Τρίτη, 25 Ιουνίου 2013

Το μυστικό ήταν η ζάχαρη από τη Ρούλα Μουστάκα

«Το μυστικό ήταν η ζάχαρη» της Τέσυς Μπάιλα είναι ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα. Ένα βιβλίο που πραγματικά καθηλώνει τον αναγνώστη. Ένα μείγμα στιγμών υψηλής αισθητικής που άλλοτε προκαλούν συγκίνηση και προβληματισμό και άλλοτε είναι πασπαλισμένες με ζάχαρη. Στιγμές ευφορίας, ευτυχίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η συγγραφέας: «....Το μυστικό είναι η ζάχαρη, λοιπόν, σκέφτηκα. Η ζάχαρη που απαραιτήτως έβαζε στο φαί της, στα γλυκά, στη ζωή της. Μια σταλιά, όπως έλεγε, μια πρέζα ζάχαρη, και η ζωή γίνεται πιο γλυκιά κι αντέχεται....»

Η Κωνσταντάκαινα , η Κατίνα, η Αντωνία, ο Κωστής, ο Σήφης, η Μαρίτσα, ο Θέμελης, ο Θράσος και πληθώρα προσώπων συντελούν μια ιστορία που ξεδιπλώνεται εντυπωσιακά. Όλοι πρωταγωνιστές, ο καθένας με το δικό του μοναδικό τρόπο, στο σανίδι του καλογραμμένου μυθιστορήματος. Πολύ καλά σκιαγραφημένοι, σωστά τοποθετημένοι παρουσιάζουν κάποια ήθη, έθιμα, συνήθειες με τόσο αυθεντικό τρόπο, λες και ζωντανεύουν την ιστορία στο μυαλό του κάθε αναγνώστη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι αναφορές σε κρητικές μαντινάδες, κρητικά γλυκίσματα καθώς και στο γνωστό έθιμο με τις μπαλωθιές. Η ιστορία ξεκινά με τη συγκροτημένη αφήγηση των παιδικών χρόνων της μιας πρωταγωνίστριας της Κατίνας στην Κρήτη εκείνης της εποχής, συνεχίζει με την εισβολή των Γερμανών στο νησί και τις συνέπειες υλικές και ψυχικές στους ήρωες μέχρι που καταλήγει στον μεταπολεμικό Πειραιά, στο γάμο της με το Θέμελη και στην εξέλιξη της ζωής της μετά από το γάμο αυτό. Ο καθένας ταυτίζεται μαζί τους, βιώνοντας το δράμα τους και τις αγωνίες τους. Η συγγραφέας, με περίτεχνο τρόπο, καταφέρνει σελίδα-σελίδα να μας μεταφέρει ακέραια τα συναισθήματα των ηρώων.

Ο χωροχρόνος και η πλοκή είναι τέλεια εναρμονισμένα μεταξύ τους Οι εικόνες δοσμένες απλόχερα, όχι μόνο από τα τοπία, αλλά και από τη νοοτροπία των ανθρώπων. Η ευθύς και η άρτια γλώσσα , η ευθύβολη γραφή θεωρώ πως είναι κάποια από τα πιο ισχυρά εφόδια του μυθιστορήματος. Παρόλο που δε λείπουν οι λυρικές πινελιές και οι νοσταλγικές αναπολήσεις μιας παλιότερης εποχής ,κατά κανόνα δεσπόζει η ρεαλιστική ματιά. Μια ματιά στοχαστική, που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του κάθε αναγνώστη μέχρι την τελευταία σελίδα.

Αυτό το μυθιστόρημα , έχω την αίσθηση, πως είναι ένα υπέροχο, ένα συναρπαστικό βιβλίο στο οποίο αποδίδονται με την παραμικρή λεπτομέρεια όλες οι καθημερινές στιγμές . Στιγμές που δίνουν ένα διαφορετικό νόημα στην ανθρώπινη εμπειρία. Να είναι καλοτάξιδο!

Τετάρτη, 19 Ιουνίου 2013

Το μυστικό ήταν η ζάχαρη από την Ελένη Κίτσου

Με ευωδιά βασιλικού
«Το μυστικό ήταν η ζάχαρη» της Τέσυς Μπάιλα είναι από τα βιβλία εκείνα που λαχταρά η ψυχή να διαβάσει. Αναδίνει μια ατμόσφαιρα αλλοτινής εποχής, παντοτινά χαμένης, πλημμυρισμένης από ευωδιά βασιλικού. Από τις πρώτες αράδες η αφήγηση παρασέρνει τον αναγνώστη  κάνοντάς τον κοινωνό της ιστορίας.
Χωρίς φανφάρες και στολίσματα, χωρίς συναισθηματισμούς και γλυκανάλατες περιγραφές παρουσιάζει την αλήθεια των πραγμάτων όπως είναι και βγάζει πηγαία συγκίνηση. Πώς είναι δυνατόν να μη δακρύσει κάποιος ακολουθώντας κατά πόδας την Κωσταντάκαινα στην άθλια καθημερινότητα της κατοχικής Κρήτης τότε που ο φόβος και ο θάνατος  ήταν μόνιμοι σύντροφοι των ανθρώπων ή ακούγοντας από τα χείλη της Μαρίτσας τις φρικαλεότητες των Γερμανών στα στρατόπεδα του Άουσβιτς;
Πληθώρα θεμάτων διατρέχει το μυθιστόρημα χωρίς να γίνεται ωστόσο κουραστικό. Με εγκιβωτισμούς ανοίγει νέα παράθυρα στην ιστορία, πάντα όμως επιστρέφει εκεί που μας έχει αφήσει. Στις αναδρομές συχνά έχουμε κυκλική αφήγηση – ξεκινά από το αποτέλεσμα, συνεχίζει με το πώς έφτασαν τα πράγματα εκεί και καταλήγει στην ίδια φράση διαφορετικά δοσμένη.
Το μυθιστόρημα ξεκινά από τα μικράτα της Κατίνας στην Κρήτη μέχρι και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και συνεχίζει στον μεταπολεμικό Πειραιά, τον γάμο της με τον Θέμελη, τη «μοίρα» της, όπως η ίδια επιμένει να λέει, και την απόλυτη υποταγή της σε αυτόν τον ψυχικά άρρωστο άντρα, αφού έτσι έχει μάθει από τη μάνα της. «Καλός, κακός [ο σύντροφος], αυτός είναι ο κύρης του κοριτσιού, το ριζικό του». Ο άντρας αυτός αγαπάει και ζηλεύει παθολογικά τη γυναίκα του και ο μόνος τρόπος για να της το δείξει είναι οι διαρκείς καυγάδες και η άσκηση βίας πάνω της. Εκείνη συνεχώς τον δικαιολογεί, κάνει υπομονή και  παίρνει όλη την ευθύνη πάνω της. Γιατί? Οι δυο τους είναι δεμένοι αιώνια, αδύνατο να ζήσουν χωριστά, προορισμένοι να διαβάσουν μέχρι το τέλος το παραμύθι της ζωής τους που όρισε η μοίρα γι΄ αυτούς. «Της ζωής που μοιάζει πάντα με παραμύθι και που μια που αρχίζεις να το μιλείς, δεν ξέρεις αν θα ‘χει δράκους ή πριγκιπόπουλα», όπως συνήθιζε να λέει η Κωσταντάκαινα.
Ελένη Κίτσου



Δευτέρα, 17 Ιουνίου 2013

Το πορτρέτο της σιωπής από την Ελένη Γκίκα στο diavasame.gr


ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ
15.06.2013
Συντάκτης: Ελένη Γκίκα
http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemID=PPG1385_1427#.Ub64jTFvu7k.facebook
«Ασυλλόγιστα ο Οκτώβρης είχε να κάνει τα πρώτα φύλλα να κιτρινίσουν. Συστάδες δέντρων συνομιλούσαν ψιθυρίζοντας το τέλος του καλοκαιριού. Χρωματικοί πορφυρισμοί, παγιδευμένοι στα κλαδιά τους, λαμπύριζαν μες στη βροχή. Η γη ανέπνεε τις μυρωδιές της νοτισμένης προσμονής, αφού είχε περάσει πολύς καιρός από την προηγούμενη νεροποντή. Κολασμένα αναζητούσε να ξεδιψάσει απ' το υγρό της χάδι. Στην αριστερή πλευρά του δρόμου, μια συκιά, μόνη ανάμεσα στα τόσα αμπέλια, εξακολουθούσε να λατρεύει τον ουρανό, με στραμμένα σε ικεσία τα κλαδιά της, σ' ένα σιωπηλό θρήνο, ωδή στην αναπόδραστη μοναξιά της.»

Ξεκινώντας «Το πορτρέτο της σιωπής», η Συνάντηση μοιάζει ρεαλιστική και σαφής, ο Τόπος είναι «το ψηλότερο σημείο της γης», το Όρος. Οι δυο καλόγηροι, πανομοιότυποι μέσα στο μαύρο ράσο – για να ενδυθείς εξάλλου τον μοναχισμό θα πρέπει να απαρνηθείς τη μέχρι τότε ζωή, για να ξαναγεννηθείς θα πρέπει πρώτα και να πεθάνεις. Κατά συνέπεια ο αδελφός Χριστόφορος που υποδέχεται τον Ιάκωβο αποτελούν σχεδόν στοιχεία του άκτιστου κόσμου. Κι εκείνο που πρωταγωνιστεί, τουλάχιστον στην εξαπατητική αρχή, είναι η Φύση.

Στην πορεία, οι ζωές ξεδιπλώνονται μαζί με το παρελθόν και η Σιωπή θα γίνει το ύψιστο, μεγάλο ζητούμενο: για την αυτογνωσία, τον προσωπικό δρόμο προς τον Θεό, την Τέχνη, τη Φωτογραφία και τη Μουσική. Για να γίνει κατανοητό το ακατανόητο της ζωής, το Παράλογο.

Ο πατέρας Ευδόκιμος με το αμπελάκι και το κρασί του, ο μοναχός Χριστόφορος με το ουράνιο βιολί του και ο Ιάκωβος με τα μυστικά του. Η ζωή μέσα στο Όρος με τον ήχο του τάλαντου να σπάει τη σιωπή, με τις ακολουθίες, τον όρθρο και τον εσπερινό, τα διακονήματα και την τράπεζα της αγάπης.

Και η ζωή έξω από το όρος. Με τον Νικήτα χτυπημένο από τη νόσο των δυτών, με τη Φωτεινή να προσπαθεί να κατανοήσει την επιλογή του μοναχοπαιδιού της, με την Κατερίνα τη νεανική αγάπη του να παντρεύεται τον παιδικό φίλο του τον Στρατή και με τη μικρή Αγγελίνα να γεννιέται. Με την Ουρανία να βρίσκεται ήδη στους Ουρανούς. Με τα μεγάλα στοιχήματα και τα μεγάλα διλήμματα, με τους Φόβους μα πάνω απ' όλα με τις προσωπικές τους λαχτάρες να αγγίξουν το ακατόρθωτο για να μην περάσουν ματαίως απ' αυτή τη ζωή, να φαίνεται ότι έχει καταλαγιάσει.

Αλλά στον Θεό, τα πατερικά κείμενα υποδεικνύουν ότι τελικά φτάνει η πόρνη και ο ληστής. Το Φως το συναντά μονάχα εκείνος που αντέχει το Σκοτάδι και τη Φωτιά.

Και η συγγραφέας ωσεί Θεός θα αρχίσει να ξεδιπλώνει τον χρόνο, να αναπλάθει το παρελθόν, να μας αποκαλύπτει κομμάτι-κομμάτι σαν παιδικό παζλ και καλειδοσκοπικά τη ζωή του Γιάννη προτού γίνει Χριστόφορος, τις εγκόσμιες πληγές του Ευδόκιμου προτού αφιερωθεί στη Σιωπή, αφήνοντας μισάνοιχτο όμως το αναπάντεχο μυστικό του Ιακώβου.

Αλλ' η ζωή – ως ο μεγάλος σκηνοθέτης των πάντων–, ανατρέπει το καθησυχασμένο παρόν. Στη ζωή ο καθένας αν πρέπει να βρει κάτι θα πρέπει πρώτα να περάσει από τη Στενή Πύλη.

Κι εδώ η συγγραφέας ανατρέπει τα πάντα, σα να πρόκειται για ένα άλλο βιβλίο, άλλο κύκλο ζωής. Η πλοκή πια θα γίνει καταιγιστική, τραγικοί ήρωες οι άνθρωποι πια «κατά τη διάρκεια του βίου» ή κάπου εκεί στο τέλος.

Τα συγγραφικά ευρήματα πολλά κι ευφυή.

Ο τίτλος κατ' αρχάς που γίνεται πρώτα παρτιτούρα και κατόπιν φωτογραφία. Η τόσο εύγλωττη τελικά και αποκαλυπτική σιωπή. Ω, αν ξέραμε εμείς οι άνθρωποι να την ακούμε κιόλας...

Το Έναστρον αμέσως μετά. Η έκθεση ζωγραφικής με μοιραίο τρόπο γίνεται στο Έναστρον όπου οι πάντες θα βρουν τον πραγματικό τους εαυτό αναγνωρίζοντάς τον πρώτα στον καθρέφτη, απέναντι, στην αντανάκλαση δηλαδή στην εικόνα.

Η Τέσυ θα αποδείξει πως οι συναντήσεις σ' αυτή τη ζωή είναι, τελικά, ραντεβού, ότι εκείνο που ζούμε και το ασημαντότερο ακόμα είναι αναντικατάστατος κρίκος της υπαρξιακής αλυσίδας. Η οποία περιλαμβάνει όλα τ' αντίθετά της για τον καθένα από μας. Έρωτα μαζί με Θάνατο. Θυσία μαζί με Σιωπή. Τέχνη μαζί με αρχαίους μύθους και αρχετυπικά στοιχεία (το καράβι που πέτρωσε, η Κρασοπαναγιά, η σκηνή που σχεδόν σαν παράλληλο σύμπαν επαναλαμβάνεται, με εκείνη τη θεϊκή μελωδία).

Ο αφηγηματικός τρόπος, τριτοπρόσωπος με εγκιβωτισμένα ημερολόγια και επιστολές που αποκαλύπτουν πρωτοπρόσωπα πως όλα έχουν τον λόγο τους και διεκδικούν τον χρόνο τους, την αναγκαιότητα τελικά του – υποτιθέμενου– «τυχαίου».

Τις αποκαλύψεις θα τις αναλάβει η Τέχνη για τη Ζωή, οι απαντήσεις θα δοθούν μετά τη λυτρωτικά προαπαιτούμενη Σιωπή, και ναι, τελικά είχε δίκιο ο Νίτσε, ευτυχώς που υπάρχει η Τέχνη για να μη μας σκοτώσει η Ζωή. Και όσο για τη Μουσική, είναι η μοναδική γλώσσα που μαζί με τη σιωπή πλησιάζει το άδηλο και το άρρητο. Το θείο, τελικά μοιάζει σαν τη μοναδική προσευχή, να την αφουγκράζεται και να την καταλαβαίνει. Το αποτέλεσμα, και η άλλη πλευρά στο κέντημα της ζωής. Λυτρωτικό, υπερβατικό, ανοιχτό και φωτεινό, ένας ύμνος τελικά στη Ζωή από την κάθε μορφή Τέχνης.

Άλλωστε όπως μας υπενθυμίζει ο πανταχού παρών Χριστόφορος στο σημειωματάριό τουλάχιστον: «Κάθε μεγάλη μουσική, στο βάθος, είναι μια καταφρόνηση του Θανάτου!»

Εξάλλου έμαθε πια «νόμιζε ότι η ουσία είναι η σιωπή, αλλά διαπίστωνε με πόνο, ότι η ουσία είναι μόνο η αγάπη».

Μια ιστορία που μας αποκαλύπτει και την κρυμμένη παρτιτούρα της ζωής, όπου η Τέσυ ξεδιπλώνοντας φωτογραφία και συγγραφή, που είναι γνωστές μεγάλες της αγάπες, αποκαλύπτει κι αυτή την έμφυτη δεξιοτεχνία της τελικά να ξεφλουδίζει την πραγματικότητα και τη σιωπή. Ήρεμα, λυγμικά, ψιθυριστά σχεδόν, ενώνει τα επίγεια και τα επουράνια, αγγίζει τα υπεράνθρωπα τόσο χαμηλόφωνα και τόσο πολύ ταπεινά. Όντας ταυτοχρόνως και... βέβηλη! Ενδεχομένως έχοντας επίγνωση πως μοναχά έτσι προσεγγίζεται η Τέχνη.

Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2013

Το μυστικό ήταν η ζάχαρη-Τέσυ Μπάιλα, εκδόσεις Ψυχογιός




Σήμερα, 14/6 στον Ιανό στις 18.00 σας περιμένουμε για να μιλήσουμε για Το μυστικό ήταν η ζάχαρη που κυκλοφόρησε χτες από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Στην Κρήτη του Μεσοπολέμου μεγαλώνει η Κατίνα, σ’ έναν κόσμο σκληρό αλλά αθώο. Η μοίρα της, ίδια με πολλών γυναικών της εποχής αυτής, θα την οδηγήσει στον μεταπολεμικό Πειραιά και στην ασφυκτική αγκαλιά του Θέμελη, ενός άντρα-γρίφου που ασκεί μια καταστροφική και ανεξήγητη γοητεία στις ψυχές των άλλων, παραμένοντας σκοτεινός και αντιφατικός ως το τέλος. Η ηρωίδα, ως άλλη Πηνελόπη, εγκλωβίζεται σ’ έναν αδιέξοδο έρωτα, σ’ ένα γάμο μαρτυρικό μ’ ένα μοιραίο Οδυσσέα που κρύβει καλά τα δικά του μυστικά. Από την προπολεμική Κρήτη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις προσφυγικές συνοικίες του Πειραιά, η ιστορία δεμένη με τα πέτρινα χρόνια της Ελλάδας, στροβιλίζεται γύρω από ένα ζευγάρι εκρηκτικό που βιώνει την καλοσύνη και τη σκληρότητα, την υπομονή και τον παραλογισμό, την αφοσίωση και τον αμοραλισμό. Ένα μυθιστόρημα-καλειδοσκόπιο μιας δύσκολης εποχής, ποτισμένο με εικόνες, μυρωδιές και μνήμες…

Κυριακή, 9 Ιουνίου 2013

Το πορτρέτο της σιωπής από την Ευδοξία Κολυδάκη

Λίγες μόλις μέρες πριν την κυκλοφορία του τρίτου βιβλίου μου με τίτλο Το Μυστικό ήταν η ζάχαρη από τις εκδόσεις Ψυχογιός, η αναγνώστρια και φίλη Ευδοξία Κολυδάκη έστειλε την ουσιαστική της κριτική για Το πορτρέτο της σιωπής, εκδ. Έναστρον. Την ευχαριστώ ολόθερμα για την εμπεριστατωμένη άποψή της για το πρώτο μου βιβλίο!

«…Ότι περισσότερο αναζητούσε στη ζωή του, αυτός, ο τόσο ιδιότυπος άνθρωπος ήταν ακριβώς αυτό. Να βρει τον εαυτό του. Να αποκρυπτογραφήσει τον μυστικό του κώδικα και να νιώσει τη μόνη και αληθινή του ουσία. Δεν ήταν ο ονειροπαρμένος, αλλά ο ονειροπόλος της ζωής. Ενας περιηγητής της αυτογνωσίας. Ο Παυσανίας της σιγής».

Ένα υπέροχα, «διαφορετικό» βιβλίο, που αξίζει να διαβασθεί με προσοχή από την αρχή μέχρι το τέλος του. Το θέμα του, ανθρωποκεντρικό, αγγίζει πολλά θέματα, κοινωνικά, φιλοσοφικά, συναισθηματικά, τη σχέση του ανθρώπου με το θεό, την αναζήτηση του νοήματος της ζωής, προβληματίζει και συγκινεί και πάνω απ’ όλα, προσφέρει αναγνωστική ικανοποίηση. Εξαιρετικές περιγραφές του Αγίου Ορους και της μοναστικής ζωής, της φύσης της αθωνικής χερσονήσου, δοσμένες μέσα και από τη φωτογραφική ματιά της Τέσυς Μπάιλα, οι οποίες μεταφέρουν την μυσταγωγία και την κατάνυξη του περιβάλλοντος, το οποίο επέλεξε ο ήρωας της ο Χριστόφορος, για να νιώσει τη σιωπή, να γίνει κομμάτι της, και να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του. Διαβάζοντάς το, κατανοείς εν μέρει την επιθυμία, τις σκέψεις και την απόφαση του Χριστόφορου, να αποκοπεί (όχι χωρίς πόνο) από την καθημερινή του ζωή, και να ακολουθήσει τον προσωπικό του δρόμο προς την αυτογνωσία. Πόσο όμως η απόφαση αυτή μπορεί να επηρεάσει τις ζωές άλλων και πόσο μπορεί να κλονισθεί από την επίγνωση ότι τελικά, είμαστε ένα πολύ μικρό κομμάτι του κόσμου μας, και οι καταστάσεις πολλές φορές μας φέρνουν αντιμέτωπους με τις βαθύτερες επιθυμίες μας, τις οποίες και μπορεί εν τέλει να ανατρέψουν ;; Όπως ξετυλίγεται στο βιβλίο, η ζωή του Χριστόφορου, η απόφαση του να επιλέξει το δικό του δρόμο, αποδεικνύεται, εξαιτίας πολλών παραγόντων, δύσκολη, επίπονη, και επώδυνη για τον ίδιο, τα διλήμματα προκύπτουν στην πορεία, αγωνιώδη, απαιτητικά και άμεσα. Απρόσμενο το τέλος και η λύτρωση, νομίζω, όμως ταιριαστό με την ιδιοσυγκρασία και το χαρακτήρα του ήρωα, σύμφωνο με τις αξίες του και την δική του άποψη για τη ζωή. Τα μηνύματα και τα νοήματα του «Πορτρέτου της Σιωπής» πολλά και τα αποσπάσματα του βιβλίου που διαπερνούν και τη δική μου σκέψη περισσότερα, διάλεξα μόνο ένα ελάχιστο μέρος από το βιβλίο, που συνοψίζει νομίζω, το χαρακτήρα που επέλεξε να σκιαγραφήσει η Τέσυ Μπάιλα για τον ήρωα της και τον προορισμό που ο ίδιος χάραξε για τη ζωή του.
Έξαιρετικό, μαγευτικό, με μία λέξη υπέροχο !!!! Πολλά συγχαρητήρια Τέσυ μου !!!!!!

Σάββατο, 1 Ιουνίου 2013

Το πορτρέτο της σιωπής από την Έφη Ριζά στο Culturenow.gr

Το Πορτρέτο της σιωπής θέτει πολλά και καίρια ζητήματα, άμεσα συνδεδεμένα με τις διαχρονικές υπαρξιακές αγωνίες του ανθρώπου.
Από την Έφη Ριζά:http://www.culturenow.gr/21530/book-review-to-portreto-ths-siwphs-tesy-mpaila
Μέσα από τις σελίδες του αναδύεται η εικόνα του προσώπου που περιπλανάται συναισθηματικά ενώ κινείται αγωνιωδώς για να ικανοποιήσει τα θέλω του που άλλοτε, ή μάλλον στην αρχή , είναι σαφή και ξεκάθαρα, είναι αυτά που πεισματικά υποστηρίζει, ενώ στη συνέχεια θολώνουν την όραση , υποχωρούν και τον ταλανίζουν. Αυτός είναι ο Γιάννης και αργότερα Χριστόφορος, ο άνθρωπος που συγκρούεται κατά μέτωπο και βασανιστικά με το περιβάλλον του, εισπράττει την σκληρή αντίδραση της μητέρας του και παρόλα αυτά μένει ακλόνητος και υλοποιεί την αρχική απόφασή του: να εγκαταλείψει τα εγκόσμια και να ζήσει στο Άγιο Όρος.
Πόσο στέρεη όμως είναι η επιλογή του Χριστόφορου;
Η συνάντησή του με τη Μαρίνα αργότερα θα του δείξει ότι δεν ήταν τόσο σταθερή όσο αρχικά εκείνος υπέθετε.
Τι οδηγεί τον άνθρωπο να εγκαταλείπει μια ζωή λίγο πολύ καθορισμένη και προδιαγεγραμμένη από το περιβάλλον του, συχνά άτυπα, σχεδόν βουβά;
Ο Γιάννης βγαίνει κάθε απόγευμα και παίζει βιολί στο φάρο. Συναντιέται με την Κατερίνα που τον αγαπά και ίσως και κείνος να την αγαπά ή έτσι να πιστεύει, γιατί μάλλον κάποια πρέπει ν’ αγαπά για να την παντρευτεί και να κάνει οικογένεια, μια και αυτό είναι το σενάριο. Και έρχεται η ξαφνική απόφαση του Γιάννη να φύγει και να εγκαταλείψει ανεξήγητα το σχέδιο της ζωής του. Τι τον κινεί; Μήπως ο έρωτας για τη ζωή; Η ανάγκη να βιώσει μεγάλες, απροσδιόριστες συγκινήσεις , να συγκρουστεί με το πεπρωμένο του κι ας πληγωθεί; Μήπως γιατί η Κατερίνα δεν είναι ο δυνατός έρωτας κι εκείνος το διαισθάνεται, παρά το νεαρό της ηλικίας του, που ευτυχώς τού γεννά το απαραίτητο θράσος για να μπορέσει να φύγει και να την εγκαταλείψει; Η Τέσυ δεν δίνει συγκεκριμένη απάντηση σ’ αυτά. Ο εσωτερικός αγώνας του Γιάννη , αν υπάρχει , δεν προβάλλεται-παρά τις εκμυστηρεύσεις του στις ημερολογιακές σελίδες - αφήνοντας τον καθένα μας να δώσει τη δική του ερμηνεία και τη δική του διάσταση στην πάλη του ανθρώπου ανάμεσα στο δεδομένο και στο ζητούμενο της ζωής του. Ωστόσο στις σελίδες του βιβλίου ξεδιπλώνονται οι στοχασμοί του Χριστόφορου, όταν πλέον αναζητά διέξοδο και δίνει φωνή στη σιωπή του , σε μια προσπάθεια να βρει την ισορροπία ανάμεσα στις αναζητήσεις του και στις ανάγκες της μοναστικής ζωής .
Η περιπλάνησή του στις μονές , στα χωράφια και στα σοκάκια της αθωνικής πολιτείας εμφανίζεται στο έργο της Τέσυς ως πορεία αυτογνωσίας, ως δρόμος προς την εσωτερική ηρεμία. Ο Χριστόφορος δεν απαιτεί απ΄ τη ζωή, προσπαθεί μάλλον απελπισμένα να τη βιώσει μέσα στη γοητεία του τοπίου και των απλών , καθημερινών δραστηριοτήτων. Κομβική η συνάντηση του Χριστόφορου με τον μυστηριώδη Ιάκωβο, ταράζει τη φαινομενική του ηρεμία , του θυμίζει την ανθρώπινη υπόστασή του, τον επανασυνδέει με τη ζωή , του παρέχει ανεξήγητες και πρωτόγνωρες συγκινήσεις , του αναγεννά πάθη θαμμένα και ξεχασμένα. Δίπλα του βιβλική φυσιογνωμία ο πατέρας Ευδόκιμος, διακριτικός και εύστοχος παρατηρητής των δρώμενων. Τον ηρεμεί με τα λόγια του, τον ταξιδεύει με τις διηγήσεις του, του παρέχει εικόνες που ο Χριστόφορος εγγράφει στο υποσυνείδητό του. Θα τις ανακαλέσει στη σκέψη του όταν η ζωή, που θα επανέλθει διεκδικητική μέσα από τις ταλαιπωρίες των δικών του ανθρώπων -στον ιστό των οποίων εντάσσεται αναπόφευκτα και ο ίδιος- θα του απαιτήσει να δώσει εκείνος λύση στο δράμα του. Τα πάθη του Ευδόκιμου θα του προσφέρουν τη διέξοδο και -σαν υποθήκη στη θύμησή του- ο Χριστόφορος θα επισκεφθεί τον τόπο του Ευδόκιμου και θα υλοποιήσει την επανένωση μαζί του
Η Τέσυ ξεσηκώνει διαφωνίες με το τέλος που δίνει στο βιβλίο της. Τι είναι τελικά ο Χριστόφορος; Ένας τυχαίος άνθρωπος που διεκδίκησε τη ζωή του και εκείνη, επειδή δεν συναίνεσε σ’ αυτή τη διεκδίκηση τον τιμώρησε σκληρά; Μια εγωιστική φυσιογνωμία που έκανε πράξη όσα ήθελε, διαλύοντας τις ζωές των άλλων και όταν ήρθε η δύσκολη ώρα αντί να αναλάβει τις ευθύνες του τις αρνήθηκε; Ένας άνθρωπος που έστω κι αργά αντιλήφθηκε ότι έκανε λάθος, αλλά δεν είχε τη δύναμη να το αποδεχθεί και τις αντοχές να γιατρέψει τις πληγές του και να επανασχεδιάσει τη ζωή του σε νέα βάση; Μια αινιγματική φυσιογνωμία αναντίρρητα ο Χριστόφορος. Εξάλλου η Τέσυ δεν του αφήνει τα περιθώρια να μας εκμυστηρευτεί άμεσα τις σκέψεις, τις αγωνίες , τα διλήμματά του. Επιλέγοντας,στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, την τριτοπρόσωπη αφήγηση, ως πανεπόπτης παρατηρητής,τον παρακολουθεί διακριτικά και από απόσταση. Ως φωτογραφικός φακός καταγράφει καρέ καρέ την οπτική του απέναντι στα πράγματα, μέσα από τις πράξεις και τις επιλογές του. ‘Ισως γιατί δεν υπάρχει μοναδική και συγκεκριμένη προσέγγιση του ψυχισμού και των βαθύτερων επιθυμιών του, και έτσι το ανεξερεύνητο της ανθρώπινης ύπαρξης ανάγεται σε εξηγητική των πάντων αρχή.
Μήπως όμως τελικά ο Χριστόφορος είναι ο απρόβλεπτος Καθένας μας που, είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι, έτσι ζει, πολυδιάστατα, με τις καταφάσεις και τις επιβεβαιώσεις, με τις ματαιώσεις , τις αναβολές και τις διαψεύσεις; Κι ας μην επιλέγει το Άγιο Όρος αλλά τον κοσμικό αυτοεγκλεισμό, ως πράξη θέασης της ζωής, με ένα ιδιαίτερο και όχι υποχρεωτικά καταδικαστέο τρόπο;

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Ψιχάλιζε τρυφερά. Η κορυφή του Άθω αχνοφαινόταν μέσα στην ομίχλη. Ένας αράγιστος καθρέφτης η θάλασσα δεχόταν γαλήνια στους κόλπους της την ψιλή βροχή. Το Άξιον Εστί, το γέρικο πλοιάριο, που χρόνια τώρα ενώνει τη μοναστική πολιτεία με τον αληθινό κόσμο, σε λίγα λεπτά θα έπιανε τη Δάφνη, το μικρό λιμανάκι του Άθω, κι ο ήχος της πλώρης που σκίζει τα νερά ήταν ο μόνος που τάραζε την ερημιά του χρόνου..."

Ένα βιβλίο που σε περιβάλλει με μια έντονη νοσταλγία: αυτή τη νοσταλγία που σου απομένει στο τέλος ενός ονείρου ή μετά από μια καταβύθιση μέσα στην καρδιά και στην ψυχή! Διαβάστε το επειγόντως! (Ζιλμπέρ Σινουέ)
Το βιβλίο της Τέσυς Μπάϊλα με τίτλο “Το πορτρέτο της σιωπής”, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Έναστρον.