητικός νους μπορεί να κάνει. Και αυτή ακριβώς η ποιητική της ματιά, είναι που αναδεικνύει, σε μέγιστο βαθμό το έργο ενός δημιουργού και το υψώνει στις σφαίρες της αισθητικής ανάλυσης.

Πέρα όμως από τα 17 κείμενα-αναλύσεις δημιουργών, το βιβλίο κοσμείται κυριολεκτικά από ένα εισαγωγικό κείμενο με τον τίτλο "Ο Λυρισμός είναι το δάκρυ της ψυχής", ένα κείμενο που από μόνο του αρκεί, να καταδείξει όλα όσα έχει η Σοφία κατά νου, όταν πιάνει το μολύβι της, για να γράψει:

«Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής», λέει η ίδια κι αυτομάτως το ερώτημα που γεννάται είναι, αν καταφέρνει να δακρύζει η ψυχή στις μέρες μας, από έναν λυρικό στίχο. Πόσα από τα διανοήματα, που καταλήγουν να γίνουν τέχνη, ανακαλούν μνήμες, ικανές να απομαγνητίζουν τους σκοτεινούς κωδικούς του κλειδωμένου συναισθήματος και να αγγίζουν την ψυχή, επειδή αυτό ακριβώς και μόνο είναι το ζητούμενο, της ψυχής το άγγιγμα. Σε ποιο βαθμό, οι μοναχικοί βηματισμοί ενός δημιουργού, καταλήγουν σε ξέφωτα επικοινωνίας και προσέγγισης μέσω της τέχνης του. Επειδή, ανελέητα κυνηγούν, κάποιες φορές οι ερινύες των λέξεων τον ποιητή, για να σαρκωθούν σε μορφοποιημένο σύνολο εκφραστικής τεχνικής, τέτοιας που να μπορεί να πυροδοτήσει ψυχικά κινήματα στα μονοπάτια του λόγου.

Η Σοφία δημιουργεί έναν μικρόκοσμο δικό της, έναν κόσμο καμωμένο από λέξεις, που αδέσποτες αναζητούν ένα χέρι να τις μαζέψει, για να γράψουν παντού, με αστραπές κάθετες, με τη βροχή της αλφαβήτου, όπως λέει, να στάζει επάνω στο λευκό χαρτί, όλες εκείνες τις αλήθειες, που ορίζουν τον συγκεκριμένο μικρόκοσμο και παρουσιάζεται σε εμάς, μέσα από κάθε σελίδα του βιβλίου της. Λέξεις που η ίδια συνέλεξε, με στοργή και φροντίδα από την ακτή των λησμονημένων ονείρων.

Άλλωστε, ένα στοιχείο που καθορίζει τον τρόπο γραφής της Σοφίας Στρέζου, είναι ακριβώς αυτή η ποιητική συλλογή λέξεων, που με γενναιότητα ισορροπούν, ανάμεσα σε ένα δαμασμένο λυρισμό και μια ανάλαφρη γλαφυρότητα. Επειδή η Σοφία γράφει, ανοίγοντας τους κρουνούς της ψυχής της, ώστε να κελαρύσει καθάριο από μέσα της, το νερό της δικής της νοητικής, σε μια χειμαρρώδη ροή. Κι όλοι όσοι αγγίξουν τη λυρική της πνοή, ανακαλύπτουν ταυτόχρονα και τις δικές της γυμνές αλήθειες, όσες μορφοποιούν τις πνευματικές της αφετηρίες.

Έτσι καθώς η τέχνη είναι μία, ανεξάρτητα από τον τρόπο, που επιλέγει ο κάθε δημιουργός να την αναπτύξει και να πορευτεί μέσα στους δρόμους της, η Σοφία ασυνείδητα γίνεται ο εικαστικός των συναισθημάτων, αφού με χρώματα φιλοτεχνεί τις αδέσποτες λέξεις που συνέλεξε, για να διαμορφώσει τον σημειολογικό πίνακα της αισθητικής της εκφραστικής.

«Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής, είναι η διαρκής προσπάθεια του δημιουργού να γνωρίσει τον εαυτό του μέσα από την ανάδυση του υποσυνείδητου, καθώς εκεί κατοικούν η έμπνευση κι οραματισμός, που με δύναμη απλώνονται και τοποθετούνται σε επιλεγμένα οχήματα έκφρασης», γράφει η ίδια, στο εξαιρετικό αυτό δοκίμιο και μας δίνει την ευκαιρία να διακρίνουμε, όλο εκείνο τον πνευματικό μόχθο, αλλά και το ήθος της δημιουργού και να το ακολουθήσουμε στο προσωπικό της όχημα έκφρασης, καθώς εξεικονίζει το νοητικό περιεχόμενο του έργου της, με εικόνες αδιαπραγμάτευτης ποιητικής αισθητικής.

Σε όλα τα ανθολογούμενα κείμενα ο αναγνώστης, έχει την ευκαιρία να επιχειρεί ευαίσθητους ακροβατισμούς αγγιγμάτων, καθώς ο αισθαντισμός των λέξεων που συναρμολογεί η Σοφία, με ένα σαγηνευτικό τρόπο, ζωντανεύει τον αθέατο χρόνο γύρω μας, κάνει πιο ηχηρή την μουσική που κρύβεται στα χνάρια της σιωπής, σηματοδοτώντας τον λυρισμό μιας υψηλής αισθητικής απόχρωσης. Ο αναγνώστης του βιβλίου «Αισθητικές Αναλύσεις Δημιουργών», θα γίνει μύστης μιας μυστικής γιορτής και τότε θα μπορέσει, να ακούσει ανέμους να συνωμοτούν, στον απροσδιόριστο χωροχρόνο του σύμπαντος, που η Σοφία δημιουργεί, κάθε φορά που κάποιος ανοίγει και φυλλομετρά τις σελίδες του βιβλίου της.

«Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής, είναι εκείνο το συναίσθημα που συγκινεί στη θέαση ενός έργου και συνταράσσει το βάθος της ψυχής, που βρίσκεται έξω από τον αισθητό κόσμο, υποβάλλοντας έτσι το ιδεατό του έργου. Είναι το μαγικό κλειδί που ανοίγει την πύλη του αγνώστου με την μαγεία και την δύναμη του αντικειμένου, με το ειδικό βάρος της σύνθεσης, στην νοητική διεργασία της έμπνευσης».

Ποιο είναι αυτό το απαιτούμενο μαγικό κλειδί, που ανοίγει την πύλη του αγνώστου, για να βρει κανείς τη νοητική διεργασία της έμπνευσης; Η Σοφία, μας μιλά για τον Λυρισμό, το απαραίτητο εκείνο στοιχείο ανάπλασης της νεκρωμένης ευαισθησίας, που μπορεί να βγάλει από τον λήθαργό της την ψυχή και να την κάνει να δακρύσει, αδιαφορώντας για τις συνέπειες, έστω κι αν αυτές είναι πολύ μεγάλες, αφού καμιά ψυχή δεν θα μπορέσει να γυρίσει πίσω, όταν ο δρόμος της τη φέρει, να βηματίζει στα μονοπάτια του. Εκεί θα μείνει για πάντα, να δακρύζει για την ομορφιά του κόσμου, που τόσο καιρό υπήρχε δίπλα της, αλλά εκείνη με μάτια ακόμη κλειστά, δεν μπορούσε να αντικρίσει. Με στόχο τη γλύκα της φυγής, προς μια εσωτερικότητα διαφορετική, προς ένα νοητικό δρόμο αυτογνωσίας και ονείρου ταυτόχρονα. Εκεί όπου αποκρυπτογραφείται και ο πιο ανεπαίσθητος ιριδισμός του αγνώστου και η αρχική σκέψη μορφοποιείται σε ερωτική συγκίνηση.

«Ο λυρισμός είναι το δάκρυ της ψυχής, η ισορροπία του ωραίου και του νοητού, της μεγάλης κατάφασης του νερού που στα χείλη ή στο χέρι στάζει τις στάλες ολόκληρου σύννεφου, που αφού περιπλανήθηκε στους ουρανούς, ακουμπά το ακριβό του ύδωρ, στα εκφραστικά μέσα χειραγώγησης με σοφή αναλογία χωρίς να συνθλίβεται. Τούτο το δάκρυ ακολουθούν οι μυημένοι ή μη επιδιώκοντας με την θέαση να στάξει και στην δική τους ψυχή".

Προσωπικά, θα ήθελα να την ευχαριστήσω, που επέλεξε να ανθολογήσει μέσα στο βιβλίο της την αισθητική της ανάλυση για το βιβλίο μου "Το Πορτρέτο Της Σιωπής", όπως και για την τιμή, να μιλήσω στην πρώτη επίσημη παρουσίαση του και να της ευχηθώ ολόψυχα… Καλοτάξιδο!!!!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ, ΒΡΑΒΕΙΟ PRIX MEDITERRANNEE ETRANGER/ΓΑΛΛΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

2011-06-07T05:21:00.000-07:00

ΟΙ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
ΚΑΙ Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ ΒΡΑΒΕΥΤΗΚΑΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΜΕ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ PRIX MEDITERRANEE ETRANGER ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ!

ΘΕΡΜΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!!!

Στην Αλεξάνδρεια των αρχών του εικοστού αιώνα η πολυγλωσσία της καθημερινότητας, το πολυφυλετικό πανηγύρι, ο γρήγορος πλουτισμός αλλά και η εξίσου αιφνίδια πτώση έχουν τους δικούς τους κανόνες που οι Αλεξανδρινοί γνωρίζουν καλά. Κάπου στο βάθος προβάλλει η Ιστορία: δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, η Ευρώπη του μεσοπολέμου, οι εθνικές συμφορές στη Μεσόγειο, η πτώση των ναυτικών αυτοκρατοριών, η έξαρση του εθνικισμού. Μια οικογένεια Ελλήνων καπνοβιομηχάνων ζει το μικρό της θαύμα με φόντο την ελληνική παροικία της πόλης. Η μοίρα της δένεται ανεπίλυτα με τον Λιβανέζο Ελιάς Χούρι και τη Γαλλοελβετίδα Υβέτ Σαντόν. Ιστορίες εμπορίου, πολιτικής, έρωτα και κατασκοπείας. Κάθε άνθρωπος της διασποράς έχει την ιστορία του, την οποία είναι πάντα πρόθυμος να διηγηθεί παραλείποντας ωστόσο συχνά ένα μικρό μυστικό. Από την Κωνσταντινούπολη ως τη Μασσαλία και από το Παρίσι ως τη Βιέννη ο κοσμοπολιτισμός δίνει τη δική του παράσταση. Όμως έρχεται η στιγμή που τα φώτα χαμηλώνουν στην Αλεξάνδρεια και η πόλη βυθίζεται αργά αλλά σταθερά στο σκοτάδι της παρακμής.

Ο Δημήτρης Στεφανάκης γεννήθηκε το 1961. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει μεταφράσει έργα των Σωλ Μπέλοου, Ε.Μ. Φόρστερ, Γιόζεφ Μπρόντσκι και Προσπέρ Μεριμέ. Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Φρούτα εποχής" κυκλοφόρησε το 2000 (εκδόσεις Ωκεανίδα). Ακολούθησαν: "Λέγε με Καΐρα" (Ωκεανίδα, 2002), "Το μάτι της επανάστασης έχει αχρωματοψία" (Ωκεανίδα, 2005), "Μέρες Αλεξάνδρειας" (Πατάκη, 2007), "Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι" (Πατάκη, 2009), "Θα πολεμάς με τους θεούς" (Πατάκη, 2010). Στα Γαλλικά έχει μεταφραστεί το βιβλίο του Μέρες Αλεξάνδρειας με τον τίτλο " Jous d' Alexandrie" εκδ. Viviane Hamy,France που τιμήθηκε με το βραβείο Prix Mediterranee Etranger, Γαλλικό βραβείο Μεσογειακής Λογοτεχνίας 2011. Το βιβλίο του ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ.

Η βράβευση του ήρθε για να επαναπροσδιορίσει τις αξίες της ελληνικής λογοτεχνίας στις σωστές της συντεταγμένες και να θυμίσει σε όλους πόσο σημαντικά λογοτεχνικά έργα γράφτηκαν από καταβολής κόσμου στον ελληνικό χώρο!
ευχόμαστε όλοι από καρδιάς ΘΕΡΜΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!!!

ακολουθεί η λίστα με τους λογοτέχνες που έχουν βραβευτεί με το ίδιο βραβείο τις προηγούμενες χρονιές:

Prix Méditerranée - Etranger

2011 Dimitris Stefanàkis Jours d'Alexandrie (Viviane Hamy)
2010 Amos Oz Scènes de vie villageoise (Gallimard)
2009 Almudena Grandes Le coeur glacé (Jean-Claude Lattès)
2008 Sandro Veronesi Chaos calme (Grasset)
2007 Claudio Magris A l'aveugle (Gallimard)
2006 Orhan Pamuk Neige (Gallimard)
2005 Antonio Tabucchi Tristano meurt (Gallimard)
2004 Jaume Cabré Sa Seigneurie (Christian Bourgois)
2003 Baltasar Porcel Cabrera ou l'Empereur des morts (Actes Sud)
2002 Umberto Eco Baudolino (Grasset)
2001 Arturo Pérez-Reverte Le Cimetière des bateaux sans nom (Seuil)
2000 Yoram Kaniuk Il commanda l'Exodus (Fayard)
1999 Pietro Citati La Lumière de la nuit (Gallimard)
1998 Boutros Boutros-Ghali Le chemin de Jérusalem (Fayard)
1997 Besnik Mustafaj Le tambour de papier (Actes Sud)
1996 Yachar Kemal La Voix du sang : Salman le solitaire III (Gallimard)
1995 Adonis Soleils seconds (Mercure de France)
1994 Juan Goytisolo Barzakh (Gallimard)
1993 Ismaïl Kadaré La Pyramide (Fayard)
1992 Luis Landero Les jeux tardifs de l'âge mûr (Gallimard)

ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΪΖΗ/ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ Σ' ΑΓΑΠΗΣΑ

2011-05-22T08:22:00.000-07:00

Έρευνα – κείμενα – επιμέλεια της Νίκης Τρουλλινού.

http://www.youtube.com/watch?v=lQX1VU05R-Q&feature=related

Η ποιήτρια Κατίνα ΠαΪζη γεννήθηκε στην Ανώπολη Σφακίων το 1911, έζησε στο Ηράκλειο και πέθανε στην Αθήνα το 1996. Ξεχωριστή ποιητική φωνή της γενιάς του μεσοπολέμου, αδελφή της σπουδαίας ηθοποιού Αλέκας Παϊζη, τα τελευταία χρόνια έγινε γνωστή με το ποίημα της « Πόσο πολύ σ΄αγάπησα» που έγινε τραγούδι με τη φωνή του Χ. Θηβαίου. Το βιβλίο περιλαμβάνει ανθολόγιο των ποιημάτων της και των πεζών της, τόσο από τις εκδόσεις των βιβλίων της, όσο και αθησαύριστα, κείμενα για την ζωή της από τη συγγραφέα Νίκη Τρουλλινού, καθώς και ένα μέρος της αλληλογραφίας της με τον Νίκο Πλουμπίδη, τον Γ. Ρίτσο, τον Γ. Σκαρίμπα, τον Ν. Καζαντζάκη και τον Τ. Καλμούχο, τον Β. Δασκαλάκη, τον Κ. Θ. Δημαρά και άλλους, με σχόλια από την επιμελήτρια του τόμου .

Το βιβλίο είναι το τέταρτο της σειράς ‘’ οι λησμονημένοι του τόπου’’ από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗ. Έχουν ήδη εκδοθεί τα βιβλία για τον Μανόλη Δερμιτζάκη, τον Μηνά Δημάκη, τον Άρη Δικταίο, αλλά και το πέμπτο της σειράς για τον Λευτέρη Αλεξίου με επιμέλεια και ανθολόγιο από τον Δ. Δασκαλόπουλο.

Το εξώφυλλο φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Μανόλης Αποστολάκης, τις διορθώσεις έκανε η Τασούλα Μαρκομιχελάκη. Το βιβλίο περιέχει CD. Διαβάζει κείμενα της ποιήτριας η Λήδα Δημητρίου, ηθοποιός – παραγωγός στο Γ’ πρόγραμμα της ΕΡΤ. Παίζει πιάνο ο Ορέστης Ζωγράφος, επιμέλεια ήχου Στεφανία Τσακίρη.

Η Ένωση Κρητών Βριλησσίων

σας προσκαλεί στην παρουσίαση του

Βιβλίου : « Κατίνα Παϊζη , Πόσο πολύ σ΄αγάπησα»

Έρευνα – Κείμενα – Επιμέλεια : Νίκη Τρουλλινού

των Εκδόσεων ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ

τη Παρασκευή 27 Μαΐου στις 20.00

στον χώρο του Πολιτιστικού – Αθλητικού Οργανισμού Βριλησσίων

(πρώην ΤΥΠΕΤ) λεωφόρος Μπακογιάννη 38, πάρκο Μ. Θεοδωράκη.

Ομιλητές : Σοφία Βούλτεψη, δημοσιογράφος

Βαρβάρα Κουταβά - Δεληβοριά, καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών, συγγραφέας

Νίκη Tρουλλινού, συγγραφέας

Διαβάζει η ηθοποιός Λήδα Δημητρίου

Φιλική συμμετοχή Χρήστος Θηβαίος

ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ/ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ

2011-05-15T07:01:00.000-07:00

Ένα νέο βιβλίο κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τον εκδοτικό οίκο ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ. Σε ένα καλαίσθητο μικρό τόμο η ποιήτρια ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ συνέλεξε και μας παρουσιάζει 17 κείμενα, 17 αναλύσεις έργων άλλων δημιουργών. Η διεισδυτική της ματιά και ο προσωπικός τρόπος γραφής της Σοφίας Στρέζου εκθέτει στους αναγνώστες μια σειρά έργων με στόχο την ευθύβολη κρίση σε ένα παιχνίδι συναρμολογής λέξεων και εννοιών που συχνά παραμένουν κρυμμένες πίσω από την προσωπική γραφίδα κάθε δημιουργού. Η ίδια άλλωστε γράφει: " Κάπως έτσι άρχισα να γράφω, για να αντιστέκομαι στο χρόνο, στην πεζή καθημερινότητα, επιζητώντας να της δώσω μιαν άλλη διάσταση, με ονειρική διάθεση, για να ομορφαίνω εκείνα, που, έτσι κι αλλιώς, δεν μπορώ ν' αλλάξω. Με πετάγματα καρδιάς, πέρα από τα όρια της συμβατικότητας, για να προσεγγίζω το ανέφικτο, το προσδοκώμενο, κι έστω για λίγο, να μπορώ να ταυτιστώ με το συμπαντικό γίγνεσθαι του λόγου. Με πνοή, με εικόνα, με δράση. Ήταν η ανάγκη της γραφής να μπερδευτεί με άλλες λέξεις, να γεννήσει νέες, να εκταθεί. Να κατακτήσει και να κατακτηθεί. Η αναδημιουργία μιας κτίσης που, αφετηρία της υπήρξε η ενσυναίσθηση των δημιουργών. Μ' αυτούς ξεκίνησα το μακρύ ταξίδι μου στο χώρο της αισθητικής ανάλυσης, ανακαλύπτοντας στις δικές τους εμπνεύσεις, τη δική μου προέκταση".

Προσωπικά θα ήθελα να την ευχαριστήσω που επέλεξε να συμπεριλάβει μέσα στο βιβλίο της και την ανάλυση του βιβλίου μου ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ και να της ευχηθώ καλοτάξιδο!

ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ/ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ

2011-04-06T14:55:00.000-07:00

Ένα ταξίδι στα μονοπάτια ενός τόσο διαφορετικού έρωτα μας συστήνει στο νέο της βιβλίο, το πρώτο δοκιμιακής γραφής, η ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ με τίτλο ΟΙ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ.
Ένα ταξίδι από εκείνα που λίγοι αποφασίζουν να κάνουν, όσοι τελικά αναγνωρίζουν στη λογοτεχνία την αυτόνομη αισθητική ποιότητα μιας πνευματικής εργασίας, που στοχεύει όχι στην τέρψη αλλά στην αισθητική ωρίμανση του αναγνώστη και εν τέλει στην ιεραρχική αναδιάρθρωση των κριτηρίων ποιότητας που αναπτύσσει μέσα από την ενασχόλησή του με αυτή.
Μέσα στις δώδεκα ενότητες που διαχωρίζουν στο δοκιμιακό αυτό έργο την ουσιακή του μορφολογία ο αναγνώστης μπορεί να βρει απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα που σίγουρα τον απασχολούν, ιδιαίτερα αν μάλιστα έχει νιώσει στη ζωή του, έστω μια φορά, έναν τέτοιο δυνατό έρωτα.
Ποια είναι η ειδοποιός διαφορά που μεταμορφώνει σε λογοτέχνη ή καλύτερα σε εραστή της λογοτεχνίας ένα δημιουργό;
Ποιοι παράγοντες και ποιες συγκυρίες είναι αυτές που οδηγούν στη συγγραφή ενός λογοτεχνικού έργου και πως διαχωρίζεται ο συγγραφέας από τον λογοτέχνη;
Ποιες ανάγκες έκφρασης, δημιουργίας ή διαφυγής προσπαθεί να καλύψει ο δημιουργός και στρέφεται να γευτεί την οδύνη μιας ηδονής που μπορεί να μετατραπεί κάθε στιγμή σε δίνη προσωπικής έκθεσης και τελικά σε εσωτερική σύγκρουση;
Ποιοι μοχλοί ενεργοποιούν το ταλέντο ενός δημιουργού και τελικά με ποιο τρόπο καταφέρνει η ασκητική απομόνωση που απαιτείται να λειτουργήσει ως εφαλτήριο της παραγωγικής διεργασίας ενός λογοτέχνη;
Μέσα στις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης θα βρεθεί αντιμέτωπος με τις βαθιές αλήθειες που ταλανίζουν έναν συγγραφέα και θα αντικρίσει από κοντά όλους αυτούς τους "αντιρρησίες των πεπατημένων οδών" που ακατάπαυστα διεκδικούν μια θέση στο λογοτεχνικό και εν γένει καλλιτεχνικό στερέωμα.
"Είναι οι ιχνηλάτες του διαφορετικού μέσα στην ανιαρότητα της επίπεδης αντίληψης. Είναι οι γητευτές των ψυχών αδιαφορώντας για το εκλογικευμένο, το δεδομένο και το προφανές επειδή η γοητεία της τέχνης είναι ακριβώς η λαχτάρα νέων εκφραστικών δομών και συνάμα προβληματισμών που εκ των πραγμάτων οδηγούν στην αμφισβήτηση των παγιωμένων αρχών"

γράφει η Πασχαλία Τραυλού, για να εκφράσει μέσα στα λόγια αυτά όλη την αλήθεια που κρυσταλλωμένη μέσα στη συνείδησή της αποτυπώνει την έννοια της προσωπικής δημιουργίας.

Η Πασχαλία Τραυλού συνεχίζει απαριθμώντας και αναλύοντας εκείνες τις βασικές αρχές που καθορίζουν το ήθος και την αξιομισθία ενός δημιουργού, για να τονίσει ιδιαίτερα την ανάγκη υπακοής στην πειθαρχία, την ελευθερία και την αφοσίωση σε ό,τι αποφασίζει τελικά ο καλλιτέχνης να υπηρετήσει.
Τρόποι προσέγγισης ενός θέματος, αναγνωστικές και συγγραφικές τεχνικές, κριτική αξιολόγηση και γλωσσικές αναλύσεις είναι μερικά από τα αντικείμενα της σπουδής που με εξαιρετική μαεστρία μελετά και πραγματεύεται η συγγραφέας.

Θα πρέπει να σημειωθεί συμπερασματικά ότι για πρώτη φορά σε ανάλογο έργο γίνεται μνεία στη διαφορετικότητα και το ρόλο του φύλου του γράφοντος σε ό,τι αφορά στη μυθοπλαστική ικανότητα και θεματική επιλογή. Η συγγραφέας διερευνά με σθένος και τόλμη τη γυναικεία πλευρά της γραφής και τονίζει ότι:

"οι γυναίκες καταφεύγουν στους κόλπους της τέχνης για τους λόγους που στην προηγούμενη ενότητα αναλύθηκαν αλλά ταυτόχρονα για να εκφράσουν όσα έμειναν φυλακισμένα στη σιωπή όλους τους αιώνες της κοινωνικής περιθωριοποίησής τους, η τέχνη αναδεικνύεται γι’ αυτές στο απαραίτητο μετερίζι προκειμένου να εξωτερικεύσουν όχι μόνο τις σκέψεις αλλά και όλο το δυσβάσταχτο συναισθηματικό φορτίο που προκλήθηκε από τις άδικες ιστορικές και κοινωνικές κακουχίες τις οποίες υπέστησαν".

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αυτού του έργου της κ. Τραυλού είναι αναμφισβήτητα η γλωσσική του ποιότητα και ο πλούτος της εκφοράς του λόγου που το καθιστούν ένα σημαντικό δοκίμιο περί γραφής.
Η συγγραφέας με ευθυβολία πετυχαίνει κάθε φορά να διασαφηνίσει απόλυτα τη χειμαρρώδη σκέψη της και να μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις της σε κάθε αναγνώστη, μυημένο ή μη. Και ακριβώς αυτή η ιδιότητα είναι που καθιστά το βιβλίο αυτό προσιτό σε όλους, συγγραφείς, εκπαιδευτικούς, φοιτητές ακόμη και μαθητές που αγωνιούν να δημιουργήσουν λόγο έλλογο, συγκροτημένο και κατανοητό. Επειδή ο παράγοντας που καθιστά το βιβλίο αυτό τόσο διαφορετικό είναι το γεγονός ότι μπορεί να στοιχειοθετεί μια θαυμάσια πραγματεία περί τέχνης γενικότερα και ταυτόχρονα να συνομιλεί με όλους τους αναγνώστες με μια αξιοθαύμαστη ευκολία.
Η Πασχαλία Τραυλού εκμεταλλευόμενη την πρωταρχική ιδιότητα της φιλολόγου "σκηνοθετεί" δομικά το βιβλίο της έτσι ώστε να λειτουργεί όχι μόνο ως ένα κείμενο που μπορεί να καταθέτει με απόλυτη ακρίβεια τις απόψεις μιας συγγραφέως σε ομότεχνους ή μη, αλλά ταυτοχρόνως να επενεργεί συνειρμικά σε κάθε κοινωνικό σώμα με την ίδια ευκολία και κυρίως με την ίδια αμεσότητα.
Το έργο διανθίζεται με πολλά παραδείγματα γνωστά σε όλους τα περισσότερα, παραδείγματα που "ζωντανεύουν" το κείμενο, λειτουργώντας ως διακειμενικές αναφορές, αδιαμφισβήτητα απαραίτητες για την επεξεργασία όλων αυτών των εννοιών που σκοπίμως έχει επιλέξει η συγγραφέας να ερευνήσει.

Στο βιβλίο αυτό η Πασχαλία Τραυλού καταθέτει με συνέπεια όλες εκείνες τις ψυχολογικές διακυμάνσεις που υπέστη ως δημιουργός στη δεκαετή πορεία της μέσα στο χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας και μοιράζεται τις αγωνίες που κάθε δημιουργός βιώνει με όλους τους αναγνώστες της. Όσοι έχουν την τιμή να την γνωρίζουν προσωπικά ξέρουν πολύ καλά την προσωπική της αγωνία για τη συγγραφή του βιβλίου αυτού, καθώς και την τουλάχιστον επί τριετίας αφοσίωσή της στη δημιουργία του.

Για την Πασχαλία Τραυλού η γραφή είναι ένας έρωτας και σαν ερωτευμένη γυναίκα προσπαθεί πρωτίστως να κοινωνήσει σε όλους μας τη συγκεκριμένη μορφή του ερωτικού της υποκειμένου. Αυτό εξηγεί και την επιλογή του τίτλου του συγκεκριμένου βιβλίου, επειδή όπως η ίδια γράφει:

Στη λογοτεχνία περνάς από πολλά σκοτάδια για να δεις μια στάλα φως. Και η τελική απάντηση στο ερώτημα γιατί γράφουν όσοι γράφουν ίσως φανεί απλοϊκή αλλά δεν έχω άλλη: Γιατί έτσι είναι ο έρωτας. Μετατρέπει την οδύνη σε ηδονή και αντίστροφα. Γιατί καμιά υστεροφημία δεν αξίζει τόσο ώστε να τυραννιέται και να στερείται τόσα πολλά όποιος καταπιάνεται με αυτή την περιπέτεια. Μόνο ο έρωτας τυφλώνει και εξωραϊζει ταυτόχρονα. Τυραννάει και ελευθερώνει την ίδια στιγμή.

Άλλωστε και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου σημειώνει:

Εραστής της γραφής είναι αυτός που περπατάει συνομιλώντας με τον ήρωά του, εκείνος που κρατάει συνεχώς σημειώσεις στο κουτί των τσιγάρων του, εκείνος που ατενίζει τον ορίζοντα χωρίς να βλέπει ό,τι υπάρχει στην ευθεία των ματιών του αλλά ό,τι εκτυλίσσεται στο άδυτο της ψυχής του. Τα ψέματα και οι αλήθειες, τα προσωπεία των ηρώων και των δημιουργών, οι συνειρμοί και τα σύμβολα, οι πληγές και τα οράματα, το φως και το σκότος, οι ιδέες που γίνονται λέξεις και οι λέξεις που φιλοτεχνούν «κοστούμια» ιδεών παίρνουν μια θέση στη χορεία αυτών των στοχασμών, προκειμένου να δώσουν κάποια εξήγηση για τον μεγαλειώδη όσο και ψυχοφθόρο έρωτα της γραφής.

Ένα οδοιπορικό στην ψυχή του εραστή της γραφής. Μια χαρτογράφηση των σκοπέλων της δημιουργικής διαδικασίας.

ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟ!

ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

2011-04-05T01:11:00.000-07:00

Το βιβλίο του Δημήτρη Στεφανάκη ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ κυκλοφορεί εδώ και λίγες ημέρες στη Γαλλία και βρίσκεται ήδη στη βραχεία λίστα για το βραβείο Prix.

Ευχόμαστε όλοι από καρδιάς ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!

Στην Αλεξάνδρεια των αρχών του εικοστού αιώνα, μια οικογένεια Ελλήνων καπνοβιομηχάνων ζει το θαύμα του κοσμοπολιτισμού πλαισιωμένη από ένα πολυφυλετικό θίασο χαρακτήρων. Ο πατριάρχης της, Αντώνης Χάραμης, εγκαθίσταται με τη σύζυγό του Δάφνη και τα δυο τους παιδιά στην αριστοκρατική συνοικία της πόλης, το Καρτιέ Γκρεκ, εγκλωβισμένος στο αυστηρό κοινωνικό πλαίσιο της ελληνικής παροικίας. Η επαγγελματική του σχέση με ένα μυστηριώδη Λιβανέζο, τον Ελιάς Χούρι, θα του επιτρέψει να υπογράψει ένα προνομιακό συμβόλαιο με τα βρετανικά στρατεύματα της Μέσης Ανατολής, την ημέρα που κηρύσσεται ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος, αλλά κυρίως θα τον ελευθερώσει από τα ηθικά στεγανά της οικογενειακής ζωής: χάρη στη διαμεσολάβηση του Χούρι θα καρποφορήσει το ειδύλλιό του με την πανέμορφη Γαλλοελβετίδα Υβέτ Σαντόν... Μια ιστορία πενήντα χρόνων, όπου ο πόλεμος και το εμπόριο, η πολιτική και ο έρωτας, η αποικιοκρατία και ο εθνικισμός συγκρούονται με απρόβλεπτες συνέπειες. Μια μυθιστορηματική αναδρομή στον εικοστό αιώνα, με φόντο τον κοσμοπολιτισμό της Αλεξάνδρειας και την ελληνική παροικία της.

http://telematin.france2.fr/?page=chronique&id_article=25295

ΠΑΣΧΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ/ΕΚΔ. ΤΟΠΙΟ/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΑΛΙΑΝΗΣ

2011-04-03T06:52:00.000-07:00

Ένα νέο φωτογραφικό λεύκωμα, αφιερωμένο αυτή τη φορά στο Κερκυραικό Πάσχα, κυκλοφορει από τις εκδόσεις ΤΟΠΙΟ. Στη νέα του δουλειά ο φωτογράφος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΑΛΙΑΝΗΣ καταγράφει με το φωτογραφικό του φακό στιγμές ιδιαίτερες από το Πάσχα της Κέρκυρας και καταφέρνει μέσα από τις 135 φωτογραφίες που επέλεξε να παρουσιάσει ανάμεσα από πάμπολλες άλλες, να μεταδώσει την εξωτερικευμένη συγκίνηση που μπορεί κανείς να βιώσει μόνο στην Κέρκυρα κάθε χρόνο τις πασχαλινές μέρες. Από την Κυριακή των Βαίων μέχρι και το τέλος της μεγάλης αυτής θρησκευτικής γιορτής, το λεύκωμα αυτό δεν απαθανατίζει απλώς τυχαίες στιγμές αλλά αποκαλύπτει όλον εκείνο τον απαιτούμενο εκλεπτυσμό που απαιτείται για να αποκαλυφθούν τα συναισθήματα, όταν η φωτογραφική μηχανή ενός δημιουργού μετατρέπεται σε πλούσιο καλλιτεχνικο όργανο.

Και είναι ακριβώς αυτή η δημιουργία που προκαλεί όλες τις αισθήσεις να μετέχουν σ' ένα ασταμάτητο παιχνίδι με την καταγραφή του φωτός, όπως αποτυπώνεται σ' ένα κομμάτι λευκό χαρτί. Φωτεινές δέσμες διοχετεύονται παντού και λειτουργούν ως ο πόλος έλξης όλων των αισθήσεων σ' ένα πολύχρωμο γαιτανάκι που στήνεται εκείνες τις μέρες στο νησί. Τα χρώματα εναλλάσσονται και μαζί τα συναισθήματα, ακροβατώντας στο ορφικό μεταίχμιο. Από τη μια η λάμψη μιας εκτυφλωτικής Άνοιξης που σφύζει από ζωή και από την άλλη το μωβ του θανάτου που κυριαρχεί στις βραδινές εικόνες του ΛΙΣΤΟΝ, κάνοντας την πλατεία της Σπιανάδας να θρηνεί τη Μεγάλη Παρασκευή για τον ερχομό του θανάτου.

Σε κανένα άλλον τόπο εκείνες τις μέρες δεν βιώνεται το θείο πάθος με τέτοια κατάνυξη. Και είναι αυτή ακριβώς η κατάνυξη που καταθέτει ο Δημήτρης Ταλιάνης στο νέο του λεύκωμα.

Αν αφεθεί κανείς στη μαγεία της φωτογραφίας του θα καταφέρει να απολαύσει την ποιητική της διάσταση και να συναισθανθεί τις διαστάσεις του παιχνιδιού που καλείται η φαντασία του να παίξει. Κι επειδή πάντα η ποίηση είτε ως λόγος είτε ως εικόνα μπορεί να λειτουργεί σε κατάσταση απόλυτης ελευθερίας κι έτσι να περισώζει έναν ιδαίτερο χώρο ανάπτυξης της φαντασίας, οι φωτογραφίες του αφιερώματος αυτού στην πασχαλινή Κέρκυρα γίνονται η αφορμή για ένα ταξίδι πραγματικό στην ελληνική Άνοιξη, όπως αυτή δεσπόζει στα επτάνησα. Μυρωδιές, χρώματα που γυαλίζουν στον ήλιο, άνθη που φλυαρούν την οργιαστική γέννηση της νέας εποχής, καταπράσινα δέντρα σε όλες τις αποχρώσεις του πιο φρέσκου πράσινου τόνου και όλα αυτά κάτω από έναν περίλαμπρο, καταγάλανο ουρανό, που ορίζει την αξιομισθία της ομορφιάς και συγκροτεί την απόλυτη ελευθερία της ανοιξιάτικης διαύγειας.

Ο φωτογραφικός φακός ανοίγει και το φως γράφει τις εικόνες που ξεδιπλώνονται μπροστά του όταν οι μπάντες γεμίζουν από παντού τα σοκάκια της Κέρκυρας και την κεντρική της πλατεία. Οι μουσικοί πλημμυρίζουν κατά κύματα τα στενά κι όλη η Κέρκυρα συμμετέχει με τον απαραίτητο σεβασμό, σε μια τεράστια λιτανεία, όπου κυριαρχεί μια αίσθηση χαρμολύπης και απόλυτης κατάνυξης.

Ο Δημήτρης Ταλιάνης γίνεται ο αφηγητής των δρώμενων αυτών. Απομονωμένος θεληματικά στην ανάγκη του να αποτυπώσει την ιδιαιτερότητα αυτού του τόπου τις μέρες αυτές και να αποπειραθεί μια ερμηνευτική αναδιήγηση του διαδραματιζόμενου σκηνικού που εξελίσσεται ολόγυρά του σε ολόκληρο το νησί, αρπάζει κυριολεκτικά στιγμές ανεπανάληπτες και τις μετατρέπει σε έναν αληθινό ύμνο της Πασχαλινής Κέρκυρας.

Ο φωτογράφος βλέπει και μεταχειρίζεται τα πράγματα, για να μπορέσει να περάσει στην καλλιτεχνική της ανάδειξη μιας γιορτής, οι διαστάσεις της οποίας είναι τεράστιες στο νησί. Οι γωνίες λήψεις η εκμετάλλευση μιας σκιάς που παιχνιδίζει επάνω σε έναν τοίχο ή ένα χνάρι του ήλιου αποτυπωμένο επάνω σε ένα τοίχο φθαρμένο που πάνω του παίζουν όλα τα χρώματα της μπάντας που λιτανεύει τον Άγιο της Κέρκυρας γίνονται αυτομάτως τα υλικά ενός δεξιοτέχνη που αγωνιά να αρπάξει από το φως κάτι μοναδικό, κάτι καταδικασμένο να μην επαναληφθεί ποτέ και το αποκαλύπτει μπροστά στα μάτια μας.

Οι φωτοευαίσθητες επιφάνειες γίνονται πεδία ανασυγκρότησης της πασχαλινής ιδέας έτσι όπως αυτή αποτυπώνεται στους όγκους, στα χρώματα, στα σχήματα που εναλλάσσονται μπροστά στα μάτια του φωτογράφου ως φευγαλέες εντυπώσεις πριν τις αναπαρουσιάσει στο έργο του.
Όσοι είχαν την ευκαιρία να περάσουν ένα τέτοιο Πάσχα στην Κέρκυρα θα θυμηθούν μέσα στις σελίδες του τις στιγμές αυτές με ιδιαίτερη συγκίνηση κι οι υπόλοιποι θα θελήσουν οπωσδήποτε να γνωρίσουν το Πάσχα στην Κέρκυρα. Το λεύκωμα, το οποίο διανθίζεται με κείμενα των: Νίκος Καραπιδάκης, Πάνος Θεοδωρίδης, π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός, Ελένη Μπίστικα, Νίκος Δήμου, Νικόλας Μαστροπαύλος, Γεράσιμος Χυτήρης, π. Γεώργιος Μεταλληνός θα παρουσιαστεί αύριο 4/4/2011 στον Ιανό στις 8.30.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ/ΕΚΔ. ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ

2011-03-30T23:48:00.000-07:00

Η Εκθεση «Gourmand World Cookbook Award 2011», πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι 3 - 6 Μαρτίου 2011. Πρόκειται για την μεγαλύτερη έκθεση αφιερωμένη σε βιβλία μαγειρικής και κρασιών που ξεκίνησε το 1995 από τον Εντουάρ Κουαντρό. Έχοντας ως στόχο να απεικονίσουν όλη την ποικιλία των εκδόσεων που αφορούν τη μαγειρική και το κρασί, δίνονται βραβεία σε 41 κατηγορίες για τη μαγειρική και 18 για το κρασί. Στη φετινή έκθεση συμμετείχαν 154 χώρες με πάνω από 6.000 τίτλους βιβλίων.

Το Λεύκωμα του Ανδρέα Σμαραγδή Τσικουδιά Κρήτης Πνεύμα, εκ. Δοκιμάκης, 2010 κέρδισε το 3ο Παγκόσμιο Βραβείο στην κατηγορία Best Spirits Books

ΘΑ ΠΟΛΕΜΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

2011-03-13T09:44:00.000-07:00

Ένας άνθρωπος αντιμέτωπος με το πεπρωμένο του σε μια πορεία προσδιορισμού των ορίων της ανθρώπινης θυσίας είναι ο Λεωνίδας που ο Δημήτρης Στεφανάκης καταθέτει στο βιβλίο του ΘΑ ΠΟΛΕΜΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ. Συνήθως η γνώση μας γύρω από ένα ιστορικό πρόσωπο περιορίζεται σε όλα όσα η ιστορική έρευνα έχει φέρει στο φως. Οι προσωπικότητες του μεγέθους ενός Λεωνίδα θεοοποιούνται σταδιακά και η καταγραφή τους από την επίσημη Ιστορία μοιάζει να διεκδικεί τις απόλυτες διαστάσεις του μύθου, αποκλείοντας οποιαδήποτε αναφορά στην άνθρωπινη φύση του ήρωα. Στο βιβλίο του αυτό ο Δημήτρης Στεφανάκης παρουσιάζει την ανθρώπινη διάσταση ενός ανθρώπου που γεννήθηκε πολεμιστής, μια πλευρά που βρίσκεται πάντα κρυμμένη καλά πέρα από τις σελίδες ενός ιστορικού βιβλίου. Με κινηματογραφικό τρόπο ο Δημήτρης Στεφανάκης αναβιώνει μια ολόκληρη εποχή για να καταδείξει τον κόσμο, δημιούργημα του οποίου υπήρξε ο Λεωνίδας. Ο αναγνώστης μαθαίνει παράλληλα με την δραματική αφήγηση των γεγονότων πως ζούσαν οι άνθρωποι της εποχής, τα ήθη και τα έθιμά τους, τον τρόπο σκέψης τους, τις σχέσεις τους με τη ζωή και τη θυσία που συχνά μπορεί να απαιτήσει από μερικούς ο θάνατος, για να διεκδικήσει το προνόμιο μιας νέας αρχής μια ολόκληρη κοινωνία.

Με φόντο μια άπτωτη αρχαιότητα που ορίζει το χωροχρόνο του μυθιστορήματος, ο συγγραφέας χρειάστηκε να μαθητεύσει στην βιωματική αξιομισθία των πράξεων της συγκεκριμένης ιστορικής προσωπικότητας, προσπαθώντας παράλληλα με τις αναφορές στον ιστορικό λόγο, να μορφοποιήσει τις ανθρώπινες συντεταγμένες που τελικά ορίζουν την αληθινή του διάσταση.

Επειδή, τις περισσότερες φορές είναι πολύ δύσκολο να παρουσιάει κανείς μια προσωπικότητα ανάλογου διαμετρήματος, πόσω μάλλον όταν πρόκειται για τον άνθρωπο που όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

" έσωσε τον δυτικό πολιτισμό, τον ρομαντικό και αταίριαστο βασιλιά της Σπάρτης. Στην ιστορία της ζωής του, οι Θερμοπύλες, ως ύψιστη έκφραση ελευθερίας, δεν αποτελούν μονάχα την αποθέωση της μοναχικής του πορείας. Συνοψίζουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο το ιδεώδες της πόλης του. Και η ίδια η Σπάρτη ξεδιπλώνεται ολοζώντανη και πολύχρωμη μπροστά στα μάτια μας, μαζί με το πανόραμα ενός ολόκληρου κόσμου που φαντάζει απροσδόκητα οικείος και σύγχρονος".

Η Ιστορία παραμένει ωστόσο η αόρατη αορτή που τροφοδοτεί με οξυγόνο ολόκληρο το μυθιστορηματικό κόσμο του Δημήτρη Στεφανάκη. Ένας αναγκαίος αρχιτεκτονικός ιστός που διέπει ολόκληρο το έργο και ταυτόχρονα στηρίζει και αναδεικνύει την προσωπικότητα του ήρωα.

Με τη βαθιά συναίσθηση του σεβασμού απέναντι στο ιστορικό κληροδότημα της εν λόγου προσωπικότητας, ο συγγραφέας ενσαρκώνει ολόκληρη την περίοδο χαρίζοντας στο ιστορικό του υποκείμενο τις αρμόζουσες διαστάσεις.

Με γεωμετρικό λόγο και σφιχτή δομή ο Στεφανάκης εντάσσει την υπέρβαση του ήρωα του σε αναγκαιότητες, απόλυτες και αιχμηρές. Και είναι αυτές ακριβώς οι αναγκαιότητες που επαναπροσδιορίζουν τη στάση του Λεωνίδα, όταν το πεπρωμένο τού ζητά την εκπλήρωσή του, αδιάφορο για τις επιπτώσεις είναι αλήθεια, ορίζοντας παράλληλα την αυτοθυσία του συγκεκριμένου ήρωα ως το όχημα επιβίωσης μιας ολόκληρης εποχής της αρχαιότητας και του κόσμου της.

Ο Λεωνίδας επιλέγει να διεκδικήσει ό,τι θεωρεί απαραίτητο στη ζωή και υπό αυτή την έννοια πολύτιμες είναι γι αυτόν οι αξίες που έμαθε από παιδί στην αυστηρή κοινωνική αγωγή της Σπάρτης, για τις οποίες είναι αναμφίβολη η θυσία που θα έρθει ως εκπλήρωση όχι μόνο ενός αταλάντευτου πεπρωμένου αλλά και ως προσωπική ανακάλυψη ενός πολύτιμου ιδεώδους, προσωπικού, κοινωνικού, εθνικού και ταυτόχρονα τόσο οικουμενικού.

Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τον ήρωά του με πλήρη συναίσθηση ότι για τον Λεωνίδα οι προτεραιότητες στη ζωή είναι σαφώς ξεκαθαρισμένες και γι αυτό το λόγο αδιαπραγμάτευτες. Το πεπρωμένο είναι γι αυτόν μια αναγκαία συνθήκη αναγκών που τελικά ρυθμίζουν τη μοίρα και με αυτή την βεβαιότητα προχωρεί στη μοναξιά που η ηθική τού υπαγορεύει, καταδικασμένος να φτάσει μέχρι το τέλος με οποιοδήποτε τίμημα.Ένα τραγικό πρόσωπο που ακολουθεί τη μοίρα που η Ιστορία του επιφύλαξε, για να γίνει σύμβολο της αυτοπροσφοράς.

Ο συγγραφέας συγκροτεί το λόγο του με μαεστρία και ενάργεια και εξιστορεί πυρετικά εικόνες που εντυπώνονται στον αναγνώστη ακριβώς χάρη στη λιτή και γλαφυρή τους εκφορά. Με εκφραστική ευθυβολία συναρμολογεί τις λέξεις που χρησιμοποιεί, επιτυγχάνοντας μια λεπταίσθητη ισορροπία. και εξαπολύει τη γλωσσική του δημιουργία, κάνοντας τον αναγνώστη έναν συλλέκτη εικόνων και εννοιών.

Και είναι ακριβώς αυτός ο τρόπος που επιλέγει να γράψει την ιστορία του που κατατάσσει το έργο του Δημήτρη Στεφανάκη δίπλα σε κλασσικά έργα άλλων εποχών.

από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

"Ξύπνα, Λεωνίδα. Είναι ώρα" νόμισε πως άκουσε μες στον ύπνο του τη φωνή της Ερατεινής, της Μεσσήνιας γριάς να τον καλεί και πετάχτηκε αναμαλλιασμένος απ' τη βασιλική κλίνη, αναζητώντας στο σκοτάδι το χάδι της λες κι ήταν ακόμα μικρό παιδί. Για μια στιγμή μάλιστα είχε τη βεβαιότητα ότι ξαναζούσε εκείνη τη μακρινή μέρα, που η νεαρή τότε Ερατεινή τον σήκωσε από τα άγρια χαράματα για να τον παραδώσουν στους παιδονόμους. Από ατίθασο παιδί σε αριστούχο της αγωγής και από μέλος της στρατιωτικής ελίτ σε διστακτικό ενήλικα που έζησε στη σκιά του ετεροθαλούς αδελφού του, Κλεομένη, ο Λεωνίδας ακολούθησε το δικό του πεπρωμένο. Μάρτυρας της οικογενειακής διαμάχης για τον θρόνο του οίκου των Αγιαδών, αποποιήθηκε την προσωπική του φιλοδοξία αναπτύσσοντας στο έπακρο τη σωματική ρώμη και την ηθική ακεραιότητα του επίλεκτου Σπαρτιάτη. Αγέρωχος βασιλιάς, παρέμεινε σε πολλά απλός στρατιώτης. Δεν υποπτεύθηκε καν τον ρόλο που του επεφύλασσε η Ιστορία. Όταν όμως χρειάστηκε, αποδείχτηκε σαν έτοιμος από καιρό... Το "Θα πολεμάς με τους θεούς" είναι ένα μυθιστόρημα για τον άνθρωπο που έσωσε τον δυτικό πολιτισμό, τον ρομαντικό και αταίριαστο βασιλιά της Σπάρτης. Στην ιστορία της ζωής του, οι Θερμοπύλες, ως ύψιστη έκφραση ελευθερίας, δεν αποτελούν μονάχα την αποθέωση της μοναχικής του πορείας. Συνοψίζουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο το ιδεώδες της πόλης του. Και η ίδια η Σπάρτη ξεδιπλώνεται ολοζώντανη και πολύχρωμη μπροστά στα μάτια μας, μαζί με το πανόραμα ενός ολόκληρου κόσμου που φαντάζει απροσδόκητα οικείος και σύγχρονος.

ΒΡΑΔΙΑ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ ΣΤΟ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

2011-03-03T06:49:00.000-08:00

Η Γυναίκα του Φάρου

2011-02-15T00:47:00.000-08:00

Το Πορτρέτο της Σιωπής

2011-02-11T03:28:00.000-08:00

Νερένιος ο χρόνος - Ποίηση:ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ/φωτογραφίες ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ

2011-01-26T23:27:00.000-08:00

Αντανακλάσεις - Ποίηση ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ, φωτογραφίες ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ

2011-01-26T23:26:00.000-08:00

Ιριδισμοί - πόίηση:Σοφία Στρέζου, φωτογραφίες:Τέσυ Μπάιλα

2011-01-26T00:04:00.000-08:00

ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ- ΨΥΧΗΣ ΑΓΓΙΓΜΑΤΑ

2011-01-13T01:44:00.000-08:00

Ψυχής αγγίγματα
κλεισμένα στο φως
απ' τη γειτονιά τ' ουρανού
ακουμπισμένα εκεί
δίπλα σε χρωματισμένες εμπνεύσεις

σε κλειστούς κύκλους αγάπης
στέλνω αγγέλους
να σε ξυπνήσουν
στη σπηλιά τ' ονείρου

... ήρθ' ο καιρός
που έγινες μνήμη
περασμένου καλοκαιριού
σε κρεμασμένο απόγευμα.

http://sofiastrezou.blogspot.com/
http://anagnoseispoiiton.blogspot.com/
http://hxopoihmata.blogspot.com/

Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής
γράφει η ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ κι αυτομάτως το ερώτημα που γεννάται είναι αν καταφέρνει να δακρύζει η ψυχή στις μέρες μας από ένα λυρικό στίχο. Πόσο τα διανοήματα που καταλήγουν να γίνουν τέχνη ανακαλούν μνήμες ικανές να απομαγνητίζουν τους σκοτεινούς κωδικούς του κλειδωμένου συναισθήματος και να΄αγγίζουν την ψυχή, επειδή αυτό ακριβώς και μόνο είναι το ζητούμενο: το ΨΥΧΗΣ ΑΓΓΙΓΜΑ.
Σε ποιο βαθμό οι μοναχικοί βηματισμοί του δημιουργού καταλήγουν σε ξέφωτα επικοινωνίας και προσέγγισης μέσω της τέχνης τους.
επειδή ανελέητα κυνηγούν κάποιες φορές οι ερινύες των λέξεων τον ποιητή για να σαρκωθούν σε μορφοποιημένο σύνολο εκφραστικής τεχνικής, τέτοιας που να να μπορεί να πυροδοτήσει ψυχικά κινήματα στα μονοπάτια του λόγου.

"Είναι που κουβαλώ λέξεις αδέσποτες
σε ποιες γραμμές να τις στρώσω
για να τις βρεις
να τις διαβάσεις
που φυσάνε το πολύ του πόνου
μιας φυγής αγέννητης
του ανεπίσημου χωρισμού
στα τετράδια της φωτιάς
καταγράφοντας την απουσία
σ’ όλες τις κλίσεις.
Λάθος δρόμοι, λάθος ίχνη
ακολουθώ φαντάσματα μέσα σε στίχους
μα δεν φτάνω ηλιαχτίδες
στους κύκλους του ήλιου
κρύβονται σε πικρά χαμόγελα
σε πληγωμένα σώματα
σε κανόνες και σταθμούς
που πρέπει τα «θέλω» ν’ αλλάξουν.
Σταυρωμένες ώρες πάνω σε μάρμαρα
διασκεδάζουν το ασύνορο του χρόνου
μέσα στα όνειρα που γεννήθηκαν
αόρατα χέρια τ’ ακούμπησαν
κι απόρρητες λέξεις τα έγραψαν
πάνω στο δέρμα, στα μαλλιά, στα βλέμματα
στοιχειώνοντας συνειδήσεις
με αστραπές κάθετες
που χώρεσαν μόλις
στου πουκαμίσου σου την άδεια τσέπη
για να λαμπυρίζει κάθε φορά
που θα την ψάχνεις
το σκοτεινό της καρδιάς σου. "

Λέξεις που αδέσποτες αναζητούν ένα χέρι να τις μαζέψει για να γράψουν παντού, με αστραπές κάθετες, τις στοιχειωμένς συνειδήσεις που λαμπυρίζουν στις σκοτεινές καρδιές. Αυτός γίνεται ο μικρόκοσμος της ΣΟΦΙΑΣ ΣΤΡΕΖΟΥ που κάθε φορά μας παρουσιάζει μέσα από το ποιητικό της έργο.
Κι όσοι αγγίξουν τη λυρική της πνοή θα ανακαλύψουν ταυτόχρονα και τις γυμνές της αλήθειες, όσες μορφοποιούν την πνευματική της αφετηρία. Και καθώς η τέχνη είναι μία, ανεξάρτητα από τον τρόπο που επιλέγει ο κάθε δημιουργός να την αναπτύξει και να πορευτεί μέσα σ’ αυτή, η Σοφία ασυνείδητα γίνεται ο εικαστικός των συναισθημάτων, αφού με χρώματα φιλοτεχνεί τις αδέσποτες λέξεις που συνέλεξε και διαμορφώνει τον σημειολογικό πίνακα της αισθητικής της εκφραστκής.

Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής, είναι η διαρκής προσπάθεια του δημιουργού να γνωρίσει τον εαυτό του μέσα από την ανάδυση του υποσυνείδητου, καθώς εκεί κατοικούν η έμπνευση κι οραματισμός, που με δύναμη απλώνονται και τοποθετούνται σε επιλεγμένα οχήματα έκφρασης

γράφει η ίδια σε ένα εξαιρετικό δοκίμιο για την τέχνη στο ιστολόγιό της μέσα στο οποίο έχουμε την ευκαιρία να διακρίνουμε όλο εκείνο τον πνευματικό μόχθο αλλά και το ήθος της δημιουργού και να ακολουθήσουμε το προσωπικό της όχημα έκφρασης να εξεικονίζει το νοητικό περιεχόμενο του έργου της σε εικόνες αδιαπραγμάτευτης αισθητικής ποιητικής.
Ο αναγνώστης της έχει την ευκαιρία να επιχειρεί ευαίσθητους ακροβατισμούς αγγιγμάτων, καθώς ο αισθαντισμός των λέξεων που συναρμολογεί η Σοφία, με ένα σαγηνευτικό τρόπο ζωντανεύει τον αθέατο χρόνο γύρω μας, κάνει πιο ηχηρή την μουσική που κρύβεται στα χνάρια της σιωπής, σηματοδοτεί τον λυρισμό μιας υψηλής αισθητικής απόχρωσης.
Μύστης μιας μυστικής γιορτής ο αναγνώστης της ποίησης της καταφέρνει να ακούσει τους πιο ανεπαίσθητους ψιθυρισμούς των ανέμων να συνομωτούν στον απροσδιόριστο χωροχρόνο του σύμπαντος που η Σοφία δημιουργεί κάθε φορά που κάποιος ανοίγει και φυλλομετρά τις σελίδες του βιβλίου της.

Ο Λυρισμός είναι το Δάκρυ της Ψυχής, είναι εκείνο το συναίσθημα που συγκινεί στη θέαση ενός έργου και συνταράσσει το βάθος της ψυχής, που βρίσκεται έξω από τον αισθητό κόσμο, υποβάλλοντας έτσι το ιδεατό του έργου. Είναι το μαγικό κλειδί που ανοίγει την πύλη του αγνώστου με την μαγεία και την δύναμη του αντικειμένου, με το ειδικό βάρος της σύνθεσης, στην νοητική διεργασία της έμπνευσης.

Ποιο είναι αυτό το απαιτούμενο, μαγικό κλειδί που ανοίγει την πύλη του αγνώστου για να βρει κανείς τη νοητική διεργασία της έμπνευσης; Η Σοφία μας μιλά για τον Λυρισμό, το απαραίτητο εκείνο στοιχείο ανάπλασης της νεκρωμένης ευαισθησίας, τον Λυρισμό που μπορεί να βγάλει από τον λήθαργό της την ψυχή και να την κάνει να δακρύσει, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Επεδή αυτές είναι πολύ μεγάλες.
Καμιά ψυχη δεν θα μπορεί να γυρισει πίσω σαν ο δρόμος της τη φέρει να βηματίζει στα μονοπάτια του Λυρισμού. Εκεί θα μείνει για πάντα, καταδικασμέη να δακρύζει για την ομορφιά του κόσμου που τόσο καιρό υπήρχε διπλα της αλλά εκείνη με τα μάτια ακόμη κλειστά δεν μπορούσε να αντικρίσει. καταδικασμένη να πονά για όσα η συνείδησή της πια δε θα μπορεί να αποδεχτεί.
Ο ποιητής δείχνει και η ορατότητα μεγαλώνει, έγραψε κάποτε ο ΕΛΥΤΗΣ. Η ορατότητα μεγαλώνει και η θέαση των πραγάτων γίνεται όλο και πιο καθαρή, διαυγής, αιμάτινη. Στοχεύει στη γλύκα της φυγής προς μια εσωτερικότητα διαφορετική, προς ένα νοητικό δρόμο αυτογνωσίας και ονείρου ταυτόχρονα.
Εκεί όπου αποκρυπτογραφείται και ο πιο ανεπαίσθητος ιριδισμός του αγνώστου και αποκρυσταλλώνεται η αρχική σκέψη, για να πρφοποιηθεί σε ερωτική συγκίνηση.
Στους ποιητικούς βηματισμούς που ακολουθούν αυτοί που συνομωτούν με το όνειρο.
Εκεί που κράτος και εξουσία έχει μονάχα ο έρωτας.

Ο λυρισμός είναι το δάκρυ της ψυχής, η ισορροπία του ωραίου και του νοητού, της μεγάλης κατάφασης του νερού που στα χείλη ή στο χέρι στάζει τις στάλες ολόκληρου σύννεφου, που αφού περιπλανήθηκε στους ουρανούς, ακουμπά το ακριβό του ύδωρ, στα εκφραστικά μέσα χειραγώγησης με σοφή αναλογία χωρίς να συνθλίβεται.
Τούτο το δάκρυ ακολουθούν οι μυημένοι ή μη επιδιώκοντας με την θέαση να στάξει και στην δική τους ψυχή.

Η ΜΥΡΩΔΙΑ ΣΟΥ ΣΤΑ ΣΕΝΤΟΝΙΑ ΜΟΥ του ΓΙΑΝΝΗ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ

2010-12-21T01:37:00.000-08:00

Ένα ταξίδι στις αναμνήσεις που ο χρόνος φυλακίζει στο πέρασμά του το βιβλίο του ΓΙΑΝΝΗ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ, Η ΜΥΡΩΔΙΑ ΣΟΥ ΣΤΑ ΣΕΝΤΟΝΙΑ ΜΟΥ.
Μια ηρωίδα γραμμένη με ευαισθησία από έναν άντρα συγγραφέα, η οποία ζει με τις αναμνήσεις μιας ζωής, αφηνοντάς τες να ξετυλίγονται σε μια τολμηρή αλλά ταυτόχρονα τόσο γοητευτική αναδρομή.
Από την Ελλάδα του 1930 στην κατοχή κι από εκεί σε μια Αθήνα που αλλάζει ραγδαία. Η Βασιλική καταφέρνει να ισορροπεί κάθε φορά και να συνεχίζει σε έναν δύσκολο αγώνα επιβίωσης μέσα από τον οποίο καταφέρνουμε να δούμε τον αγώνα μιας ολόκληρης πατρίδας.
Επειδή η Βασιλική είναι μια ηρωίδα που καταφερνει να κοιτάξει κατάματα αυτόν τον κόσμο και να τον αφήσει να αποτυπώσει όλη τη μυρωδιά του επάνω στα σεντόνια της. Όλο το βιβλίο άλλωστε αποπνέει μια μυρωδιά ελληνική στα γνώριμα μονοπάτια που καθορίζουν τις μνήμες όλων μας.
Και είναι σημαντικό να σταθούμε στον ΄χαρακτήρα που ψυχογραφεί ο Παναγιώτης Φιλιππίδης μέσα από την Βασιλική. Ένα χαρισματικό πλάσμα, ταγμένο να ορίσει τελικά το ίδιο τη μοίρα της ζωής του, χωρίς συμβιβασμούς με βαθιές ισορροπίες ζωής, αποσύρεται τελικά στους μονοδρόμους των δικών της επιλογών και γίνεται η ίδια ο σωτήρας των ναυγισμένων στιγμών της.
Μια Βασιλική ταυτόχρονα ανθρώπινη και ζεστή, γήινη και γοητευτική, που ξέρει να αγαπά, να συγχωρεί να δοκιμάζεται και να προχωρεί μπροστά, κρατώντας το κεφάλι ψηλά, να ρίχνει η ίδια φως στα σκοτάδια που βλέπει να ορθώνονται μπροστά της, να συγχωρεί όλους όσοι τα όρθωσαν μπροστα στα φοβισμένα αλλά τόσο αποφασιστικά μάτια της.
Οι ήρωες που δορυφορικά περιβάλλουν την Βασιλική κρύβουν κι αυτοί με τη σειρά τους μια ιδιαίτερη σημασία, καθώς δοκιμάζονται μαζί της, παθαίνουν, πάσχουν ή συμπάσχουν, πονούν ή προκαλούν τον πόνο, αλλά πάντα ανασυνθέτουν την πορεία της σε νέες συντεταγμένες και δυναμικά προκαλούν την κεντρική ηρωίδα να πορευτεί στη ζωή.
Ο συγγραφέας σκηνογραφεί με μαεστρία εικόνες γνώριμες σε όλους και δημιουργεί τον δικό του μικρόκοσμο μέσα από μια σειρά περιγραφών που αφηγούνται τις μορφικές συντεταγμένες του γεωγραφικού περιβάλλοντος, ενεργοποιώντας έτσι τη μνήμη και τη φαντασία του αναγνώστη, καθιστώντας τον περιβάλλοντα χώρο μέρος της συγγραφικής του πραγματικότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γιάννης Φιλιππίδης καταφέρνει να εκφραστεί με μια ιδιαίτερη δεινότητα, πέρα από εξεζητημένους φιλολογισμούς, διαλέγει να εκφραστεί με τεχνικές λιτές που όμως έχουν τη δύναμη να εξεικονίζουν την αφήγηση με έναν άμεσο τρόπο που καθιστά το έργο ανθρώπινο και ταυτόχρονα έναν κόσμο μιας αισθητικής διακριτής για την ποιότητά του.
Οι λέξεις που συνθέτουν το λόγο είναι ολοζώντανες, μεστές, ευθύβολες. Η ηχητική τους στήνει διάφορους συνειρμούς και συνθέτει εικόνες ονειρικές μαζί και λογοτεχνικές, αφού ο πλούτος τους συμβάλλει καθοριστικά στην ποιοτική αξία του έργου.
Με αλχημικές διαδικασίες ο συγγραφέας μας παρασύρει να γίνουμε αυτόπτες μάρτυρες σε ένα ταξίδι ζωής που ανεπίστρεπτα μας καλεί σε μια νέα γνωριμία τόσο με τους ήρωες του όσο και με τη λογοτεχνική αξία του ίδιου, οριοθετώντας τις ηθικές αξίες και τον λογοτεχνικό ορίζοντα των νεότερων συγγραφέων.
Καλή συνέχεια.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Γεννημένη σ’ έναν τυραννισμένο τόπο, μαθαίνει γρήγορα να αγαπά τη ζωή και τ’ ανεκτίμητα δώρα της: τον έρωτα, την ευτυχία να ζει σ’ έναν κόσμο που επέλεξε η ίδια, τα χρώματα και τις μυρωδιές γύρω της, τον αλήτη χρόνο, τους φόβους, τη δύναμή της να κοιτάει ψηλά ανασαίνοντας αρμύρες της θάλασσας και ξεστρατισμένους μικρούς θεούς. Συναισθηματικά σοφή από πάντα, με σκηνικό μια πατρίδα που χρόνο με το χρόνο αλλάζει δραματικά, διεκδικεί τις στιγμές της, αποφασίζοντας να ζήσει, να κερδίσει τα χρόνια, όλα τα χρόνια της.
Και τι σχέση μπορούν να έχουν μεταξύ τους ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ, το κάστρο του Πλαταμώνα κι ένα μοιραίο γράμμα που δεν έφτασε πουθενά, ο ελληνικός κινηματογράφος και οι κρυφές σχέσεις των ανθρώπων του, το πρόσωπό της τετράστηλο στις εφημερίδες, ένα ερειπωμένο αρχοντικό έξω απ’ τα Βίλια, τα παράξενα όνειρα, και η λαμπερή Φρόσω που δεν θα ξεκουραστεί ποτέ.

Είναι η Βασιλική της καρδιάς μας. Η καλή ψυχή που κρύβουμε μέσα μας. Κι όλη η Ελλάδα, δυο τσιγάρα δρόμος...

Μπορείτε να βρείτε μέσα από την ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://www.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fyannis-filippidis-vivlia.blogspot.com%2F&h=c32b6

και από το οπιισθόφυλλο του δεύτερου βιβλίου του με τον πρωτότυπο τίτλο αντιγράφω:
Αθήνα, 1999. Μια σπάνια ολική έκλειψη ηλίου, ένας Σεπτέμβρης ιδιαίτερα ζεστός.
Ένα ποικιλόμορφο όσο κι ετερόκλητο σύνολο ανθρώπων που θα δεθεί με τον πιο αναπάντεχο τρόπο. Μια φαινομενικά νέα ακόμα γυναίκα, κυριαρχημένη από πλήθος νευρώσεων, που ξέχασε να ερωτευτεί. Μια κορυφαία Ελληνίδα τραγουδίστρια στο απόγειο της καριέρας της, βουλιαγμένη στη μοναξιά και τα χάπια. Ένα δεκαεννιάχρονο κορίτσι που έρχεται στην πρωτεύουσα, για ν’ ακολουθήσει τα όνειρά του. Μια γάτα, με ταλέντο να πέφτει από ψηλά μπαλκόνια. Ένας εικοσιτριάχρονος που τον θέλουν όλες. Δύο πρωταγωνίστριες του ασπρόμαυρου ελληνικού κινηματογράφου, που ξεπήδησαν από άλλο βιβλίο, γιατί έχουν πολλά να πουν ακόμα. Μια πόρνη πολυτελείας, που σταμάτησε το επάγγελμα, αλλά βαρέθηκε πια να κάθεται. Μια καφετζού που δεν θα πιστέψει ποτέ στις υπερφυσικές δυνάμεις της, αλλά υπάρχουν στο μέγιστο βαθμό. Ένα πλήθος ιδανικοί ανύπαντροι άντρες και μια χούφτα αθεράπευτες κουτσομπόλες.
Τι δεν είπαμε; Α, ναι. Έναν μεγάλο σεισμό και τις ασταμάτητες μετασεισμικές του ακολουθίες.
Ένα απολαυστικό μυθιστόρημα γεμάτο χιούμορ και συναίσθημα, κομμάτι από τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.Να μην ξεχάσω τον δραπέτη, μια αινιγματική μέλισσα κι ένα «αχ», που θα κρίνετε εσείς πόσο μικρούλι είναι κάθε φορά.

ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ από την ποιήτρια ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ

2010-11-13T05:20:00.000-08:00

Ένα χρόνο μετά την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ η ποιήτρια ΣΟΦΙΑ ΣΤΡΕΖΟΥ γράφει γι αυτό στο blog της, απ' όπου αναδημοσιεύω την ανάρτησή της με ένα μεγάλο ευχαριστώ για τα τόσο τιμητικά της λόγια:

http://anagnoseispoiiton.blogspot.com/
"Το Πορτρέτο της Σιωπής" είναι το μυθιστόρημα της Τέσσυ Μπάιλα που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ένα χρόνο πριν τον Σεπτέμβριο του 2009.

Η σιωπή είναι από εκείνες τις αρετές, που χαρακτηρίζουν το ήθος ενός ανθρώπου. Ταξιδεύει η σιωπή, αφουγκράζεται, ψηλαφεί ουράνιους ήχους μ' ανοιχτά πανιά. Μια μακρινή πατρίδα, που αναζητά ν' ακουμπήσει, τους παφλασμούς της ψυχής. Είναι το φως σαν αγγίζει και φωτίζει τα λιμάνια του αγνωστικισμού και με χάδι πυρωμένο ζητά, να ζεστάνει την κρύα καρδιά.
Ποια στεριά, ποιο αστέρι, θα μπορέσει να φιλοξενήσει όλα εκείνα που απομακρύνουν κι απομακρύνονται από το βάρος ενός ρεαλισμού ασήκωτου; Ενοραματικές αναζητήσεις προσδοκούν αποδέκτες, στις δυνητικές καταδύσεις ενός απέραντου βυθού ακατέργαστων νοημάτων, για να αστράψει πορφυρογέννητος στην ταύτιση με την γνώση.
Είναι οι πυρήνες των συναισθημάτων που ρευματοδοτούν την έναρξη "σκληρών" αποφάσεων, ως να φθάσει η λύτρωση σε άγνωστο χρόνο. Είναι ο εξοστρακισμός του ασύνηθους συμπλέγματος από την αρχέγονη καταγωγή που με καταιγίδες ανατρέφεται. Είναι το πετρωμένο αμάλγαμα που σπινθηρίζει σε κάθε χτύπο ακόμα και στην πιο μικρή σμίλη, καθώς σμιλεύεται στον χρόνο.
"Το Πορτρέτο της Σιωπής" είναι το ταξίδι των λυγμών στις εκτάσεις της λύπης. Είναι η επιμονή για να υπηρετηθεί η εμμονή ενός πόθου αδιαπραγμάτευτου σε ξέφωτα θλίψης. Κι όσο κι αν η λογική προβάλλει τα δικά της επιχειρήματα, η συνειδητή επιλογή θα αποψιλώνει την νοσταλγία εκείνων που βίωσε, για χάρη εκείνων που θα βιώσει. Οι λογισμοί ήρεμα θα βαδίζουν σε ψιθύρους που κανείς ή ελάχιστοι άκουσαν.
Τα τόξα της ίριδας πρέπει να αποκαλυφθούν για να ζωγραφίσουν το ΝΑΙ της αναχωρητικής σιωπηλής διαλεκτικής στην τροχιά του χρόνου. Τα θαύματα θα ανακαλυφθούν εκεί που χωρούν οι προσεγγίσεις με το Θεϊκό της υπόστασης.
Από πια πέρατα θ' ακούσει ό ηρωικός Γιάννης το κάλεσμα που θα σπάσει τα σίδερα της μέρας και της νύχτας του, για να το ακολουθήσει ως την συμπαντική συνεύρεση μαζί του; Όλοι εμείς, οι αναγνώστες της δραματικής του πορείας, θα πορευτούμε μαζί στους βηματισμούς, ανακαλύπτοντας τον παράλληλο βηματισμό της δικής μας διαδρομής.
Άρρηκτο πεπρωμένο τον παρασέρνει σε μυστικιστικές αναζητήσεις, σε κείνο που δύσκολα φτάνεται, ανοίγοντας τα φτερά σ' ένα πέταγμα διαφορετικό, πέρα από τα συνηθισμένα. Σκληρό και δύσκολο ταξίδι στη νοτισμένη ξενιτιά της ψυχής του. Θα διανύσει υπερβαίνοντας σιωπές απόρθητες, κατηφορίζοντας έναστρες ενορχηστρώσεις σε άβατους χρόνους.

Θα υπερασπισθεί την αβεβαιότητα που θα γίνει επίγνωση στη βεβαιότητα του χρέους προς την αυτογνωσία. Τούτος ο ομιχλώδης πόθος πρέπει να διαλυθεί για να λάμψει ο ήλιος στην ακεραιότητα του προσωπικού του οράματος. Πίσω από τα υψώματα θνητών παραδείσων, αχνοφαίνονται οι παράδεισοι εκείνων, που πεθαίνουν αθάνατοι.

Αναζητείστε το στα βιβλιοπωλεία με ανοιχτά τα μάτια της ψυχής....

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΓΡΙΒΑΣ

2010-11-12T00:58:00.000-08:00

Οι εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία

και ο συγγραφέας Περικλής Γρίβας

σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του «Τα χρόνια της ντροπής»,

το Σάββατο 20 Νοεμβρίου 2010 στις 17.30 το απόγευμα στην αίθουσα εκδηλώσεων «Σπύρος Μακρής»
(Πατησίων 14 / 7ος όροφος).
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Νατάσα Γκουτζικίδου και Τέσυ Μπάιλα.

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ/ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΓΡΙΒΑΣ

2010-11-03T00:11:00.000-07:00

Μια νέα προσωπική κατάθεση ψυχής το πρώτο μυθιστόρημα του ΠΕΡΙΚΛΗ ΓΡΙΒΑ, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ.

Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα, γραμμένο από έναν άνθρωπο ευαίσθητο που φιλοδοξεί να καταδείξει ταυτόχρονα πόση φρίκη μπορεί να κρύβεται μέσα στον άνθρωπο αλλά και πόση δύναμη να επιβιώσει μέσα στη δίνη μιας καταστροφικής εποχής.

Ο συγγραφέας μετά από μια έρευνα χρόνων και μελέτη της ιστορικής πραγματικότητας μέσα από μια τεράστια βιβλιογραφία, την οποία μπορεί να βρει κανείς στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, καταπιάστηκε με ένα θέμα που ταλάνισε την ελληνική πραγματικότητα επί σειρά ετών. Ο εμφύλιος και τα δεινά του, οι παράπλευρες απώλειες στη ζωή των ανθρώπων, τα σκοτεινά χρόνια μιας ιστορικής σελίδας αυτού του τόπου, ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ!

«Γιατί, Παναγία μου, αυτό το κακό; Τι στα κομμάτια θέλουν πάλι οι μεγάλοι και μας έβαλαν να φαγωθούμε; Αλλά εμείς δεν είμαστε λαός! Όταν ο κίνδυνος από τους κατακτητές ήταν μεγάλος, παλέψαμε σαν μια γροθιά. Έδωσες κι έφυγαν, βγάνουμε τα μάτια μας μόνοι μας! Τι κατάρα έχει ο τόπος μας, Θεέ μου;»

Και είναι αυτή ακριβώς η κατάρα που τσακίζει τη ζωή των ήρώων του βιβλίου του και καθιστά τον συγγραφέα μάρτυρα μιας σκληρής περιόδου και του υπαγορεύει να καταγράψει το μεσαιωνισμό μιας ολόκληρης εποχής!
Ο ένας Έλληνας εναντίον του άλλου! γράφει κι η φράση αυτή γίνεται η επιτομή της ιστορίας του. Μια φράση κλειδί για την αποκωδικοποίηση του βιβλίου του. Μια φράση που τον έχει κυριολεκτικά σημαδέψει.
Η φωτιά των χρόνων αυτών, των χρόνων που η σύγχρονη ελληνική ιστορία θα θυμάται πάντα με ντροπή θα κάψει τα πάντα στο περασμά της για να αφήσει πίσω της, όχι μόνο μιας αβυσσαλέα καταστροφή, αλλά των εξαγνισμό των πραγμάτων και οι πρωταγωνιστές του βιβλίου θα ξαναγεννηθούν μέσα από τις στάχτες της, καταδικασμένοι να φέρουν για πάντα στην ψυχή τους όμως τα σημάδια της.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, γραμμένο με την ευαισθησία και την τρυφερότητα ενός νέου δημιουργού! Οι σκηνές εξελίσσονται μέσα από ανατροπές που κυριολεκτικά καθηλώνουν κι η φωτογραφική τους περιγραφή δοκιμάζει τον αναγνώστη, που υποβάλλεται στην μυσταγωγική εξέλιξη της ιστορίας και βιώνει την αγωνία, συμπάσχοντας μαζί με τους ήρωες.

Οι λέξεις διαλέγονται με μαεστρία, με ακρίβεια και γίνονται η γενετική μήτρα των εκφραστικών συμβόλων που συναρμολογεί με μαεστρία ο συγγραφέας, προκειμένου να πραγματοποιήσει την υπάρχουσα ιδέα. Άλλοτε με την απαραίτητη τρυφερότητα κι άλλοτε με σκληρές σαϊτιές που σκίζουν το χαρτί και διαπερνούν την ψυχή του αναγνώστη. Πάντα όμως με το ήθος της γλώσσας που ο ΠΈΡΙΚΛΗΣ ΓΡΙΒΑΣ φαίνεται πως έχει αποφασίσει να υπηρετήσει.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Έξω, από νωρίς είχαν μαζευτεί μαύρα σύννεφα. Μα ο
ήλιος κάθε τόσο τα έδιωχνε πέρα. Όμως μαζεύτηκαν πολλά, έπεσαν το ένα πάνω στο άλλο. Οι κεραυνοί έσκιζαν το στερέωμα, έδειχναν τη γύμνια του σύμπαντος πέρα
απ’ τα μεταξένια πέπλα που ύφαιναν τα σύννεφα για να το ντύσουν. Σαν νύχτα έξω η μέρα, πνιγόταν στη βροχή. Άνοιξαν οι κρουνοί, κύλησε με δύναμη σκοτεινό νερό
πάνω στη γη. Λες και γύρευε να ξεπλύνει όσα τη μόλυναν, να μείνει καθαρή όταν θα κόπαζε η καταιγίδα.
Νύχτα βροχής η μέρα εκείνη τη στιγμή, που όλα έμοιαζαν
να βγήκαν ξανά απ’ τον ύπνο τους γυρεύοντας το μερίδιό τους, ανάμεσα σε όσους έφταιξαν και σ’ όσους πλήρωσαν αναίτια.

" Όταν η Αγγέλικα επιστρέφει μετά από χρόνια στον γενέθλιο τόπο της, κανείς δεν μπορεί να βάλει με το μυαλό του την καταιγίδα που θα προκαλέσει. Η εμφάνιση της Σύλβιας ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας, αποκαλύπτοντας στιγμές τραγικές και χαρακτήρες αδυσώπητους.
Oικογένειες και ζωές διαλύονται σε λίγα μόνο λεπτά, οι φίλοι γίνονται θανάσιμοι εχθροί και οι ισορροπίες διαταράσσονται για πάντα… Τα χρόνια του εμφυλίου μπορεί να πέρασαν, κάποιοι όμως δεν ξέχασαν και οι πληγωμένες ψυχές ψάχνουν το δρόμο της δικαίωσής τους. Όσα διαδραματίστηκαν εκείνη τη μαύρη εποχή, σ’ εκείνα τα χρόνια ντροπής για την Ελλάδα, στοιχειώνουν τον τόπο ακόμα και μετά από
χρόνια. Μια νύχτα βροχής βαμμένη με αίμα όλη αυτή η περίοδος, σημαδεμένη από
προδομένες ιδέες και ψεύτικα ιδανικά, που κανείς δεν θέλει να ξαναζήσει…"

ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟ!!!

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΡΟΥ/ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ

2010-09-26T15:59:00.000-07:00

Η Γυναίκα του Φάρου
ή αλλιώς το παιχνίδι των αντιθέσεων της Πασχαλίας Τραυλού.

«Πόσες φορές μπορεί να ξαναγεννηθεί κανείς σε μια ζωή;»
«Όσες φορές καταφέρει ν’ αγαπήσει αληθινά».

Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα τόσο ως ιδέα όσο και ως εκφραστική τεχνική αποτελεί το νέο βιβλίο της Πασχαλίας Τραυλού, Η γυναίκα του φάρου. Πρόκειται για ένα κείμενο, το οποίο είναι πρωτίστως μια βαθιά, ενδόμυχη ομολογία, η οποία εκφράζεται στη μορφή μιας σκιάς ή καλύτερα μιας ανάμνησης που σκιάζει τη βιωμένη εμπειρία των πρωταγωνιστών του, αφού οι μνήμες γίνονταν σκιές. Πέρα όμως από αυτή την αρχική διαπίστωση, το βιβλίο διέπεται από ένα οργανωτικό αρχιτεκτόνημα, αδιόρατο στον αναγνώστη, ικανό ωστόσο να του μεταδίδει μια ιστορία, ο κεντρικός άξονας της οποίας είναι η λύτρωση, η λύτρωση της ψυχής, έτσι όπως θα τη βιώσει μέσα στους αιώνες.

Η Πασχαλία Τραυλού ορμώμενη από τη πλατωνική θεωρία για τη σπηλιά, σύμφωνα με την οποία ο ήρωας του μύθου καταφέρνει να λυθεί από τα δεσμά του και να βρει το δρόμο προς το φως, αφήνοντας πίσω του τις σκιές, διαμορφώνει ένα προσωπικό στοίχημα με τους ήρωες της. Θα μπορέσουν να λυτρωθούν μέσα στο χρόνο, έστω κι αν χρειαστεί να ταξιδέψουν πολλές φορές μέσα σ’ αυτόν; Και τελικά ποιοι παράγοντες είναι αυτοί που θα καθορίσουν τον αριθμό αυτών των ταξιδιών και το ρόλο που οι ψυχές κάθε φορά θα αναλάβουν;

Η χρήση των διακειμενικών αναφορών ενισχύουν τη δύναμη της εκφραστικής της τεχνικής. Η συνύφανση του Πλατωνικού λόγου με την Αποκάλυψη του Ιωάννη, καθιστά την αναγνωστική εμπειρία άκρως ενδιαφέρουσα, καθώς από τη μια προσδίδει στο κείμενο το ήθος της αφηγηματικής γραφής, που είναι απαραίτητο για να γοητεύσει τον αναγνώστη και από την άλλη φέρνει ξανά στο προσκήνιο κείμενα τόσο από την αρχαιοελληνική γραμματεία όσο και από τη χριστιανική σε μια προσπάθεια ανάδειξης της αδιαπραγμάτευτης αξίας τους στη διαμόρφωση του ελληνικού πολιτισμικού χάρτη.

Σημαντικά είναι τα σύμβολα που χρησιμοποιεί για να σηματοδοτήσει τη μετάβαση της ιστορίας στο χωροχρόνο. Η σημειολογία μιας σκιάς, μιας φωτογραφίας, του φάρου που δεσπόζει στο χώρο και φωτίζει σταθερά μια πλευρά, καταδικάζοντας την ίδια στιγμή στο σκοτάδι μιαν άλλη, όπως ακριβώς η σελήνη, αφού όπως γράφει:
«Κάποιες φορές η αλήθεια μοιάζει με μισοφέγγαρο καθώς η μια πλευρά της είναι ολότελα γυμνή στα μάτια των ανθρώπων αλλά η άλλη, είναι ντυμένη με σκοτάδι και μένει αθέατη».

Στοιχεία που γίνονται παιχνίδια στην άκρη της πένας της και την καλούν να παίξει μαζί τους. Και πάνω από όλα το θαύμα και μαζί η προαιώνια δυσπιστία του ανθρώπου να το αποδεχτεί ως προσωπικό οδηγό επιβίωσης. Η Πασχαλία Τραυλού καταθέτει το δικό της λόγο σε όλα αυτά και αναπόφευκτα γίνεται η συγγραφέας του εφικτού, καθώς όλα μπορούν να λάμψουν στο κάτοπτρο της αθανασίας που αντικατοπτρίζει το ταξίδι στο χρόνο.

Το ερώτημα της μετά θάνατον ζωής υπαρκτό και παμπάλαιο γίνεται το σημείο συγκερασμού όλων των κοσμοθεωριών και η συγγραφέας το προσεγγίζει με τον απόλυτο σεβασμό που απαιτούν οι θεωρίες αυτές όπως παρουσιάστηκαν μέσα από τις θρησκείες του κόσμου. Ψήγματα ινδουισμού και χριστιανικού δόγματος εμπλέκονται, για να δοθεί μια ξεκάθαρη απάντηση στο ερώτημα που προβληματίζει τους ανθρώπους ανά τους αιώνες. Κι αυτό που αξίζει κανείς να σταθεί στο βιβλίο αυτό είναι το γεγονός ότι πρόκειται για ένα έργο, το αισθητικό αποτέλεσμα του οποίου μπορεί να εκτιμηθεί σωστά μόνο αν ληφθεί υπόψη η μακρόχρονη έρευνα της συγγραφέως και η βαθιά θεωρητική της κατάρτιση σε θέματα φιλοσοφίας.

Μια μάχη, αυτή των αντιθέσεων, προβάλλεται συνεχώς, καθώς η ιστορία είναι δομημένη έτσι ώστε οι ήρωες της να αποτελούν τις υπαρκτικές εκφάνσεις του καλού και του κακού που αιωνίως συγκρούονται. Το έργο αυτό, βαθιά ιδεολογικοποιημένο, προβάλλει μια αδιάλλακτη αντίληψη της ζωής και αποτελεί την πραγματωμένη πρόθεση της Πασχαλίας Τραυλού να καταστήσει ικανούς τους αναγνώστες της να αποκρυπτογραφήσουν το θαύμα.

Κυρίαρχη και αδιαμφισβήτητα πιο σημαντική μορφή του έργου ο Σεραφείμ. Μορφή που από μόνη της θα αρκούσε για να εκτινάξει το κείμενο, γίνεται ο κεντρικός ρυθμιστής της των αντιφάσεων του μύθου, σηματοδοτώντας μια σειρά γεγονότων πάντα διακριτικά αλλά με την ορμή που ανεξέλεγκτα ξεχύνεται από τη ρομφαία της κρίσης του, για να αιφνιδιάσει τον αναγνώστη. Μια ανθρωπόμορφη αγγελική μορφή, σαν αυτές που δημιούργησαν οι αρχαίοι Έλληνες, για να προσωποποιήσουν τους θεούς τους και ταυτόχρονα ένας γενειοφόρος Θεός, βγαλμένος από τις σελίδες της Αποκάλυψης, κρατά καλά τα κλειδιά των αποκαλύψεων που οι ήρωες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν.

Οι χαρακτήρες χτισμένοι με μαεστρία αποτελούν σχεδόν πάντα ο ένας τον αντίποδα του άλλου, σ’ αυτό το ατέρμονο παιχνίδι με τις αντιθέσεις που η Πασχαλία Τραυλού παίζει συνεχώς σε ολόκληρο το βιβλίο. Η Αυγή με την λάγνα Αισέ και ο Σεραφείμ με τον αποκρουστικό Διαμαντή είναι χαρακτηριστικά ζευγάρια αντιφατικών χαρακτήρων, που ωστόσο καταφέρνουν ακριβώς με αυτή την ιδιότητά τους να ισορροπούν το κείμενο.

Και πάνω από όλα ένας έρωτας πειρατής που κάνει ρεσάλτο στο χρόνο κι επιμένει να αναζητά την ολοκλήρωσή του μέσα στους αιώνες. Ένας έρωτας αγριολούλουδο… ένας έρωτας σκληρή δοκιμασία στην οποία υποβάλλεται σε όλες του τις ζωές ένας άνθρωπος και κρίνεται ο χαρακτήρας του απ’ τον τρόπο που λειτουργεί όταν συντρίβεται απ’ αυτόν. Η συγγραφέας όμως δεν στέκεται μόνο εκεί. Παρουσιάζει και τον έρωτα για την αμοιβή, τον έρωτα που εξαγοράζει τις συνειδήσεις, τον έρωτα που τσακίζει το κορμί και την ψυχή, αφού από ό,τι φαίνεται όλα στο βιβλίο αυτό έχουν και την άλλη τους όψη και είναι αυτές ακριβώς οι πλευρές που προσπαθεί να φωτίσει με τη γραφίδα της.

Ο φάρος ανάβει και μέσα στη περιστροφική του κίνηση διαλέγει να φωταγωγήσει κάθε φορά ό,τι εκείνη τη στιγμή επιλέγει η συγγραφέας. Η κοινωνική αδικία και η δικαιοσύνη, το καλό με το κακό, η αθωότητα και ο πειρασμός, η ζωή και ο θάνατος, η αγάπη και το μίσος, η μνήμη και η λήθη, η σκιά και το φως! Όλα αναμεμιγμένα σε ισόποσες δόσεις, για να αποκωδικοποιούν την αξία της αρμονίας που διέπει τους νόμους της ζωής στο παρελθόν και στο μέλλον. Από τη Φολέγανδρο του 1978 και της εποχής των τουρκικών αναχαιτίσεων στη Φολέγανδρο της πειρατοκρατίας, δυο ιστορίες εμπλέκονται κι αυτές σε έναν παραλογισμό που θα οδηγήσει μοιραία στη σύγκρουση, την ανατροπή και τελικά την ισορροπία, αφού οι πρωταγωνιστές της ιστορίας ανακαλύπτουν την αρμονία ενός πεπρωμένου που τους καλεί να το ζήσουν για να λυτρωθούν. Οι ήρωες επανέρχονται στη ζωή φέροντας πάντα τα ίδια ψυχικά χαρίσματα και χαρακτηριστικά και πρωταγωνιστούν κάθε φορά σε ένα διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο.

Οι περιγραφές του βιβλίου, ολοζώντανες δημιουργούν εικόνες στον αναγνώστη κινηματογραφικού ενδιαφέροντος. Συγκλονιστικές στιγμές δραματοποιούνται από το συμπαγή λόγο της κ. Τραυλού, με κορυφαίο παράδειγμα τη στιγμή που η Αυγή, η κύρια πρωταγωνίστρια της ιστορίας, κατεβαίνει τη νύχτα στη θάλασσα για να εξαγνιστεί από το παρελθόν που στοιχειώνει το κορμί και την καρδιά της και κολυμπά ολόγυμνη στα κύματα της ελευθερίας. Ή όταν η Αισέ χορεύει με τα κατακόκκινα πέπλα της σαγήνης να ανεμίζουν στα μάτια του αναγνώστη και το πειρατικό καράβι του Λύγκα βάζει πλώρη στα αιγαιοπελαγίτικα νερά.

Μια δεύτερη ιστορία εκτυλίσσεται παράλληλα με την πρώτη στις σελίδες του βιβλίου, οι περιγραφές της οποίας κυριολεκτικά καθιστούν το αισθητικό αποτέλεσμα του βιβλίου απαράμιλλο. Εποχή της τουρκοκρατίας και η πειρατοκρατία στο Αιγαίο ανθεί. Η συγγραφέας καταφέρνει να συνδυάσει το παραμυθικό στοιχείο με τη μεταφυσική αναδρομή και να ζωντανέψει το παρελθόν μιας ολόκληρης εποχής. Έτσι από το 1978 η ιστορία με μια αναδρομή μας τοποθετεί στα 1715. Ο αναγνώστης δεν μπορεί παρά να θαυμάσει τον πλούτο των πληροφοριών που με εύσχημο τρόπο παραθέτει η συγγραφέας, αποτέλεσμα μιας πολυεπίπεδης έρευνας, που είναι φανερό, πως προηγήθηκε.

Το γλωσσικό παιχνίδισμα της συγγραφέως για άλλη μια φορά γίνεται η αφετηρία για ένα ταξίδι στο οποίο μας καλεί με την πεποίθηση και την αθωότητα να πείσει τον αναγνώστη να αποδεχτεί τις εικόνες που η ίδια δημιούργησε. Οι λέξεις διαλέγονται με μαεστρία, με ακρίβεια και γίνονται η γενετική μήτρα των εκφραστικών συμβόλων που διαλέγει η Πασχαλία Τραυλού προκειμένου να υλοποιήσει την υπάρχουσα ιδέα. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι πιστεύει στο ήθος της γλώσσας και με αυτή την πεποίθηση προσεγγίζει με ιδιαίτερη ευγένεια την πολύχρονη χρήση κάθε λέξης και την αναδεικνύει μέσα στο βιβλίο της. Με εκφραστική ευθυβολία αρμολογεί τις λέξεις της, επιτυγχάνοντας μια λεπταίσθητη ισορροπία στις ποιητικές εικόνες που συγκροτεί και στην αφηγηματική της δύναμη.

Μέσα στις σελίδες του βιβλίου η συγγραφέας θέτει και απαντά ξανά στο αρχικό της ερώτημα, που δεν είναι άλλο από το πόσες φορές μπορεί να ξαναγεννηθεί κανείς σε μια ζωή, άλλωστε:

«Κάθε ψυχή πρέπει μονάχη της να βρει το δρόμο. Όμως μπορεί, ευτυχώς, να δοκιμάσει πολλές φορές…»

«Δε γίνεται να μην πονάει;»

«Χωρίς τον πόνο δεν έρχεται η λύτρωση. Κατάλαβέ το».

ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟ!

από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Μόνο ο Άρης Μαυροειδής μπόρεσε να καταλάβει ποια ήταν πραγματικά η γυναίκα του φάρου... Εκείνος αναγνώρισε στο πρόσωπο της άλαλης Αυγής το πρόσωπο της σκιάς που είχε στοιχειώσει το νου του. Και μόνο εκείνος έμαθε ότι το κορίτσι που απαρνήθηκε τη γλώσσα των ανθρώπων, προτιμώντας να αφουγκράζεται τη γλώσσα των πουλιών, ήταν το ίδιο κορίτσι που τριγυρνούσε στο Μοναστήρι της Παναγίας της Φολεγάνδρου το 1978 και στο φάρο της Ασπρόπουντας το 1715, περιμένοντας αιώνες την αγάπη να επιστρέψει... Από το μυστικό μιας φωτογραφίας στο μυστικό ενός κελαριού κι έπειτα στο μυστήριο της Χρυσοσπηλιάς, από το παρόν στο παρελθόν και από την προδοσία στην προσμονή, η γυναίκα του φάρου ψάχνει μια απάντηση στο ερώτημα της μετά θάνατον ζωής μέσα από ιστορίες στις οποίες εναλλάσσονται οι εποχές, όχι όμως και οι πρωταγωνιστές, που παραμένουν ίδιοι, παραβιάζοντας τα σύνορα του χρόνου στο όνομα της αγάπης...

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΡΟΥ/ ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ

2010-09-16T21:02:00.000-07:00

Την 1η βραδιά του Οκτώβρη η ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ διάλεξε για να μας παρουσιάσει το νέο της βιβλίο στον ΙΑΝΟ στις 8.30. Το βιβλίο με τον τίτλο Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΡΟΥ θα παρουσιάσουν η Εριφύλη Μαρωνίτη και η Κώστια Κοντολέων.
Για τη μουσική επένδυση της βραδιάς έχει επιμεληθεί η Αθηνά Νάσιου, ενώ αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει με τη τρυφερή φωνή της η ηθοποιός Ζαχαρούλα Οικονόμου.

ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

2010-09-14T00:32:00.000-07:00

Ένα χρόνο μετά την πρώτη του κυκλοφορία ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ βρίσκεται ήδη σε Γ΄έκδοση χάρη στην αγάπη όλων σας, γι αυτό και σας ευχαριστώ πολύ.
Την Παρασκευή στις 17/9 από τις 7.00-10.00 θα είμαι στο περίπτερο 66 των εκδόσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ στο ΖΑΠΠΕΙΟ για να γνωριστούμε από κοντά και να μιλήσουμε για ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ / ΕΥΡΕΤΡΑ

2010-09-10T16:17:00.000-07:00

Η ΤΡΟΦΟΣ

Όχι, άλλες πληροφορίες για τον έρωτα
δεν έχω
μόνον ότι πρόκειται
για αντιφέγγισμα φλόγας
από καντήλι σε τάφο άστρου
άσβεστη μένει νυχθημερόν
με θύελλα βροχή και χιόνι
χωρίς λάφι χωρίς φυτίλι
από μόνη της καίει
σα να 'ναι θαύμα ο έρωτας
και επειδή από το θαύμα κρέμεται
η συντήρησή μας
τυφλά πιστεύουμε στην άσβεστη
επιτάφια φλόγα του έρωτα.
Μόνο αν πλησιάσεις με το κεράκι σου
και πάρεις φως για το σπίτι
το φως αυτό
μετά από λίγα βήματα σβήνει
από μόνο του
                                                         χωρίς θύελλα βροχή και χιόνι
                                                         όπως σβήνει κάθε θαύμα όταν το αποσπάσεις
                                                         από την τροφό του ιδέα.

Η ποίηση επειδή, όπως αρέσει τουλάχιστον στους ποιητές να πιστεύουν, έχει το άτυχο χάρισμα να προαισθάνεται, να προβλέπει τις δύσκολες καταστάσεις γύρω μας, είναι μια διά βίου διαδηλώτρια υπέρ των μοναχικών συμφερόντων της ύπαρξής της, με τη μοναδική όμως ιδιαιτερότητα ότι τα συμφέροντά της αποβαίνουν να είναι και συμφέροντα του ανθρώπου, επειδή το είναι της συμπίπτει με ό,τι είναι ο άνθρωπος και με τα όσα πάσχει. Πρόκειται για μια αέναη ελεύθερη πορεία λόγου, λέξεων, φιλήσυχη, που δεν κλείνει τους δρόμους, δεν εμποδίζει την κυκλοφορία των πεπρωμένων, απλώς τα καταγγέλλει στην ιθύνουσα έρημο, ότι παρκάρουν ατιμωρητί επάνω στου καθενός το πράσινο οικολογικό αύριο και το αφανίζουν. Πώς βοηθάει και πώς παρηγορεί; Δεν ξέρω αλήθεια. Ισως με το να περιγράφει τι ωραίες, γεμάτες, συναρπαστικές στιγμές μπορούμε να ζήσουμε, αρμενίζοντας με μια σάπια βάρκα που μπάζει νερά, έτοιμη να βουλιάξει, αλλά όχι μ' ένα κότερο...

Το βασικό κλειδί της ποίησής μου, αν έχει κανείς τρόπο να εξασφαλίσει ένα τέτοιο κλειδί, και αν πρέπει να επιδιώκει την εξασφάλισή του ή να την αποφεύγει σαν κάτι που περιορίζει το οπτικό πεδίο των αναζητήσεων, είναι ο χρόνος. Παντού ο χρόνος... Ο έρωτας, ο θάνατος και η ζωή που αναφέρετε είναι οι καθημερινοί βαρυποινίτες έγκλειστοι του χρόνου. Τα κλειδιά τα κρατάει αυτός. Οσο για την ωριμότητα που διαπιστώνετε, έχω προ πολλού κατακτηθεί απ' αυτή τη στάσιμη... απώλεια, κι άλλο δεν έχει. Μια ακόμα αναπαλαίωση των γνώσεών μου κάνω, που, όσο κι αν αυτό κατηγορείται ως επανάληψη, εγώ επειδή οφείλομαι στην επανάληψη, την τιμώ με το να επιδίδομαι συνειδητά σ' αυτήν. Αλλωστε, το παρελθόν είναι ο μόνος σταθερός χρόνος.
Κι αυτά εδώ τα ποιήματα γράφτηκαν, σαν να επέστρεψα σ' ένα παλιό αίσθημα, το οποίο βρήκα κάποτε στο παρελθόν, εντελώς ακατοίκητο, είχα εγκατασταθεί σ' αυτό, διώχτηκα μετά, ξαναγύρισα τώρα σ' αυτό, κι έτσι που το βρήκα πάλι άδειο, σταθερά ακατοίκητο, το αναπαλαίωσα με όσα έγραψα.
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

ΩΔΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ/ ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΚΑΝΤΖΗΣ

2010-07-19T22:59:00.000-07:00

"Οπου κι αν σας βρίσκει το Κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας,

μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό..."
Οδυσσέας Ελύτης

Σε ένα καλαίσθητο μικρό βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός, ο ποιητής ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΚΑΝΤΖΗΣ εκθέτει την προσωπική του οδύνη για τον πόλεμο στη Γάζα.
Κρατώντας στο μυαλό του τη συμβουλή του ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ και με αφορμή το ανάλογο της πολιορκίας του Μεσολογγίου ο ποιητής συνθέτει μια λυρική σύνθεση, στην οποία εκφράζει, με συντριβή και δέος, όλο τον πόνο που νιώθει για ένα έγκλημα που συντελείται με τη συννενοχή του "πολιτισμένου' κόσμου. Το έργο είναι αφιερωμένο στα παιδιά της Γάζας, της Πάλαιστίνης και της Βαγδάτης, θύματα του δικού μας φαρισαισμού, όπως φράφει στον πρόλογο του.
Η ιδέα της χρήσης στίχων του Σολωμού, από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους, τους οποίους παραθέτει αυτούσιους μέσα στο ποίημα, ακριβώς για να καταδείξει τις αναλογίες και τον συσχετισμό των δύο ιστορικών γεγονότων, ως σύλληψη και μόνο αρκεί, για να εντυπωσιάσει τον αναγνώστη και να του θυμίσει ότι ακόμη και σήμερα, που η τέχνη του λόγου βάλλεται από την εμπορική ευκολία, η ποίηση εξακολουθεί να υπάρχει και να την υπηρετεί κατά πως της πρέπει.
Ο ποιητής συνταράσσεται από τη μορφή ενός παιδιού που τρέμει στην αγκαλιά της μάνας του και σ' αυτό απευθύνει τον λυγμό του, για να αποτίσει ένα φόρο τιμής στα παιδιά που χάνονται στη φρίκη του πολέμου. Ταγμένος στο πλευρό των αδικημένων, με μια ψυχή γενναιόδωρη, μας καλεί να δούμε το αποτέλεσμα της δικής μας αδιαφορίας απέναντι σε ανθρώπους που τόσο πολύ μας μοιάζουν και να αναλογιστούμε το μέγεθος της καλά βολεμένης "ανθρωπιάς" μας.
"Ωραίοι καιροί τα σπίτια μας απέναντι- τα ιερά αντίκρυ τότε!
Μόνον η γλώσσα το δέρμα και τα ρούχα ξεχώριζαν
όμως τα μάτια κι οι ψυχές μας Ένα σαν τον μοναδικό Θεό που τα 'πλασε
μια προσευχή να πέμπουν στα ουράνια"

ΣΥΛΛΑΒΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

2010-07-05T00:30:00.000-07:00

"Καλοκαίρι είναι οι καλαμιές που αντιστέκονται στον αέρα... το παράπονο της γέρικής συκιάς όταν πιέζεις τους άγουρους ακόμα μαστούς της, τα σύκα της, και βγάζουν γάλα. Καλοκαίρι είναι η αλητεία του βλέμματος πάνω στα πεντάρφανα νερά του πελάγους... Τα ορφανά άστρα του νυχτερινού ουρανού... Ο γαλακτώδης ορίζοντας του Ιουλίου..."
ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

Ένα εξαιρετικό βιβλίο, τόσο σαν ιδέα όσο και σαν εκφραστική δυναμική, είναι το βιβλίο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ με τίτλο ΣΥΛΛΑΒΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ. Με αφορμή ένα ταξίδι στο χωροχρόνο που ένας ευρηματικός αστροφυσικός επινοεί, ο Αλμπέρ Καμύ επιστρέφει στη ζωή, σαράντα χρόνια μετά τον πραγματικό του θάνατο, για να ανακαλύψει εκ νέου τη δύναμη του φωτός ως φυσικής αλήθειας και τον συμβολιστικό του ρόλο στις ανθρώπινες πράξεις. Μέσα στο κάτοπτρο του ελληνικού καλοκαιριού ο Καμύ βλέπει το τέλος και την αρχή της υπαρκτικής του οντότητας και επαναπροσδιορίζει όλα όσα τα διαμόρφωσαν.
Έτσι η ζωή δίνει μια δεύτερη ευκαιρία να ολοκληρώσει ένα ατελεύτητο έργο κάτι που ο Καμύ ποτέ δεν θα κάνει. Ανέφικτη η ολοκλήρωση σε μια λάθος εποχή. Όλα είναι διαφορετικά κι όλοι θα το νιώσουν όσο κρατάει ένα καλοκαίρι, μέχρι όλα να "βουλιάξουν στην αιώνια απουσία των αισθήσεων" και πάλι. Επειδή, "δεν μπορείς να μπεις για δεύτερη φορά στον ίδιο ποταμό", μπορείς όμως να βιώσεις όσα σου επιτρέψει να "συλλαβίσεις" η ροή του.
Ο Καμύ επιστρέφει και μαζί του επιστρέφει η αντίληψη ότι η ηθική υπόσταση ενός ανθρώπου σηματοδοτεί αλλά και δίνει νόημα στην αίσθηση ευθύνης των επόμενων γενεών ανεξάρτητα αν κάθε εποχή έχει τη δική της ταυτότητα.
Ο συγγραφέας με ένα λόγο λιτό, γνήσια ελληνικό και ταυτόχρονα αιχμηρό όταν εκείνος θέλει, συνθέτει μια ιστορία φανταστική και μας καλεί να αναλογιστούμε τελικά πως κάθε εποχή έχει τα δικά της ανάλογα, ίσως αυτά που της αξίζουν ή και όσα κατάφερε να δημιουργήσει. Επειδή κάθε δημιουργία απαιτεί μια διαδικασία επώδυνη και ο βαθμός στον οποίο ανταποκρινόμαστε σ' αυτήν αποτελεί τον δείκτη του πολιτισμικού μας ορίζοντα.
Η ζωή επανέρχεται αλλά αυτή τη φορά όλα είναι διαφορετικά, αφού: "τούτο το καλοκαίρι δεν χρειάζεται πια συγγραφείς. Περιμένει μόνο τουρίστες".

Από το οπισθόφυλλου του βιβλίου:
«Σαράντα χρόνια αργότερα ένας άντρας…» Παράξενο που άρχιζε έτσι το δεύτερο κεφάλαιο του Πρώτου ανθρώπου. Λες και ο συγγραφέας του, ο Αλμπέρ Καμύ, γνώριζε πως θα «ξαναζούσε» σαράντα χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατό του, που δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει αυτό το μυθιστόρημα. Επιστρέφοντας στη Μύκονο, ένα καλοκαίρι στα τέλη του 20ού αιώνα, βρίσκεται αντιμέτωπος με το ερώτημα: Είναι ο θάνατος το αναπάντεχο τέλος που κόβει οριστικά το νήμα της ζωής και της δημιουργίας, ή υπάρχει κάποτε μια δεύτερη ευκαιρία για να ολοκληρώσει κανείς ό,τι άφησε στη μέση;

Δίπλα στον Καμύ μια νεαρή δημοσιογράφος αναζητεί τον μύθο, ένας αιρετικός επιστήμονας τη δικαίωση, ένας αποτυχημένος συγγραφέας την έμπνευση. Άνθρωποι, βιβλία και έρωτες ζητούν ολοκλήρωση. Αυτό το καλοκαίρι δεν είναι απλώς το στοίχημα του χαμένου χρόνου.
Ένα ταξίδι στις Κυκλάδες και στο φως, που συμφιλιώνει τη ζωή με τον θάνατο, ένα μυθιστόρημα για τον έρωτα και τη λογοτεχνία, για τη φιλοσοφία και τα απωθημένα της ψυχής μας.