Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2011

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

Έγινε πριν λίγες μέρες στο βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου μου ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ. Ο χώρος πλημμύρισε από νωρίς από φίλους που ήρθαν και με τίμησαν με την παρουσία τους, προκαλώντας κυριολεκτικά το αδιαχώρητο στο ΕΝΑΣΤΡΟΝ και μετατρέποντας τη βραδιά από μια απλή παρουσίαση βιβλίου σε μια πραγματική γιορτή για μένα!!!




Η βραδιά ξεκίνησε με την προβολή του βίντεο του βιβλίου. Μοναδικές εικόνες από την Ιαπωνία πλημμύρισαν το χώρο σε ένα μελωδικό ταξίδι με οδηγό τη μουσική του δεκαεξάχρονου Νίκου Γουλανδρή, που συνέθεσε ειδικά για το βιβλίο. Στη συνέχεια ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης πήρε το λόγο και μίλησε για Το Παραμύθι της Βροχής και την αίσθηση που αποκόμισε διαβάζοντάς το.





 Η συγγραφέας Πασχαλία Τραυλού συνέχισε με μια φιλολογική και συγγραφική προσέγγιση του έργου, ενώ εμβόλιμα διάβαζε αποσπάσματα η ηθοποιός Ζαχαρούλα Οικονόμου, η οποία μας μετέφερε με τη ζεστή φωνή της την πνοή του βιβλίου.
Τους ευχαριστώ όλους πάρα πολύ που με τόση αγάπη αγκάλιασαν το παραμύθι μου!
Το φωτογραφικό ρεπορτάζ ανήκει στον φίλο Κ. ΛΙΑΠΗ, τον οποίο ευχαριστώ πολύ για τη φωτογράφιση και τη φιλία του: https://picasaweb.google.com/113648915668002842711/201112171LTessi?authuser=0&authkey=Gv1sRgCM3klcGjx7DJVw&feat=embedwebsite



ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ
Καλησπέρα κι από μένα, ήθελα να σας ευχαριστήσω με τη σειρά μου για την αποψινή σας παρουσία. Δεν θα σας κουράσω μια και οι προηγούμενοι ομιλητές έχουν ήδη παρουσιάσει εκτενώς το βιβλίο. Θα σας πω μόνο πως άρχισε να διαμορφώνεται μέσα μου η ιδέα να ασχοληθώ με την ιστορία αυτή, η οποία δημιουργήθηκε όταν πριν μερικά χρόνια επιστρέφοντας από το Τόκιο και με έντονο το ενδιαφέρον μου γι αυτή τη χώρα, άρχιζα να διαβάζω συστηματικά ο,τιδήποτε σχετιζόταν με την Ιαπωνία.
Διαπίστωσα τότε λοιπόν ότι ενώ όλοι μας όταν φέρνουμε στο νου τη χώρα αυτή συνειρμικά προσανατολιζόμαστε στην εξωτική της πλευρά με τις γκέισες, τα χάρτινα φανάρια, το σούσι και τις πολύχρωμες βεντάλιες ή την τεχνοκρατική της ανάπτυξη, στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν πολύ γοητευτικό και ιδιαίτερο πολιτισμό, ο οποίος κατά την εξελικτική του πορεία μέσα στους αιώνες έχει αναπτύξει κοινά χαρακτηριστικά με εκείνα που ανέπτυξε ο ελληνικός πολιτισμός κι αυτή η διαπίστωση ήταν πολύ ενδιαφέρουσα για μένα.
Ίσως να μην είναι τυχαίο ότι και οι δύο χώρες ανέπτυξαν τον πολιτισμό τους κυριολεκτικά βουτηγμένες μέσα στη θάλασσα και το φως του ήλιου και ίσως αυτοί οι δύο παράγοντες να καθόρισαν την πορεία τους. Έτσι λοιπόν θέλησα να βρω πόσα κοινά μπορεί να έχουν οι δυο αυτοί πολιτισμοί και πόσο οι θρησκείες οι οποίες αναπτύχθηκαν στο γεωγραφικό τους χώρο μπορεί να έπαιξαν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των χαρακτηριστικών. Εντυπωσιακό ήταν για μένα το γεγονός ότι οι πρώτες απεικονίσεις του Βούδα στην Ιαπωνία είχαν τη μορφή του θεού Απόλλωνα.
Στην πορεία λοιπόν ανακάλυψα ότι στην Ιαπωνία εξακολουθούν να γίνονται ακόμη και σήμερα τελετές όμοιες με τις αρχαίες ελληνικές, ενδεικτικά να αναφέρω τα ανθεστήρια, λατρεύονται θεότητες παρόμοιες και πολλά έθιμα σχεδόν ίδια με τα αρχαία ελληνικά εξακολουθούν να αναβιώνουν εκεί, ξεχασμένα ή και άγνωστα σε εμάς σήμερα.
Ένα ακόμα στοιχείο το οποίο είναι ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι ενώ ο ελληνικός και ο ιαπωνικός πολιτισμός είναι δυο τόσο μακρινοί μεταξύ τους η φιλοσοφία τους είναι εντυπωσιακά ίδια, καθώς τόσο ο Πυθαγόρας και ο Πλάτωνας όσο και ο Βούδας έχουν μιλήσει σε περίπου σύγχρονη εποχή για τα ίδια πράγματα.
Με αυτά ως προϋποθετική αρχή άρχισε να στήνεται ο καμβάς της ιστορίας και το Παραμύθι της Βροχής ξεκίνησε, θέλοντας μέσα από μια μυθιστορηματική αφήγηση να μιλήσω για όλα αυτά.
Στο Παραμύθι της βροχής η Χριστίνα, μια ελληνίδα αρχαιολόγος φεύγει σ’ ένα ταξίδι αυτογνωσίας που την οδηγεί στη μακρινή Ιαπωνία. Εκεί θα συναντηθεί με το προσωπικό της πεπρωμένο και μέσα από τα μάτια του Ιάπωνα φίλου της θα καταφέρει να δει πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων όπως εκείνος της υποδεικνύει. Η Χριστίνα ταυτίζει το ταξίδι αυτό με την αυτογνωσία και την ελευθερία με τη γνώση κι όταν πλέον επιστρέψει θα έχει βρει νέους δρόμους αισιοδοξίας για τη ζωή. Η Χριστίνα δεν διαλέγει τη φυγή για να απομακρυνθεί από ό,τι τη βασανίζει όπως αρχικά φαίνεται αλλά ως το όχημα που θα την οδηγήσει στο μοναχικό μονοπάτι μιας ιδιωτικής οδού όπως ο Ελύτης αναφέρει, η οποία θα την οδηγήσει σε προσωπικές της αλήθειες.
Η ιστορία της Χριστίνας και της μεγάλης της φιλίας με τον Τοσίο είναι βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες, ο Τοσίο είναι έτσι όπως ακριβώς περιγράφεται στο βιβλίο, ένας άνθρωπος δηλαδή που έχει κάνει οίστρο της ζωής του τη φιλοσοφία αλλά και τη φιλία και γι αυτό είναι τόσο διαφοερετικός.
Κάπως έτσι λοιπόν άρχισα να γράφω το βιβλίο αυτό, θέλοντας να δώσω μορφή σε αυτές τις ιδέες και χρησιμοποίησα τον μύθο του Οιδίποδα ακριβώς όπως τον ξέρουμε, διαχρονικά παρών όπως φαίνεται σε κάθε τόπο.
Το βιβλίο σε καμιά περίπτωση δεν ήθελα να είναι ένας οδηγός για την Ιαπωνία, είναι όμως εντελώς αδύνατο να μιλήσει κανείς γι αυτή τη χώρα, καταφέρνοντας να την παρουσιάσει, χωρίς λεπτομερείς περιγραφές. Επειδή η Ιαπωνία είναι μια πολύχρωμη χώρα, μια χώρα που κυριολεκτικά στάζει ευγένεια και πολιτισμό από παντού και ειλικρινά ένιωσα εκεί ότι προέρχομαι από έναν μονόχρωμο πολιτισμό, έναν πολιτισμό που έχει χάσει σημαντικές αξίες και πρέπει να αγωνιστεί για να τις κατακτήσει ξανά.
Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τη πολύτιμη φίλη μου και συγγραφέα την ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ για την τόσο εμπεριστατωμένη παρουσίαση της για το βιβλίο, την ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ που με την τρυφερή της φωνή έδωσε πνοή στα κείμενα του βιβλίου για άλλη μια φορά και τον ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ τον συγγραφέα που λίγους μήνες μετά την βράβευση του με το Μεσογειακό βραβείο Λογοτεχνίας στη Γαλλία για το βιβλίο του Μέρες Αλεξάνδρειας, τιμήθηκε μόλις την προηγούμενη Δευτέρα με το βραβείο Καβάφη και να του ευχηθώ καλή συνέχεια. Τους ευχαριστώ πολύ για τη στήριξη τη φιλία τους και την αγάπη με την οποία προσέγγισαν το βιβλίο.
Την ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΤΕΙΝΑΚΗ που ήρθε από την Κρήτη ειδικά για την παρουσίαση και τον εκδότη μου τον κ.ΑΛΕΚΟ ΔΟΚΙΜΑΚΗ, πρωτίστως για την αγάπη τους και μετά για την τόσο φροντισμένη έκδοση του βιβλίου. Την επιμελήτρια του βιβλίου κ. ΤΑΣΟΥΛΑ ΜΑΡΚΟΜΙΧΕΛΑΚΗ για την εξαιρετική επιμέλεια του βιβλίου. Το βιβλιοκαφέ ΈΝΑΣΤΡΟΝ για τη φιλοξενία του, κυρίως την ΈΦΗ ΡΙΖΑ και τον ΘΑΝΑΣΗ ΣΚΥΦΑ που είναι η ψυχή του Εναστρον.











Τους συγγραφείς που βρίσκονται σήμερα εδώ μαζί μας και με τιμούν με την παρουσία τους!
Τη φίλη μου και ζωγράφο ΤΑΣΟΥΛΑ ΓΕΩΡΓΑΤΟΥ που για άλλη μια φορά ζωγράφισε το εξώφυλλο του βιβλίου.















Τους ΒΙΟΛΕΤΑ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ, ΣΕΜΕΛΗ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ, ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΣΚΥΦΑ, ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ για την όμορφη μουσική βραδιά που ετοίμασαν  για όλους εμάς.












Και βεβαίως κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς που είστε σήμερα εδώ μαζί μου,φίλοι εκλεκτοί, πολλοί από τους οποίους έχετε έρθει από πολύ μακριά.









































Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2011

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗ. Η πρώτη του παρουσίαση θα γίνει στις 17 Δεκεμβρίου, στις 8,00 μ.μ. στο Βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ. Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ και ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσει η ηθοποιός ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ και αμέσως μετά θα ακλουθήσει μια μουσική βραδιά με τους ΒΙΟΛΕΤΤΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΣΚΥΦΑ, ΣΕΜΕΛΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ.
από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

"Τα βράδια στον ύπνο της, οι εφιάλτες επέστρεφαν... Ένα κοριτσάκι παγιδευμένο σε ερείπια... Έσκαβε με νύχια και με δόντια, για να το βγάλει, μέχρι που τα χέρια της μάτωναν και ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια..." Ένα παιδί που γυρεύει ν’ απαγκιάσει κάτω απ’ τη φτερούγα της αγάπης... Μια γυναίκα που λαχταρά να γεμίσει τη δική της άδεια αγκαλιά... Πώς θα μπορέσει να βρει την ερμηνεία στους εφιάλτες της; Πώς θα μπορέσει να νιώσει αυτό που της στέρησε η φύση; Η Χριστίνα θα αναζητήσει τις απαντήσεις της στο μακρινό μονοπάτι που θα την οδηγήσει μια μεγάλη φιλία, σ’ ένα οδοιπορικό ψυχής, στην Ιαπωνία, την εποχή των βροχών, τότε που ανθίζουν οι κερασιές και το παραμύθι της βροχής, ένα παραμύθι, γεμάτο γκέισες, χάρτινα φανάρια, ανθισμένες κερασιές, μυρωδιές και ήχους εξωτικούς, θα αρχινήσει... Μια ιστορία βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες, ένα ταξίδι στα άδυτα ενός μακρινού πολιτισμού, μια καταβύθιση στα νερά της Ελληνικής και Ασιατικής φιλοσοφίας.

Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2011

ΚΛΕΨΥΔΡΑ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΑΣΤΡΟΝ

Μόλις κυκλοφόρησε ένα νέο λογοτεχνικό περιοδικό μέσα στην καρδιά της Αθήνας. Πρόκειται για ένα περιοδικό που φιλοδοξεί να βρει τη θέση του ανάμεσα στους ανθρώπους που αγαπούν τον πολιτισμό, την τέχνη, το βιβλίο. Όπως αναφέρεται στο εκδοτικό σημείωμα "το πρώτο τεύχος αυτού του εξαμηνιαίου περιοδικού είναι αφιερωμένο στην εποχή μας, που αν και της έλειψαν οι απλές καθημερινές κουβέντες, εντούτοις φαίνεται πως έχει τη δύναμη να τις ξαναβρεί και επιδιώκουμε μέσα από τις σελίδες του να αναγεννηθεί η γοητεία και η συγκίνηση της ανάγνωσης".
Τόσο οι εκδότες του περιοδικού όσο και η συντακτική του ομάδα χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στους ανθρώπους της τέχνης και των γραμμάτων που πίστεψαν στην προσπάθεια αυτή, μας τίμησαν και μας εμπιστεύτηκαν με μεγάλη προθυμία και αφιλοκερδώς κείμενά τους. Χωρίς αυτούς η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα.

Αναφέρω με τυχαία σειρά:
Μαρίνα Αποστόλου
Ελίνα Ρίσκη
Ευτυχία Καπαρδέλη
Κατερίνα Γιαννίκη
Κωνσταντίνα Κυριαζή
Θοδωρής Τόλης
Ευγένιος Τριβιζάς
Μάνος Κοντολέων
Κώστια Κοντολέων
Ανδρέας Παπαστάμου
Νίκος Δήμου
Μάνθος Μοιάνος


Πένυ Παπαδάκη
Ειρήνη Νίκαρη
Ευμορφία Ζήση
Όλγα Νικολαίδου
Θανάσης Νικάκης
Δήμητρα Ταφίλη
Βίκυ Κόλλια
Σοφία Στρέζου
Γιώργος Ηλιόπουλος
Γιάννης Καλπούζος


Νικήτας Βοστάνης
Γιώργος Καλκάνης
Αλέξανδρος Αηδόνης
Εριφύλη Μαρωνίτη
Μαρία Κοκκίνη
Κυριάκος Γιαλένιος
Ελένη Μπετεινάκη
Ειρήνη Γιαννάκη
Δέσποινα Νάσιου
Περικλής Λιανός
Ρένα Παπαδάκη
Ανδρέας Καφετζής
Πέννυ Μοσχογιάννη
Θούλη Στάικου
Μιχάλης Δήμας
Γιάννης Καμινιώτης
Πασχαλία Τραυλού
Πασχάλης Πράντζιος
Διονύσης Λεμονής
Γιώργος Ξενικουδάκης
Φράνσις Παπουτσάκη

Το περιοδικό ΚΛΕΨΥΔΡΑ θα παρουσιαστεί επίσημα για πρώτη φορά στο βιβλιοκαφέ ΕΝΑΣΤΡΟΝ, Σόλωνος 101 Αθήνα, στις 3 Δεκεμβρίου και ώρα 8.οο. Την ίδια μέρα, μαζί με το περιοδικό θα γίνει ένα αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη και στην ποίηση.
ΣΟΛΩΜΟΣ,ΠΑΛΑΜΑΣ, ΣΕΦΕΡΗΣ, ΕΛΥΤΗΣ.
Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ θα ιχνηλατήσει την πορεία της νεοελληνικής Ποίησης μέχρι το δεύτερο Νόμπελ. Θα διαβάσουν αποσπάσματα οι ηθοποιοί Περικλης Λιανός και Όλγα Νικολαίδου. Επίσης θα παρουσιαστούν μουσικά στιγμιότυπα της ποιητικής του Ελύτη με τη ματιά της Τέσυς Μπάιλα.
Το περιοδικό θα βρίσκεται από αύριο στα βιβλιοπωλεία Εναστρον, Ιανός, Πολιτεία, Παπασωτηρίου κ.ά.
Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στα τηλέφωνα:2103300500, 2103300552
και στην ηλεκτρονική διεύθυνση του περιοδικού www.enastron.com.gr

Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2011

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ Ή ΑΛΛΙΩΣ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ


Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΊΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ Ή ΑΛΛΙΩΣ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Αν εξετάσουμε διαχρονικά τον ιστορικό ρόλο της λογοτεχνίας θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπήρξε πάντοτε, στον ελληνικό χώρο τουλάχιστον, στρατευμένη όχι σε κάποια πολιτική παράταξη ή ιδεολογία, όσο στην υπηρεσία της κοινωνικής αποστολής της, με την έννοια ότι σε περιόδους κοινωνικής και ηθικής κρίσης προσανατολιζόταν σε θεματογραφία ανάλογη των περιστάσεων. Αυτό συνέβαινε επειδή οι άνθρωποι οι οποίοι εκπροσωπούσαν την πνευματική ηγεσία αυτού του τόπου είχαν επιλέξει μέσα από το έργο τους να διερευνούν και να συντάσσονται στα προβλήματα της κοινωνίας, αναζητώντας λύσεις γι αυτά. Ή απλώς, να τα αναδεικνύουν, προσανατολίζοντας έτσι την κοινωνία προς την αντιμετώπισή τους. Λειτουργούσαν δηλαδή με το έργο τους ως δρομοδείχτες σε μια πορεία, το κυρίαρχο μέλημα της οποίας ήταν η ηθική προστασία της κοινωνίας.
Σήμερα η ελληνική κοινωνία πάσχει καθολικά, ανήμπορη να δεχτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας, απόλυτα υποβαθμισμένης σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Και είναι σίγουρο ότι, όπως έχει συμβεί και σε παλαιότερες εποχές, όταν καταφέρει να ξεπεράσει το αρχικό σοκ που της προκάλεσε η διάψευση, τότε θα στραφεί να ζητήσει ελπίδα από τις πνευματικές φυσιογνωμίες, εκείνες που θα είναι ικανές να εμπνεύσουν ξανά τη χαμένη αίσθηση ότι υπάρχει πολιτισμός σ’ αυτόν τον τόπο και μοιραία θα επανατοποθετήσει τα πράγματα, αναζητώντας νέες μορφές κοινωνικής και πολιτισμικής ταυτότητας.
Πόσο κοντά του θα βρεθούν οι πνευματικοί άνθρωποι εξαρτάται από το προσωπικό τους μέγεθος και από το βαθμό που μπορεί να τους συγκλονίσει σήμερα ένας πνευματικός πόνος, επειδή μόνο ως μέγιστος πνευματικός πόνος θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ο απόλυτος ηθικός σκοτισμός στον οποίο έχουν οδηγηθεί τα πράγματα. Άλλωστε όλοι όσοι γράφουν μιλούν για την οδύνη της γραφής και τελικά υπάρχει μεγαλύτερη οδύνη για έναν άνθρωπο του πνεύματος από την ανυπαρξία της πνευματικής ηθικής;
Το ερώτημα είναι αν τελικά θα είναι παρόντες οι πνευματικοί άνθρωποι, ντυμένοι την πνευματική σεμνότητα, διατεθειμένοι να σταθούν δίπλα στην κοινωνία που τους ανέδειξε, μπροστάρηδες σε έναν αγώνα που θα επιχειρήσει τολμήματα ψυχής.
Ο Αλμπέρ Καμύ έλεγε ότι «ο ρόλος του πνευματικού ανθρώπου είναι να δείχνει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός όταν είναι γυμνός κι όχι να περιγράφει εκστατικά τα ανύπαρκτα και φανταστικά ρούχα του», υιοθετώντας την παρομοίωση του γνωστού παραμυθιού του Άντερσεν. Το παιδάκι που στο τέλος του παραμυθιού φωνάζει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός είναι για τον Καμύ ο πνευματικός άνθρωπος, θέλοντας να στηρίξει την άποψη του ότι πνευματικός είναι πάντα ο ελεύθερος άνθρωπος. Εκείνος που νιώθει χρέος του να σταθεί απέναντι από το σύστημα και να δείξει στον υπόλοιπο κόσμο με το χέρι τεντωμένο την αλήθεια που οι σκοπιμότητες δεν τον αφήνουν να δει. Εκείνος που δείχνει, αφού όπως λέει ο Οδυσσέας Ελύτης: «Ο ποιητής δείχνει και η ορατότητα μεγαλώνει».
Στις μέρες μας, περισσότερο από ποτέ, έχουμε ανάγκη τον πνευματικό άνθρωπο με συνείδηση ευθύνης ανυπολόγιστης αξίας.
Υπάρχουν σήμερα τέτοιοι ανάμεσα στην ελληνική κοινωνία; Κι αν υπάρχουν τόσο καιρό που ο λαός αυτός δοκιμάζεται ξανά που είναι καλά κρυμμένοι; Μήπως παραμένουν πίσω από την τάχα λυτρωτική τους ανάγκη για γραφή και αδυνατούν να δουν κατάματα την πραγματικότητα και την αλήθεια του ρόλου τους; Η ιστορία τους καλεί αλλά εκείνοι μοιάζουν να κωφεύουν, ανήμποροι να δουν ότι πέρα από την προσωπική τους προβολή και τα προσωπικά τους κέρδη, ο ρόλος του λογοτέχνη τον οποίο διακαώς επιθυμούν, είναι κυρίως η κοινωνική αποστολή της αφύπνισης. Κι ή δεύτερη αυτή αποστολή είναι κατά κύριο λόγο εξίσου σημαντική με την πρώτη την πνευματική.
Σε ώρες κρίσης ο λογοτέχνης, ο πνευματικός άνθρωπος ο επιστήμονας, οφείλει να δείξει και να αποδείξει ότι δεν είναι οδηγούμενος αλλά ότι μπορεί να οδηγήσει εκείνος την κοινωνία. Κυρίως να δείξει ότι ο ελεύθερος στοχασμός του, εκείνος ο στοχασμός που αναπτύσσεται δυναμικά, παιδαγωγικά και προπαντός με συναίσθηση ευθύνης, μπορεί να γίνει ένα ελεύθερο έδαφος στο οποίο οι ηθικές αξίες μιας ολόκληρης κοινωνίας θα μπορούν τόσο να αναχθούν σε πρωταρχικό μέλημα όσο και να προστατευθούν. Επειδή η προστασία του ήθους μιας κοινωνίας ανήκει κυρίως στους πνευματικούς της ηγέτες καλό είναι να αναρωτηθούμε που ακριβώς βρίσκονταν τα προηγούμενα χρόνια να προασπίσουν με το πνεύμα τους την ηθική πρωτίστως κρίση που οδήγησε και στην οικονομική αυτής της κοινωνίας;
Η ευθύνη είναι βαρύτατη. Ο λογοτέχνης οφείλει να δρα πνευματικά, επειδή ότι δεν δρα δεν υπάρχει. Αντίθετα, παρέμεινε αδρανής σε μια παραζάλη πνευματική και οικονομική, αναδείχθηκε κατώτερος των περιστάσεων και οχυρώθηκε καλά έτσι ώστε να ξαναβγεί στο φως όταν το επιτρέψουν οι συγκυρίες για να συνεχίσει το δρόμο του.
Ο χρόνος που και ο ίδιος θα κριθεί όμως πλησιάζει. Και τότε θα πρέπει επιτέλους να διαλέξει το δρόμο του που θα είναι πάντοτε ανάλογος με την προσωπική του στάση ζωής.

Τετάρτη, 12 Οκτωβρίου 2011

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ, ΤΕΣΥ ΜΠΑΙΛΑ από τις εκδόσεις ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ


Κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΟΚΙΜΑΚΗΣ το μυθιστόρημα ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ, δυο χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου μου με τίτλο ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

"τα βράδια στον ύπνο της οι εφιάλτες επέστρεφαν... ΄Ενα κοριτσάκι παγιδευμένο στα ερείπια... ΄Εσκαβε με νύχια και με δόντια, για να το βγάλει, μέχρι που τα χέρια της μάτωναν και ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια..." Ένα παιδί που γυρεύει ν ΄απαγκιάσει κάτω απ΄τη φτερούγα της αγάπης...Μια γυναίκα που λαχταρά να γεμίσει τη δική της άδεια αγκαλιά...Πώς θα μπορέσει να βρει την ερμηνεία στους εφιάλτες της; Πώς θα μπορέσει να νοιώσει αυτό που της στέρησε η φύση ; Η Χριστίνα θα αναζητήσει τις απαντήσεις της στο μακρινό μονοπάτι που θα την οδηγήσει μια μεγάλη φιλία, σ΄ ένα οδοιπορικό ψυχής, στην Ιαπωνία,την εποχή των βροχών,τότε που ανθίζουν οι κερασιές και το παραμύθι της βροχής, ένα παραμύθι γεμάτο γκέισες ,χάρτινα φανάρια, ανθισμένες κερασιές, μυρωδιές και ήχους εξωτικούς, θα αρχινήσει...
Μια ιστορία βασισμένη σε αληθινούς χαρακτήρες,ένα ταξίδι στα άδυτα ενός μακρινού πολιτισμού, μια καταβύθιση στα νερά της Ελληνικής και της Ασιατικής φιλοσοφίας.
Επιμέλεια κειμένου: Τασούλα Μαρκομιχελάκη.

Δευτέρα, 5 Σεπτεμβρίου 2011

ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΕΙΣ ΤΑΝ ΠΟΛΙΝ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ

Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ένα από τα πιο καίρια ερωτήματα που προκύπτει κάθε φορά που ένας συνειδητοποιημένος αναγνώστης κλείνει ένα βιβλίο είναι αν και σε ποιο βαθμό κατάφερε ο συγγραφέας του να αναπτύξει όλες εκείνες τις τεχνικές που προσδιορίζουν ως τέχνη τον εκφρασμένο λόγο και ενδεχομένως να ενεργοποιήσει τα αναγκαία ψυχικά του αποθέματα, για να μετατρέψει το μικρόκοσμο του έργου του σε μια συγκεκριμένη ιδέα την οποία θέλει να κοινωνήσει στον αναγνώστη του. Στο συγκεκριμένο βιβλίο όμως αυτό που ο αναγνώστης καλείται να θαυμάσει κυρίως δεν είναι η αριστουργηματική του δομή και οι δομημένοι χαρακτήρες, ούτε η ανασύσταση ενός τόσο μακρινού παρελθόντος μέσα από την παραμικρή λεπτομέρεια, όσο η ευθύνη του συγγραφέα απέναντι στο τυπωμένο χαρτί. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες ο αναγνώστης μπορεί να αντιληφθεί, ας μου επιτραπεί η έκφραση, το "φόβο" του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ απέναντι σ' αυτό που καταπιάνεται να γράψει. Όσο γοητευτικό κι αν είναι, το ταξίδι της γραφής συνιστά την μέγιστη ευθύνη της δημιουργίας απέναντι στον αναγνώστη, πρωτίστως όμως απέναντι στο ίδιο το θέμα του. Και η δημιουργία αυτή απαιτεί έρευνα, αφοσίωση, δέσμευση. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένα έργο ιστορικών διαστάσεων. Αυτό τον φόβο του Καλπούζου ένιωσα διαβάζοντας το βιβλίο. Το φόβο που απορρέει από το σεβασμό απέναντι σ' αυτό που προτίθεσαι να γράψεις. Ο κόσμος του Τζανή είναι για τον συγγραφέα μια υπαρκτική πραγματικότητα και γι αυτό το λόγο την προσεγγίζει με δέος, γίνεται ο ίδιος μέρος του, σπαράζει με τον σπαραγμό του, ματώνει από το μαχαίρι του, ποθεί τους έρωτές του και τελικά μας τον συστήνει με τη συστολή του προικισμένου δημιουργού και την αυτοπεποίθηση ενός μεγάλου λογοτέχνη.
Ο αρχιτεκτονικός ιστός που διαπερνά και συνακόλουθα συνδέει το έργο, αδιόρατος ωστόσο στον αναγνώστη,λειτουργεί με κύριο άξονα αναφοράς την Ιστορία και εισάγει τον αναγνώστη με ένα ενδιαφέρον τρόπο στην ιστορική αναβίωση της περιόδου 1808-1831, αφήνοντας τη μαγεία μιας αφήγησης που δεν κουράζει ως απλή ιστορική καταγραφή, αλλά σαγηνεύει μέσα από τις περιγραφές που άλλοτε γίνονται ανατριχιαστικές και κόβουν την ανάσα κι άλλοτε μυρίζουν ανατολίτικο άρωμα λαγνείας, πάντοτε όμως συλλειτουργούν στην κατάκτηση της γνώσης.
Αυτό το στοιχείο όμως που κατά κύριο λόγο ξαφνιάζει αρχικά τον αναγνώστη, για να τον γοητεύσει στη συνέχεια και κυρίως να τον συγκινήσει είναι η επιλογή της γλώσσας που ο συγγραφέας χρησιμοποιεί. Σε μια δύσκολη πρωτοπρόσωπη αφήγηση με το γλωσσικό ιδίωμα της Πόλης του 1808 που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες εκεί, ο Καλπούζος δραπετεύει από τις παγιωμένες φόρμες και τολμά να ρισκάρει πέρα από τα καθιερωμένα σχήματα, για να πετύχει το σχηματισμό ενός γλωσσικού μωσαικού που αντικαθρεφτίζει τον πολυπολιτισμικό καθεστώς της Πόλης του 19ου αιώνα. Κάθε συναρμολογημένη λέξη, επιμελώς τοποθετημένη μέσα στο κείμενο, συνιστά ένα ψηφιδωτό αισθητικής απόλαυσης. Η οπτική γωνιά της καταγεγραμμένης βιωμένης μνήμης αλλάζει καθώς μετατοπίζεται ανάμεσα στους ήρωες και αλλάζει ύφος και τρόπο γραφής.
Το καθεστώς των αντιθέσεων που διαφαίνεται μέσα από απλές φράσεις: "Μουσουλμάνες να φυλάγονται μηνξεσκεπαστούν τα μούτρα τους.Ρωμιές μονάχα με τις καμιζόλες"(σελ.17).
Ένα γοητευτικό ταξίδι η αφήγηση του κεντρικού ήρωα, του Τζανή σε έναν κόσμο που αναβιώνει αισθητικά και ιστορικά με απίστευτες λεπτομέρειες από στοιχεία που συνέθεταν το παζλ της καθημερινής ζωής στην Πόλη ξετυλίγεται μέσα στις σελίδες και ο αναγνώστης μένει να απορεί με τη δύναμη των περιγραφών του. Βρίσκεται κι εκείνος σε μια γωνιά του εργαστηρίου του Τζανή να μυρίζει τα αποστάγματα των αρωμάτων του έτσι όπως αυτά ανακατεύονται με τις φωνές των ανθρώπων από όλες τις φυλές, των άστεγων που κάθονταν έξω από τα τζαμιά, των γενίτσαρων, των ευνούχων, των κρυπτοχριστιανών, των πραματευτάδων. Ακούει τους ήχους τους, γεύεται τις μυρωδιές τους, μυρίζει την ανάσα τους. Μουσουλμάνες, χανούμισες, Ελληνίδες περνούν από τις σελίδες σε μια ιστορική πραγματικότητα αναμεμειγμένη με την ηθογραφία της εποχής.
Είναι ασύγκριτος ο αριθμός των πληροφοριών που ο αναγνώστης μπορεί να συλλέξει. Ήθη, έθιμα,μάγια, ξόρκια, παροιμίες, τραγούδια από τη μια και από την άλλη ιδέες όπως η αυτοθυσία,η αγριότητα, η φιλία, το πάθος, η σταύρωση και η ανάσταση, ενδόμυχες ομολογίες και απολόγίες εμπλέκονται σε ένα παιχνίδι αντιθέσεων με τους ήρωες να αποτελούν την υπαρκτική έκφανση του καλού και του κακού.
Το βιβλίο εντυπωσιάζει από τον αμητό πληροφοριών και εικόνων, αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς του Γιάννη Καλπούζου, εκφράζοντας ταυτόχρονα την μέγιστη οδύνη του δημιουργού, ορατή σε όλους, όσοι βασανίζονται να ακουμπήσουν επάνω σε ένα κομμάτι λευκού χαρτιού την καταγραφή του λόγου τους και κατατάσσει τον συγραφέα αυτού του βιβλίου στους κλασσικούς δημιουργούς αυτού του τόπου.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Μυθοπλασία και πραγματικότητα συνυφαίνονται στο υφαντό της Πόλης από το 1808 ως το 1831. Καθημερινή ζωή, έρωτες, δυνατές φιλίες, πλούτη, φτώχεια, οραματιστές, συμμορίες των δρόμων, χασικλήδες, δερβίσηδες, γενίτσαροι· α
ρνησίθρησκοι, κρυπτοχριστιανοί, δεισιδαιμονίες, ερωτικά ξόρκια, χαμένα όνειρα, οι γυναίκες στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού· πυρκαγιές, παζάρια, βεγγέρες, καπηλειά των 1000 τ.μ., η τρομερή φυλακή του Μπάνιον, το μπουντρούμι και η αστυνομία του Πατριαρχείου· κοινά σχολεία, η Μεγάλη του Γένους Σχολή, ερωμένες Πατριαρχών, λεσβίες, αρώματα, λάσπες, βασανιστήρια, πανούκλα· προεπαναστατική περίοδος, Φαναριώτες, συνωμοσίες, μυστικές εταιρείες, προδότες, μισαλλοδοξία, οι σφαγές στην Πόλη το 1821· Ρωμιοί, Οθωμανοί, Αρμένιοι, Φράγκοι, Εβραίοι. Κι ακόμα Πόντος, Χίος, Δραγατσάνι, Μανιάκι, Αλεξάνδρεια.

Πόθος, φόβος, όχλος, άγιοι και δαίμονες.

Ένα επικό μυθιστόρημα που καθηλώνει τον αναγνώστη με την περιπετειώδη ζωή των ηρώων του, την ατμόσφαιρά του, τη χειμαρρώδη γλώσσα του, το συναίσθημα, τον στοχασμό, τις αστείες καταστάσεις και την ολοζώντανη αναπαράσταση της εποχής εκείνης.
http://youtu.be/9AOy2AWRPQY

Παρασκευή, 2 Σεπτεμβρίου 2011

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ:ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

Ο δημοσιογράφος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ, γνωστός στη Β. Ελλάδα για την επιτυχημένη του εκπομπή για το βιβλίο με τίτλο ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ γράφει στο προσωπικό του blog για ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ ένα εξαιρετικό κείμενο το οποίο και αναδημοσιεύω από το bibliododktis.blogspot.com και τον ευχαριστώ πολύ.

Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2011
ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ


ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ ΒΕΝΕΤΟΥΛΗ

Εκδόσεις Έναστρον

Σελ. 400, Μάρτιος 2010.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ανάμεσα στα άλλα, διάβασα και τρία πολύ καλά βιβλία. Δύο γραμμένα από έλληνες και ένα από ξένο συγγραφέα. Είναι τα : "Το Πορτρέτο Της Σιώπής", στο οποίο θα αναφερθώ στη συνέχεια, "'Αγιοι Και Δαίμονες" και "Το Πικρό Τραγούδι". Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω και τα άλλα δύο, αλλά θα πάρει κάποιο χρόνο. Γιατί, τις περισσότερες φορές, το να παρουσιάσω ένα βιβλίο, είναι πολύ πιο δύσκολο από το να το διαβάσω. Μερικές φορές μάλιστα, νοιώθω να στερεύουν οι λέξεις και τότε αισθάνομαι πραγματικά αδύναμος, αφού δεν μπορώ να δώσω-σε όσους μου κάνουν την τιμή να διαβάζουν τις παρουσιάσεις μου-όσα ένιωσα εγώ διαβάζοντας το βιβλίο. Και για το συγκεκριμένο βιβλίο, ισχύουν τα πιο πάνω.

Την παρουσίαση του σημερινού βιβλίου, θα την ξεκινήσω με έναν αδόκιμο τρόπο, λέγοντας ευθύς εξ αρχής ότι μου άρεσε. Και λέω αδόκιμο τρόπο, γιατί στις παρουσιάσεις που γράφω, πρώτα περιγράφω στοιχεία του βιβλίου και στη συνέχεια λέω τη γνώμη μου. Στο μύθο του βιβλίου, δε θέλω να αναφερθώ ιδιαίτερα. Όχι γιατί δεν το αξίζει. Το αντίθετο. Αλλά όταν θα ολοκληρώσετε την ανάγνωση της παρουσίασης θα καταλάβετε γιατί. Απλά να πω ότι είναι πολύ καλά χτισμένος, με περίτεχνα στημένες ανατροπές, όπου θεωρεί απαραίτητο η συγγραφέας για να κλιμακώνεται το σασπένς. Οι χαρακτήρες είναι ορθά δομημένοι, αν και η απόφαση του Γιάννη να γίνει μοναχός, εγκαταλείποντας την οικογένεια και την αγαπημένη του (κυρίως αυτή), πέφτει "ως κεραυνός εν αιθρία", αφού τίποτα μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν θα είχε προϊδεάσει για τις μεταφυσικές του ανησυχίες. Στη συνέχεια βέβαια, οι "εξομολογήσεις" του, στο ημερολόγιό του, μας διαφωτίζουν για τις διεργασίες μέσα από τις οποίες έφτασε να πάρει αυτή την απόφαση. Προσεγμένοι επίσης είναι και οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι οποίοι εκτός του ότι καταφέρνουν να γίνουν αμέσως συμπαθείς, μου φάνηκαν (και πιστεύω σε όλους τους αναγνώστες του βιβλίου) ανεξήγητα οικείοι.

Όμως, όπως γράφω και πιο πάνω, σε όλα αυτά δεν θέλω να αναφερθώ εκτενώς. Θ' αφήσω τον αναγνώστη να τα ανακαλύψει μόνος του. Γιατί το μεγάλο ατού του βιβλίου, είναι η γραφή. Η δημιουργία των εικόνων, η περιγραφή της φύσης, των ανθρώπων και των συναισθημάτων τους, είναι συναρπαστική. Η επιλογή των λέξεων προσεκτική και μοναδική. Και τέλος ο λυρισμός που διατρέχει το βιβλίο από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα, δίνοντας έτσι μια έντονη ποιητικότητα σε ένα πεζογράφημα. Σας παραθέτω ένα μικρό δείγμα: "Ένας ολόλαμπρος ήλιος ήρθε το επόμενο πρωινό να ζεστάνει γλυκά το νησί. Αναζήτησε με τις πρώτες αχτίδες του την πέτρινη γη να σμίξει μαζί της, έλουσε τα μαλλιά του στο γαλάζιο νερό και πλημμύρισε τον αιθέρα νιάτα και ομορφιά. Όρμησε μέσα από το μισάνοιχτο παράθυρο του δωματίου, τελάλης της καινούργιας μέρας". Και τέτοια μικρά διαμάντια γραφής θα βρείτε πολλά σε όλες σχεδόν τις σελίδες του βιβλίου.

Κλείνοντας την παρουσίαση , θα ήθελα να συμπληρώσω, ότι πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει την προσοχή μας καθώς και κάθε λεπτό που θα του αφιερώσουμε. Και μια συμβουλή. Φροντίστε να ξεκινήσετε την ανάγνωση έχοντας χρόνο μπροστά σας. Το βιβλίο θα σας συναρπάσει τόσο, που δεν θα θέλετε να το αφήσετε από τα χέρια σας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ


Δευτέρα, 15 Αυγούστου 2011

ΦΟΥΡΟΛΕΝΗ/ΜΑΡΩ ΓΟΝΤΙΚΑΚΗ ΦΟΥΡΑΚΗ


Μια συγκλονιστική κατάθεση διαμαρτυρίας, μια απελπισμένη κραυγή υψώνεται μέσα από τις σελίδες του συγκεκριμένου βιβλίου. Μια φωνή που ορθώνεται από ένα πλάσμα καταδικασμένο να ζήσει τη ζωή που οι άλλοι προκαθόρισαν γι αυτό. Το κοινό πεπρωμένο των γυναικών της ελληνικής επαρχίας του προηγούμενου αιώνα σηματοδοτεί τη δική της μοίρα, μια μοίρα υποταγμένη στο βάρος μιας, χωρίς ίχνος ήθους, ηθικής που χαράζεται ανεξίτηλα στην επιφάνεια των δικών της ονείρων. Ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου, η Λένη, τολμά να ορθώσει το ανάστημά της και με την απαραίτητη λεβεντιά, απόρροια της σφακιανής της καταγωγής, μεταμορφώνεται κυριολεκτικά σε ένα πλάσμα που με περηφάνεια και αξιοπρέπεια αυτοπροσδιορίζει τα όρια της προσωπικής της αυτοδιάθεσης. Η ευαισθησία και η σκληρότητα απόλυτα ισορροπημένες και εναρμονισμένες μέσα της γίνονται ο τρόπος που η Λένη θα σταθεί απέναντι στις βιωμένες απώλειες που καλείται σε ολόκληρη τη ζωή της να αντιμετωπίσει. Αλλά και ο μοναδικός της οδηγός επιβίωσης, ο ίδιος μηχανισμός που πυροδοτεί ταυτόχρονα και την προσωπική της μεταμόρφωση, μέσα στη λαίλαπα των ιστορικών γεγονότων που ακολουθούν.
Η Λένη είναι μια γυναίκα που η ζωή της σημαδεύτηκε πολύ νωρίς από απώλειες. Μέχρι τα βαθιά της γεράματα έζησε μέσα σε αντίξοες συνθήκες όμως κατάφερε να ορίσει τη ζωή της με δυναμισμό και αποφασιστικότητα. Ταυτόχρονα με την ιστορία της ξεδιπλώνεται και η ιστορία της Κρήτης, μέσα από τους αγώνες της και τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμά της, κάνοντας το βιβλίο μια ρεαλιστική απεικόνιση της εποχής.
Η Λένη θα κληθεί να αντιμετωπίσει την ορφάνια, την καταπίεση, την κακοποίηση σε όλες τους τις μορφές μα κυρίως θα κληθεί να αντιπαλέψει με την μέγιστη αντιξοότητα που κυριολεκτικά κατακεραυνώνει το μέλλον της και δεν είναι άλλη από τον κοινωνικό περιορισμό της λόγω φύλου. Θα το κάνει με μοναδικό της όπλο την αξιοπρέπεια και την περηφάνια, αποδεικνύοντας στο τέλος ότι τολμώντας το παράλογο είναι που ανοίγουν οι ορίζοντες. Και η τόλμη δεν μπορεί να είναι παρά "ορθόκορμη, λεβέντικη, αετίσια".
Καθώς η λογοτεχνία, όπως κάθε μορφή τέχνης εμπεριέχει και προυποθέτει την επικοινωνία ανάμεσα στον δημιουργό και τον δέκτη του και κάθε επικοινωνία για να υφίσταται πρέπει να λειτουργήσει με βάση συγκεκριμένους κώδικες, απόλυτα σεβαστούς και αφομοιώσιμους και από τα δύο μέρη, η γλώσσα που χρησιμοποιεί η συγγραφέας για να κοινωνήσει το θέμα της είναι ακριβώς και το μεγαλύτερο προτέρημα του συγκεκριμένου βιβλίου. Μια γλώσσα προφορική, ρέουσα και ταυτόχρονα κεράυνια και αιχμηρή που εκφέρεται με την συγκίνηση ή την ωμότητα που επιβάλλει το μέτρο του έργου και η πηγαία φυσικότητα.
Η συγγραφέας επιχειρεί με έναν λόγο άμεσο και λιτό, σε πρωτοπρόσωπη, γραμμική αφήγηση, τον καταγγελτικό της μονόλογο, ένα μονόλογο που κυριολεκτικά τοποθετεί τον αναγνώστη απέναντι σε μια αναμέτρηση με την αλήθεια που ορίζει την προσωπική του ηθική,τις παγιωμένες αντιλήψεις του. Μέσα από τους ήρωες του βιβλίου, οι οποίοι κινούνται με συγκεκριμένο προσανατολισμό, δημιουργεί τον κοινωνικό ιστό της εποχής σε τέτοιο βαθμό ώστε ο αναγνώστης να νιώθει πως είναι δίπλα τους, κομμάτι της ζωής τους. Η περιγραφή τους περιεκτική και δυναμική σκηνοθετεί την πλοκή της ιστορίας και με έναν άμεσο και αιχμηρό τρόπο καταφέρνει μια βαθιά τομή στις ηθογραφικές δομές της περιγραφόμενης κοινωνίας.
Το βιβλίο διαθέτει μια ταχύτατη πλοκή η οποία σε συνδυασμό με την ιστορική αναφορά που το διατρέχει συνταράσσει τον αναγνώστη και ρίχνει φως στις τραγικές εντάσεις που οι ήρωες βιώνουν με έναν τρόπο τόσο πηγαίο, καθώς φαίνεται ότι αναδύεται από το υποσυνείδητο της συγγραφέως από το σημείο δηλαδή που εδρεύουν οι οραματισμοί της και οι νοητικές διεργασίες της έμπνευσης της. Η συγγραφέας μας δίνει την ευκαιρία να διακρίνουμε, όλο εκείνο τον πνευματικό μόχθο, αλλά και το δημιουργικό της ήθος και να το ακολουθήσουμε στο προσωπικό της όχημα έκφρασης, καθώς εξεικονίζει το νοητικό περιεχόμενο του έργου της με εικόνες αδιαπραγμάτευτης αισθητικής, άλλοτε ευαίσθητες, άλλοτε οδυνηρές και σκληρές, πάντοτε όμως ρεαλιστικές και γι αυτό τόσο πολύτιμες.
ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:
Λένε πὼς πρέπει νὰ φτάσει κανεὶς στὸ ἔσχατο σημεῖο τοῦ προσωπικοῦ του δράματος γιὰ νὰ μπορέσει στὴ συνέχεια νὰ ὀρθοποδήσει. Ἡ Φουρολένη εἶναι μία γυναῖκα τῆς Κρήτης ποὺ μεγάλωσε μέσα στὴν ὀρφάνια καὶ μὲ τὸ αἴσθημα τῆς μεγάλης ἀδικίας. Ὡς νὲα γυναίκα, με ἀναπτυγμένη μία ἀτσαλένια θελήση καὶ ἀποφασιστικότητα, πορεύτηκε μὲ ἀμάχη γιὰ τὴ ζωή. Αὐτὴ τὴ ζωὴ τής ἀναδιηγείται ἡ συγγραφέας τοῦ βιβλίου.
Ἡ Φουρολένη ἀναδύεται μέσα ἀπὸ τὶς σελίδες τῆς ἀφήγησης ἀπρόβλεπτη. Ἄλλοτε σκληρὴ καὶ ἄλλοτε τρυφερή, συχνὰ ἐπιθετική, πότε ἀμυνόμενη καὶ πότε ἐπιτιθέμενη, γίνεται ἡ ἴδια κριτὴς καὶ τιμητὴς τῆς ἀδικίας ποὺ τὴν πληγώνει. Συχνὰ ἔχει τὸ αἴσθημα μιᾶς ἀποστολῆς καὶ μιᾶς μεταφυσικῆς δικαίωσης. Ζεῖ καὶ δρᾶ μὲ τοὺς κανόνες μιᾶς ἠθικῆς ποὺ πηγάζει μέσα ἀπὸ μακραίωνη παράδοση-ἡ καταγωγή τής εἶναι ἀπὸ τὰ Σφακιά-κι ἀπὸ τὶς ἀρχὲς αυτῆς ἠθικῆς ἀντλεῖ κουράγιο καὶ δύναμη γιὰ νὰ ἀντέξει τὴν ἀδικία, νὰ κουμαντάρει τὸ σπιτικό της, νὰ ἀναθρέψει τὰ παιδιὰ της, νὰ πολεμήσει γιὰ τὴ λευτεριὰ τοῦ τόπου της, νὰ συντρέξει σὲ δυσκολίες ἢ σύμφορες δικῶν της ἀνθρώπων, νὰ καταλαγιάσει πάθη, νὰ ἁπαλύνει τὸν πόνο τὸν δικό της ἢ τὸν πόνο τῶν ἄλλων. Ἡ ζωή της καὶ οἱ πράξεις τής ἔχουν τὴν ἔνταση ποὺ συχνὰ ὁδηγεῖ σὲ ὁριακὲς καταστάσεις. Ὁ ἀπολογισμός, ποὺ φτάνει μὲ τὸ τέλος τῆς ζωῆς τής-καὶ μὲ τὸ τέλος τῆς ἀνάγνωσης τοῦ βιβλίου-ἀφήνει ἕνα κενό: πόση δύναμη χρειάζεται γιὰ νὰ πεῖς ὅτι φεύγεις ἀφήνοντας πίσω σου ἀνθρώπους ποὺ σὲ ἀγαποῦν. Ἡ ἡρωίδα τοῦ βιβλίου δείχνει νὰ ἄφησε πίσω τῆς ἀπάντηση θετική.

Τετάρτη, 10 Αυγούστου 2011

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΜΠΡΟΥΖ, ΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΑ


Στην καρδιά της Ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, στην πόλη των Βρυξελλών, εκεί που η μυρωδιά της σοκολάτας ανακατεύεται με την παραδοσιακή χειροποίητη δαντέλα και το χαμόγελο των κατοίκων με τη μπύρα και την κλασσική μουσική, φτάσαμε ένα κρύο πρωινό.Το φως του ήλιου έφτανε αμυδρά στις γωνιές αυτής της πόλης και η βροχή ετοιμαζόταν να ξεσπάσει σε λίγη ώρα, ξεπλένοντας τα πάντα γύρω της
.


Πρώτος σταθμός μετά την απαραίτητη εγκατάστασή μας στο πολυτελές ξενοδοχείο της επιλογής μας ένα από τα παραδοσιακά καφέ της πόλης. Εκεί όπου η μυρωδιά της σοκολάτας πραγματικά κυριαρχεί και φέρνει στο νου στιγμές από την παιδική ηλικία. Ζεστασιά, χαμηλά φώτα κι όλοι τριγύρω να δοκιμάζουν το παραδοσιακό ρόφημα, που αχνιστό ερχόταν σε κάθε τραπέζι γύρω μας.

Ο ταξιδιωτικός οδηγός ανοιχτός δίπλα μας στη σελίδα με τα διασημότερα αξιοθέατα κι εμείς αρχίσαμε για άλλη μια φορά να διαμορφώνουμε το πρόγραμμα των ολιγοήμερων διακοπών μας.

Αποφασίσαμε λοιπόν μια από τις τρεις μέρες που διαθέταμε να την αφιερώσουμε στην πόλη Μπρουζ, στην περίφημη Βενετία του Βορά, όπως οι Βέλγοι αρέσκονται να χαρακτηρίζουν την πόλη αυτή.
Η υπόλοιπη μέρα κύλησε με βόλτες στην περίφημη πλατεία των Βρυξελλών,

με τα καταπληκτικά κτήρια που την κοσμούν και την υπαίθρια αγορά λουλουδιών, επισκέψεις σε μουσεία, η πόλη φιλοξενούσε μια περίφημη συλλογή έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και μια επίσης σημαντική έκθεση της Φρίντας Κάλο, το περίφημο μουσείο μουσικών οργάνων που διαθέτει σπάνια εκθέματα από όλες τις χώρες, εξαντλητικό ποδαρόδρομο και άφθονη μπύρα στα στενά δρομάκια.


Έκπληκτοι είδαμε δίπλα στην κεντρική πλατεία το δρόμο με τα ελληνικά εστιατόρια, μουσική Θεοδωράκη να παίζει και βεβαίως το σουβλάκι να κατέχει μια πραγματικά τιμητική θέση!

Η Γκαλερί Royales de Saint Hubert, μια εμπορική στοά χτισμένη το 1847, ήταν ιδιαίτεραεντυπωσιακή. Το ίδιο και η μεσαιωνική ατμόσφαιρα που αποπνέει ο Saint Nicholas της Myra.

Τα Βασιλικά Μουσεία Καλών Τεχνών, με εξαιρετικές συλλογές γνωστών ζωγράφων και γλυπτών, το Μουσείο Horta, στο σπίτι του ομώνυμου αρχιτέκτονα της αρ νουβό και το Μουσείο των κόμικς, με τον αγαπημένο Βέλγο ήρωα Τεν Τεν.
Λίγο πιο έξω από το κέντρο της πόλης, εκεί που βρίσκονται τα μεγαλύτερα συνεδριακά κέντρα της είναι και το περίφημο Ατόμιουμ, το τεράστιο αντίγραφο ενός μορίου που κατασκευάστηκε το 1958 και αποτελεί το σύμβολο της πόλης.
Η επόμενη μέρα μας βρήκε από νωρίς το πρωί, στον κεντρικό σταθμό τρένου των Βρυξελλών να αγοράζουμε εισιτήρια για την περίφημη, μαγική Βελγική πόλη. Η πόλη απέχει περίπου 100χμ από τις Βρυξέλλες, το ταξίδι με το τρένο όμως είναι ευχάριστο, γρήγορο και οικονομικό. Μια απίστευτης ομορφιάς διαδρομή που κράτησε περίπου μία ώρα μας αποζημίωσε για το τόσο πρωινό μας ξύπνημα. Τα χωριά που περάσαμε ήταν σαν μικροί κουκλίστικοι οικισμοί.

Ποτάμια φιδογύριζαν ανάμεσά τους, λίμνες βουτηγμένες σε καταπράσινα λιβάδια γυάλιζαν στις αχτίδες του ήλιου, που τη δεύτερη μέρα παραμονής μας στη χώρα αυτή είχε αποφασίσει να μας χαρίσει ένα λαμπερό, ανοιξιάτικο ουρανό.

Η φύση ολόγυρά μας ήταν μοναδικής ομορφιάς αλλά αυτό που παρατηρεί κανείς είναι το γεγονός ότι οι ανθρώπινες παρεμβάσεις έχουν σεβαστεί απόλυτα το τοπίο, τα σπίτια μοιάζουν να εναρμονίζονται μαζί της και τίποτα, κανενός είδους ανομοιομορφία δεν διαταράσσει την εικόνα της βελγικής υπαίθρου.


Το τρένο έφτασε στο σταθμό κι εμείς κατεβήκαμε, οπλισμένοι με τις φωτογραφικές μας μηχανές κι ένα χάρτη της περιοχής, μικροί εξερευνητές μιας πανέμορφης πόλης. Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι το τεράστιο πάρκινγκ για τα ποδήλατα που βλέπει μόλις βγει από το σταθμό του τρένου. Η πόλη ζει σίγουρα σε άλλους ρυθμούς κι αυτό το νιώθει κανείς στον αέρα της και στην ηρεμία των κατοίκων που συναντά.
Για να μπούμε στο κέντρο της πόλης χρειάστηκε να περάσουμε μέσα από το περίφημο πάρκο Μάινπαρκ, ένας τόπος εξαιρετικής ομορφιάς που αποπνέει ηρεμία και αρχοντιά. Στην έξοδό του μας αποκαλύφθηκε η αληθινή ομορφιά της πόλης!

Εντυπωσιακά, μεσαιωνικά κτήρια, αγκαλιασμένα τρυφερά με τα όμορφα, μικρά Βελγικά σπίτια, που διατηρούν αναλλοίωτα τα παραδοσιακά, διατηρητέα τους στοιχεία.

Ναοί γοτθικού κυρίως ρυθμού, επιβλητικά υψωμένοι να ακουμπούν σχεδόν το θόλο του ουρανού, βρίσκονται εκεί χτισμένοι από τον 15ο και 16ο αιώνα και δίνουν στην πόλη μια μεγαλοπρεπή εικόνα, εξαιρετικής δύναμης. Ολόκληρη η Μπρουζ θυμίζει ένα ολοζώντανο μουσείο, είναι άψογα φροντισμένη, πεντακάθαρη και βεβαίως αποτελεί ένα κόσμημα για το Βέλγιο.

Όπου και να στραφεί η ματιά του επισκέπτη της, θα αντικρίσει λουλούδια, τα παρτέρια είναι γεμάτα τουλίπες, δέντρα πλαισιώνουν τους δρόμους με τα μακριά κλαδιά τους και η πόλη μοιάζει να είναι καλαίσθητα στολισμένη για μια μεγάλη γιορτή.

Η κεντρική πλατεία της είναι μια κυκλική πλατεία, η γνωστή Μαρκτ. Ολόγυρά της βρίσκονται τοποθετημένα μαγαζιά που πωλούν περίφημες, παραδοσιακές, χειροποίητες δαντέλες και ταπισσερί, εστιατόρια αλλά και ξεχωριστά μαγαζιά που πωλούν σοκολάτες σε κάθε μορφή, χρώμα και γεύση, μπισκοτοπωλεία πολύχρωμα και βεβαίως καφέ, όπου μπορεί να απολαύσει κανείς ένα σοκολατένιο ρόφημα.

Στην πλατεία δεσπόζει το καμπαναριό του Μπελφόρτ.

Πρόκειται στην ουσία για ένα κάστρο, σήμερα επισκέψιμο όπου μπορεί να ανεβεί κανείς στο 88 μέτρων καμπαναριό, για να απολαύσει την μοναδική θέα της πόλης από ψηλά. Επίσης το Παλιό Κυβερνείο είναι ένα από τα σοβαρότερα εκθέματα της πόλης.

Πλακόστρωτοι δρόμοι, στενά καλντερίμια, μεσαιωνικά και αναγεννησιακά κτήρια συνθέτουν την εικόνα της πόλης αυτής. Αυτό όμως που την χαρακτηρίζει ιδιαίτερα και κάνει τους Βέλγους να μιλούν με καμάρι για τη δική τους Βενετία είναι ο υδάτινος δρόμος που τη διαρρέει από τη μια άκρη της στην άλλη.

Δυο μεγάλοι ποταμοί που ξεκινούν από τη Βόρεια Θάλασσα, την Οστάνδη και τη Ζε-Μπρουζ καταλήγουν στην πόλη, σχηματίζοντας μιρκά και μεγάλα κανάλια, γύρω από τα οποία η Μπρουζ είναι χτισμένη. Τα κτήρια είναι ακριβώς στο χείλος των καναλιών χτισμένα και καθρεφτίζονται συνεχώς μέσα στα διαυγή νερά τους, δημιουργώντας απαράμιλλους, κυματοστραμμένους αντικατοπτρισμούς.


Την ώρα του δειλινού είναι τυχερός όποιος βρεθεί κοντά στις όχθες των καναλιών αυτών. Ο κορεσμός των χρωμάτων που δημιουργούνται μέσα στα νερά κάνουν ολόκληρη την πόλη ένα μοναδικό πορτρέτο ομορφιάς. Σαν κάποιος αναγεννησιακός ζωγράφος να άφησε μέσα στα νερά τα τεράστια πινέλα του για να τα ξεπλύνει από τις λαδομπογιές του κι εκείνα έβαψαν το νερό μοναδικά!


Κι ανάμεσά τους πάπιες και κύκνοι λικνίζονται, συμπληρώνοντας την ομορφιά με τη μεγαλοπρέπεια των ήρεμων κινήσεών τους μέσα στον υδάτινο αυτό πίνακα! Ο κύκνος άλλωστε αποτελεί και το σήμα κατατεθέν της πόλης.

Μια βόλτα ανάμεσά τους με ένα από τα χαρακτηριστικά βαρκάκια επιτρέπει και στον πιο απαιτητικό επισκέπτη της Μπρουζ να χαλαρώσει και αν απολαύσει μια μοναδική θέαση της πόλης από μια άλλη, τόσο διαφορετική οπτική γωνία.


Μπορεί κανείς να χαρεί μια βόλτα με τα τόσο χαριτωμένα αμαξάκια της πόλης, όπου θα μπορεί να έχει μια μικρή ξενάγηση από τον αμαξά που με πολύ ευχαρίστηση κι ευγένεια προσφέρει.


Το μεσημέρι ένα καλό γεύμα με τι άλλο καλύτερο και γευστικότερο από τα μύδια, τα οποία αφθονούν στα εστιατόρια της πόλης, καθώς γίνεται εμπόριο μυδιών από την Οστάνδη.

Οι μερίδες τεράστιες και λαχταριστές συνοδεύονται πάντα από εκλεκτή μπύρα και αστακομεζέδες και προκαλούν κάθε επισκέπτη.
Κανείς όμως δεν πρέπει να φύγει από την πόλη αυτή πριν επισκεφθεί το περίφημο μουσείο διαμαντιών όπου μπορεί να θαυμάσει κανείς μοναδικά κομμάτια αλλά και το μουσείο σοκολάτας!

Οπουδήποτε όμως και να σταθεί κανείς τα βελγικά σοκολατάκια μοσχοβολούν και η αγάπη των κατοίκων αυτής της χώρας στο είδος αυτό φαίνεται από τον τρόπο που τα στολίζουν μέσα στα καταστήματά τους. Μοιάζουν με σπάνιους πολύτιμους λίθους που γυαλίζουν στο φως της βιτρίνας και αντανακλούν μια μακρόχρονη παράδοση.


Η πόλη αυτή ιδρύθηκε από τους Βίκινγκς τον 9ο αιώνα. Η ονομασία της προήλθε από τη σκανδιναυική λέξη Μπρίγκα που θα πει γέφυρα.


Από τον 13ο αιώνα έγινε γνωστό εμπορικό και οικονομικό κέντρο και από τότε είναι διάσημη για τα φλαμανδικά υφάσματα και τις χειροποίητες δαντέλες που πρέπει κανείς να αναζητήσει σε καλά καταστήματα της περιοχής κι όχι στα τουριστικά μαγαζιά που αφθονούν στην περιοχή.

Η πόλη κατά το μεσαίωνα γνώρισε σημαντική άνθηση, ήταν μια από τις πλουσιότερες πόλεις της Ευρώπης. Μέσα από τα κανάλια της ένας μεγάλος όγκος εμπορευμάτων από όλο τον κόσμο. Η παρακμή βρήκε την πόλη για τέσσερις αιώνες, ενώ τον 19ο αιώνα οι ισχυρότερες οικογένειες της πόλης επέβαλλαν να διασωθεί η πόλη και στάθηκαν μπροστά στην αποκατάστασή της, με αποτέλεσμα να πετύχουν να χαρακτηριστεί κόσμημα και να αρχίσει η συντήρησή της.


Ο μητροπολιτικός ναός της πόλης είναι μια εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία. Αξίζει να την επισκεφθεί κανείς για να θαυμάσει δύο κυρίως πράγματα:

μια χαρακτηριστική πιετά φιλοτεχνημένη από τον Μιχαήλ Άγγελο, η οποία αποτελεί ένα πόλο έλξης για το τουριστικό κοινό και βεβαίως ένα κοινό έθιμο της καθολικής εκκλησίας με την ορθόδοξη που σπάνια απαντάται. Αυτό της προσφοράς ταμάτων προς την Παναγία, σε μαρμάρινη μορφή. Σε κάθε περίπτωση μπορεί κανείς να απολαύσει τη μαγεία του εκκλησιαστικού οργάνου που συνοδεύει την καθολική λειτουργία μέσα στους επιβλητικούς ναούς.

Μια ισόπεδη, πράσινη ομοιομορφία που δεν διακόπτεται από βουνά, λόφους ή ακρογιαλιές αλλά μόνο από λουλούδια όλων των χρωματισμών και από γοτθικούς, πέτρινους ναούς είναι το χαρακτηριστικό της βελγικής υπαίθρου που χαρήκαμε.

Επιστρέφοντας στις Βρυξέλλες, την μεγαλούπολη- πρωτεύουσα της Ευρώπης με τους πληθυσμούς όλου του κόσμου να περνούν από δίπλα μας και να δίνουν τον τόνο αυτής της μεγάλης ευρωπαϊκής κοινότητας που έχει πλέον σχηματιστεί, μείναμε με την εντύπωση του παραμυθιού που άφησε μέσα μας αυτή η τόσο όμορφη και μικρή πόλη.

Φωτογραφίες: Τέσυ Μπάιλα